Μετά το φιάσκο των διπλωματικών συνομιλιών ΗΠΑ – Ιράν το Σάββατο (11/04) στο Ισλαμαμπάντ και το αδιέξοδο στο οποίο επήλθαν οι δύο πλευρές, όλα τα βλέμματα είναι πλέον στραμμένα στον Αμερικανό πρόεδρο.
Η ανάρτηση του Αμερικανού προέδρου και το “αγκάθι” των Στενών του Ορμούζ που δύσκολα μπορούν οι ΗΠΑ να αγνοήσουν.
Αν και ο Τζέι Ντι Βανς άφησε να εννοηθεί, μετά την ανακοίνωση της αποχώρησής του από το Πακιστάν, ότι πλέον “το μπαλάκι” βρίσκεται στην πλευρά της Τεχεράνης, φαίνεται πως οι δηλώσεις και τα σχόλια του Ντόναλντ Τραμπ θα αποτελέσουν ένα σημείο αναφοράς για τις εξελίξεις των επόμενων ημερών, μιας και το Ιράν επιμένει να δηλώνει “ανοιχτό” σε διαπραγματεύσεις, κατηγορώντας τις ΗΠΑ για αδιαλλαξία.
Ο Αμερικανός πρόεδρος μέχρι στιγμής δεν έχει προβεί σε κάποιο επίσημο σχόλιο, ωστόσο η αναδημοσίευση ενός ρεπορτάζ φιλοκυβερνητικής ιστοσελίδας των ΗΠΑ εγείρει ερωτηματικά, καθώς πιθανόν να αποκαλύπτει την επόμενη κίνηση της Ουάσιγκτον.
Το άρθρο, με τίτλο «Το χαρτί Τραμπ αν το Ιράν δεν υποχωρήσει: ένας ναυτικός αποκλεισμός», δημοσιεύτηκε από το Just the News, και υποστηρίζει ότι ένα τέτοιο μέτρο θα μπορούσε να πλήξει σοβαρά την ιρανική οικονομία, ενώ παράλληλα θα αύξανε την πίεση σε χώρες όπως η Κίνα και η Ινδία, οι οποίες αποτελούν βασικούς αγοραστές ιρανικού πετρελαίου.
Όπως υποστηρίζεται στο δημοσίευμα, μια πιθανή στρατηγική αποκλεισμού θα στηριζόταν σε ήδη υπάρχουσες πολιτικές κυρώσεων και περιορισμών, με σκοπό την περαιτέρω ενίσχυση της διαπραγματευτικής πίεσης προς την Τεχεράνη.
“Πριν ξεκινήσει μια τολμηρή στρατιωτική σύλληψη του δικτάτορα Νικολάς Μαδούρο, ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ γονάτισε την οικονομία της Βενεζουέλας με ναυτικό αποκλεισμό που στραγγάλισε τα έσοδα του έθνους από το πετρέλαιο.
Εάν το Ιράν αρνηθεί να αποδεχτεί την τελική συμφωνία που προσέφεραν οι Ηνωμένες Πολιτείες το Σάββατο, ο Τραμπ θα μπορούσε να επαναφέρει την Τεχεράνη στην «λίθινη εποχή», όπως είχε υποσχεθεί. Ή μπορεί απλώς να επαναλάβει την επιτυχημένη στρατηγική αποκλεισμού του για να πνίξει την ήδη ταλαντευόμενη ιρανική οικονομία και να εντείνει την διπλωματική πίεση στην Κίνα και την Ινδία, αποκόπτοντάς τους μία από τις βασικές πηγές πετρελαίου τους” αναφέρει το άρθρο που αναδημοσίευσε ο Ντόναλντ Τραμπ.
“Κατά ειρωνικό τρόπο, το τεράστιο αεροπλανοφόρο USS Gerald Ford που ηγήθηκε του αποκλεισμού της Βενεζουέλας βρίσκεται τώρα στον Περσικό Κόλπο μετά από μια σύντομη παύση για επισκευές και ανάπαυση του πληρώματος μετά από μια φονική πυρκαγιά. Και τώρα ενώνεται με το USS Abraham Lincoln και άλλα σημαντικά ναυτικά περιουσιακά στοιχεία. Με λίγα λόγια, ο Τραμπ θα μπορούσε απλώς να ξεπεράσει τον αποκλεισμό του Ιράν στα Στενά του Ορμούζ, ανέφεραν οι ειδικοί”, προσθέτει.
Αν και δεν γνωρίζουμε κατά πόσο ο Αμερικανός πρόεδρος θα ακολουθήσει την παραπάνω στρατηγική ή όχι, αυτό που μπορούμε να πούμε με βεβαιότητα είναι ότι τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν ένα “αγκάθι” στις συνομιλίες των δύο χωρών, που δύσκολα μπορεί να αγνοηθεί.
Ο αμερικανικός ειδησεογραφικός ιστότοπος Axios, επικαλούμενος πηγή που γνωρίζει για τις διαπραγματεύσεις, μετέδωσε πως οι κύριες διαφωνίες στις διαπραγματεύσεις του Ισλαμαμπάντ αφορούσαν “την απαίτηση του Ιράν να ελέγχει τα Στενά του Ορμούζ και την άρνησή του να εγκαταλείψει το απόθεμά του εμπλουτισμένου ουρανίου”.
