Εχουν πάνω τους τα σημάδια ιστορίας αιώνων, παράλληλα με την ιστορία του τόπου που θεμελιώθηκαν και λειτουργούν μέχρι και σήμερα. Αποτελούν τοπόσημα και σημεία αναφοράς για τους ελληνορθόδοξους χριστιανούς τόσο εντός όσο και εκτός Ελλάδας. Το Πάσχα αποτελεί αφορμή και ευκαιρία για προσκυνηματικές επισκέψεις σε εκκλησίες – κάποιες από αυτές μάλιστα θεωρούνται εμπειρία ζωής.
«Ο τόπος μας είναι ευλογημένος με αναρίθμητους ναούς που έχουν κάτι το ξεχωριστό», λέει ο Μητροπολίτης Ναυπάκτου κ.κ. Ιερόθεος, όταν του ζητείται από το «ΘΕΜΑ» να κάνει επιλογή των ναών που θα έβαζε στον κατάλογο εκείνων που είναι πιο επιθυμητό να επισκεφτεί κανείς.
Στον κατάλογο των 12 ναών και μοναστηριών που ακολουθεί, τα κριτήρια επιλογής ήταν διαφορετικά: η ιστορία με την οποία είναι άρρηκτα συνδεδεμένη η Αγία Λαύρα στα Καλάβρυτα και ο Οσιος Λουκάς στη Βοιωτία, το ποικιλόμορφο μωσαϊκό θρησκειών στο οποίο λειτουργεί η Παναγία της Δαμασκού, η απόλυτα συνδεδεμένη με την ιστορία της ελληνικής κοινότητας της Αιγύπτου εκκλησία του Αγίου Γεωργίου στο Παλαιό Κάιρο ή ο Αγιος Γεώργιος, ο Ναός του Αγίου Μύρου στο Φανάρι. Η σύνδεση της θρησκευτικότητας με τη φύση, που αποδίδεται απόλυτα στην Παναγία Πλατανιώτισσα ή την Αγία Θεοδώρα Βάστα, ή οι επιβλητικοί γνωστοί ναοί, όπως η μεγαλύτερη εκκλησία στην Ελλάδα που είναι ο Αγιος Ανδρέας Πατρών και η Αγία Σοφία της Θεσσαλονίκης με τη μακραίωνη και περιπετειώδη ιστορία.
Η Αγία Λαύρα της Επανάστασης
Το πέπλο της Ιστορίας έχει υφανθεί στη Μονή της Αγίας Λαύρας των Καλαβρύτων. Στο μοναστήρι που έχει χτιστεί το 961 από έναν ασκητή της Ιεράς Μονής Μεγίστης Λαύρας του Αγίου Ορους και αρχικά ήταν μετόχι της, στις 18 Μαρτίου του 1821, ο Παλαιών Πατρών Γερμανός ύψωσε τη σημαία της Επανάστασης.
Η ακμή της μονής κράτησε επί έξι αιώνες, ώσπου το 1585 πυρπολήθηκε από τους Τούρκους και όσοι μοναχοί της γλίτωσαν από τη σφαγή σκόρπισαν στα γύρω βουνά. Η μονή υπέστη αλλεπάλληλες καταστροφές και λεηλασίες: το 1600 από σεισμό ή από τους Τούρκους, το 1770 από τους Αλβανούς και το 1826 από τον Ιμπραήμ. Οταν το 1828 ξαναχτίστηκε πήρε τη σημερινή της θέση, ενώ το 1850 χτίστηκε ο Ναός της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, που βρίσκεται μέσα στον περίβολο του μοναστηριού.
Η τελευταία μεγάλη καταστροφή έγινε το 1943 από τους Γερμανούς. Μετά τη σφαγή των Καλαβρύτων πυρπόλησαν το μοναστήρι και όσοι μοναχοί βρίσκονταν εκεί δολοφονήθηκαν κάτω από τον πλάτανο που βρίσκεται στην αυλή του. Ο πολύτιμος θησαυρός του μοναστηριού είναι το Λάβαρο της Ορκωμοσίας των Αγωνιστών του ’21, δηλαδή η πρώτη σημαία της ελληνικού έθνους.
Στα κειμήλια περιλαμβάνεται Επιτάφιος του 1754 κεντημένος στη Σμύρνη, εικόνα του Αγίου Γεωργίου κεντημένη στην Κωνσταντινούπολη, Ευαγγέλιο δωρισμένο από την αυτοκράτειρα της Ρωσίας Αικατερίνη Β’, τα άμφια του Παλαιών Πατρών Γερμανού, εγκόλπια, ξυλόγλυπτοι σταυροί, ενώ στη βιβλιοθήκη του μοναστηριού υπάρχουν 3.000 έντυπα, το παλαιότερο των οποίων χρονολογείται στο 1502. Στα ιερά λείψανα που φυλάσσονται στην Αγία Λαύρα ξεχωρίζει η κάρα του Αγίου Αλεξίου, του ανθρώπου του Θεού, πολιούχου των Καλαβρύτων, δωρεά του Αυτοκράτορα Εμμανουήλ Παλαιολόγου το 1398.