Οι Ιρανοί, στη δική τους περιγραφή της συνάντησης, έθεσαν το ζήτημα των Στενών του Ορμούζ πρώτο στη λίστα των θεμάτων που συζητήθηκαν. «Το τελευταίο 24ωρο διεξήχθησαν συζητήσεις για διάφορες διαστάσεις των κύριων θεμάτων, συμπεριλαμβανομένων των Στενών του Ορμούζ, του πυρηνικού ζητήματος, των πολεμικών αποζημιώσεων, της άρσης των κυρώσεων και του πλήρους τερματισμού του πολέμου κατά του Ιράν», ανέφερε το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών σε ανακοίνωσή του.
Το ενδιαφέρον είναι ότι το κλείσιμο των Στενών δεν αποτελούσε ζήτημα μέχρι την έναρξη του πολέμου, όταν οι Ιρανοί αποφάσισαν να το χρησιμοποιήσουν ως το ισχυρότερο όπλο οικονομικού χάους που διέθεταν.
Τώρα, ο έλεγχος της υδάτινης οδού είναι συνυφασμένος με τις άλλες απαιτήσεις του Ιράν, συμπεριλαμβανομένης της απαίτησης οι ΗΠΑ να πληρώσουν για τις ζημιές που προκλήθηκαν στο Ιράν κατά τη διάρκεια των βομβαρδισμών και των πυραυλικών πληγμάτων, καθώς και να άρουν τις κυρώσεις που επιβάλλονται στη χώρα για περισσότερο από δύο δεκαετίες. Οι ΗΠΑ απέρριψαν την πρώτη ιδέα και δήλωσαν ότι η δεύτερη θα μπορούσε να συμβεί μόνο σταδιακά, καθώς οι Ιρανοί θα υλοποιούσαν το δικό τους μέρος μιας συμφωνίας, σύμφωνα με τους ΝΥΤ.
Στο μεταξύ, ο αντιπρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου, Haji Babaei, δήλωσε, σύμφωνα με το πρακτορείο ειδήσεων Mehr, ότι τα Στενά του Ορμούζ βρίσκονται «πλήρως» υπό τον έλεγχο του Ιράν, προσθέτοντας ότι τα διόδια πρέπει να καταβάλλονται στο νόμισμα της χώρας, το ριάλ.
«250 μέλη του κοινοβουλίου υποστήριξαν ομόφωνα το σχέδιο για τα Στενά του Ορμούζ και, σύμφωνα με αυτό, αυτή η στρατηγική υδάτινη οδός είναι μη διαπραγματεύσιμη υπό οποιεσδήποτε συνθήκες», φέρεται να δήλωσε.
«Παρά τις κυρώσεις, οι εξαγωγές πετρελαίου του Ιράν έχουν ξεπεράσει τα 1,6 εκατομμύρια βαρέλια και σήμερα το πετρέλαιο της χώρας μας έχει καταστεί πρακτικά απρόσβλητο από κυρώσεις. Το ιρανικό έθνος δεν θα υποχωρήσει ούτε ίντσα από τις διεκδικήσεις του»,πρόσθεσε.
Το άνοιγμα των Στενών για όλα τα πλοία (όχι μόνο για εκείνα που το Ιράν θεωρεί φιλικά) αποτελεί πρωταρχικό αίτημα των ΗΠΑ για τον τερματισμό του πολέμου και συνιστά βασικό μέρος του σχεδίου για την υπό όρους δεκαπενθήμερη κατάπαυση του πυρός που συμφωνήθηκε με το Ιράν την περασμένη εβδομάδα.
Το ουσιαστικό κλείσιμο των Στενών έχει εκτοξεύσει τις τιμές των καυσίμων στα ύψη και απειλεί να πλήξει τις εκλογικές προοπτικές των Ρεπουμπλικανών στις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου.
Αμερικανοί στρατιωτικοί αξιωματούχοι ανακοίνωσαν το Σάββατο ότι οι δυνάμεις τους «άρχισαν να προετοιμάζουν τις συνθήκες για την εκκαθάριση ναρκών στα Στενά», με δύο αντιτορπιλικά κατευθυνόμενων βλημάτων του ναυτικού να διεξάγουν επιχειρήσεις. Το Ιράν, το οποίο έκλεισε τα Στενά ως απάντηση στην επίθεση των ΗΠΑ και του Ισραήλ στη χώρα στις 28 Φεβρουαρίου, αρνήθηκε ότι τα δύο πλοία έπλευσαν στην περιοχή.
Οι Φρουροί της Επανάστασης του Ιράν δήλωσαν από την πλευρά τους ότι «οποιαδήποτε απόπειρα στρατιωτικών σκαφών να διέλθουν από τα Στενά του Ορμούζ θα αντιμετωπιστεί με σφοδρότητα», σύμφωνα με το πρακτορείο ειδήσεων AFP που επικαλείται τον κρατικό ραδιοτηλεοπτικό φορέα IRIB.
Εν τω μεταξύ, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ επέμεινε ότι τα Στενά «θα ανοίξουν σύντομα», με ανάρτησή του στον ιστότοπο κοινωνικής δικτύωσης Truth Social το Σάββατο.