Αγία Λαύρα / Αχαΐα: Συνυφασμένη με την Ιστορία, εκεί ξεκίνησε η Επανάσταση το 1821
Οσιος Λουκάς Στειρίου
Το μοναστήρι του Αγίου Λουκά, κοντά στην Αρχαία Στείριδα, είναι ίσως το σημαντικότερο μνημείο της μεσοβυζαντινής εποχής στον ελλαδικό χώρο. Μετρά ήδη δέκα αιώνες από την ίδρυσή του και πάντα έπαιζε πρωταγωνιστικό ρόλο στις ιστορικές περιπέτειες του τόπου, κερδίζοντας, όπως αναφέρει ο Δήμος Διστόμου-Αράχωβας- Αντίκυρας, στα όρια του οποίου βρίσκεται η μονή, την εύνοια αυτοκρατόρων και αξιωματούχων τα βυζαντινά χρόνια. Στην περίοδο της Φραγκοκρατίας περιήλθε στην κατοχή τάγματος καθολικών μοναχών και γνώρισε την καταστρεπτική μανία και λεηλασία των κατακτητών, Καταλανών και Τούρκων.
Στην Επανάσταση του ’21 αποτέλεσε ορμητήριο αρματολών και κλεφτών. Το συγκρότημα του μοναστηριού, σήμερα, αποτελείται από το σύμπλεγμα δύο ναών που πλασιώνονται από κελιά και βοηθητικά κτίσματα. Ο Ναός της Παναγίας είναι ο παλαιότερος και θεωρείται πιθανό να χτίστηκε με πρωτοβουλία του αυτοκράτορα Ρωμανού Β’, αμέσως μετά το μεγάλο ιστορικό γεγονός που είχε προφητεύσει ο Οσιος Λουκάς, δηλαδή την ανακατάληψη από τους Βυζαντινούς της υπόδουλης στους Αραβες Κρήτης, το 961.
Ο Ναός του Οσίου Λουκά χτίστηκε το πρώτο μισό του 11ου αιώνα και ως δωρητές φέρονται ο ηγούμενος Φιλόθεος ή ο Θεόδωρος Λεωβάχος, που ανήκαν σε επιφανείς οικογένειες γαιοκτημόνων και αξιωματούχων της Θήβας ή ο ίδιος ο αυτοκράτορας Κωνσταντίνος Μονομάχος. Από το 1990 αποτελεί μνημείο εγγεγραμμένο στον Παγκόσμιο Κατάλογο Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO. Ο Οσιος Λουκάς ανακαινίστηκε πρόσφατα και διαθέτει και ξενώνα.
Οσιος Λουκάς Στείρι, Βοιωτία
Αγιος Γεώργιος Φαναρίου
Ο Ναός του Αγίου Γεωργίου είναι ο κύριος ελληνορθόδοξος ναός στην Κωνσταντινούπολη και σε αυτόν ο Οικουμενικός Πατριάρχης καθαγιάζει το Αγιο Μύρο τη Μεγάλη Πέμπτη. Για τον λόγο αυτό, ονομάζεται και Πατριαρχικός Ναός του Μεγάλου Μύρου. Στην τελετή, ο Πατριάρχης καθαγιάζει το σύνολο του Μύρου για όλες τις Ορθόδοξες Εκκλησίες. Ο ναός, που είναι σχετικά μικρός, έχει ανακατασκευαστεί πολλές φορές και είναι ελάχιστα τα διασωζόμενα αρχικά του τμήματα.
Αποτελεί τον κύριο ελληνορθόδοξο ναό από το 1600 μέχρι σήμερα. Ο σημερινός ναός είναι τρίκλιτη βασιλική με τρεις ημικυκλικές αψίδες στην ανατολική πλευρά και έναν εγκάρσιο νάρθηκα στη δυτική. Τα πιο πολύτιμα αντικείμενά του που σώθηκαν από διαδοχικές καταστροφές και πυρκαγιές είναι ο πατριαρχικός θρόνος που χρονολογείται στον 5ο αιώνα, ορισμένες σπάνιες ψηφιδωτές εικόνες και λείψανα των Αγίων Γρηγορίου του Θεολόγου και του Χρυσοστόμου.
Μερικά από τα οστά αυτών των δύο αγίων, τα οποία λεηλατήθηκαν το 1204 από τους Σταυροφόρους, επεστράφησαν στην Εκκλησία του Αγίου Γεωργίου από τον Πάπα Ιωάννη Παύλο Β’ το 2004.
Αγιος Γεώργιος / Φανάρι, Κων/πολη
Παναγία της Δαμασκού (Μαριαμίγια)
Ο μητροπολιτικός ελληνορθόδοξος Ναός της Παναγίας της Δαμασκού, σύμφωνα με τον Μητροπολίτη Ναυπάκτου, ξεχωρίζει επειδή βρίσκεται σε ένα ποικιλόμορφο θρησκευτικό μωσαϊκό και για τον λόγο αυτό την περιλαμβάνει στις ξεχωριστές εκκλησίες για να επισκεφτεί ένας χριστιανός. Η εκκλησία είναι από τις παλαιότερες χριστιανικές ορθόδοξες στη Δαμασκό και παράλληλα αποτελεί την έδρα του Πατριαρχείου Αντιοχείας.
Στην ίδια θέση υπήρχε χριστιανικός ναός προ του 7ου αιώνα, ενώ καταστράφηκε και ξαναχτίστηκε αρκετές φορές. Το 1342 η έδρα του Πατριαρχείου Αντιοχείας μεταφέρθηκε στη Δαμασκό και ο Ναός της Παναγίας έγινε πατριαρχικός. Η εκκλησία πυρπολήθηκε από τον όχλο στις σφαγές του 1860 και ξαναχτίστηκε τρία χρόνια αργότερα.
Η πιο πρόσφατη ανακαίνισή του έγινε το 1953. Σήμερα, ο Ναός Μαριαμίγια είναι σύμπλεγμα τριών ναών ενωμένων. Ο κεντρικός είναι αφιερωμένος στην Παναγία, ενώ τα δύο παρεκκλήσια στην Αγία Θέκλα και την Αγία Αικατερίνη.
Παναγία Μαριαμίγια Δαμασκός, Ιορδανία
Αγιος Γεώργιος Καΐρου
Ο Ναός του Αγίου Γεωργίου στο Παλαιό Κάιρο είναι η μοναδική ροτόντα της Μέσης Ανατολής και στις κατακόμβες του είχε φυλακιστεί και βασανιστεί ο Αγιος Γεώργιος. Η περιοχή στην οποία βρίσκεται ήταν η αρχαία Βαβυλώνα της Αιγύπτου, που πήρε το όνομά της από την εγκατάσταση των Βαβυλώνιων αιχμαλώτων που είχε φέρει στην Αίγυπτο ο Φαραώ Ραμψης Α’ (το 1390 π.Χ.).
Οι Βαβυλώνιοι έχτισαν φρούριο, που λεγόταν Κασρ ελ Ρουμ ή Κασρ αλ-Σάμμα (Παλάτι των Λαμπάδων, είτε λόγω της λατρείας της φωτιάς, είτε λόγω των φωτεινών σημείων προς συνεννόηση), γνώρισε τρεις ανακαινίσεις από τους Ρωμαίους αυτοκράτορες Οκταβιανό, Τραϊανό και Αρκάδιο, συνεπεία της γεωγραφικής σπουδαιότητος του χώρου. Στις κατακόμβες του Αγίου Γεωργίου διασώζεται μέχρι σήμερα το μοναδικό «νειλόμετρο», με το οποίο μετρούσαν τη στάθμη του Νείλου.
Ο Ναός του Αγίου Γεωργίου είναι κυκλοτερής οκτάστηλος, εφάμιλλος του Ναού του Αγίου Βιταλίου στη Ραβένα, περιβαλλόμενος από αρχαίο τείχος σε απόσταση μισού τετραγωνικού χιλιομέτρου, το μεγαλύτερο τμήμα του οποίου έχει καταστραφεί. Το 1998, το ελληνικό κράτος ανέλαβε την ανέγερση νέου τείχους για να διασωθούν τα αρχαία τμήματά του, με δύο εισόδους, την κεντρική προς τον ναό και την είσοδο προς το ελληνικό κοιμητήριο του Καΐρου.
Αγιος Γεώργιος Κάιρο, Αίγυπτος
Αγιος Γεώργιος Μάνταμπα, Ιορδανία
Τα μνημεία του Χριστιανισμού στην Ιορδανία είναι διάσπαρτα και σημαντικά – τα τελευταία χρόνια, μάλιστα, αναδεικνύονται από τον οργανισμό τουρισμού της χώρας που επενδύει στον θρησκευτικό τουρισμό.
Στο δάπεδο του Ναού του Αγίου Γεωργίου στην πόλη Μάνταμπα σώζεται ένα μέρος του μωσαϊκού δαπέδου της πρώιμης βυζαντινής εκκλησίας που είχε δημιουργηθεί περίπου στον 6ο αιώνα. Ο χάρτης απεικονίζει τμήμα της Μέσης Ανατολής και αποτελεί τον παλαιότερο σωζόμενο χάρτη των Αγίων Τόπων και ιδιαίτερα της Ιερουσαλήμ.
Είναι, μάλιστα, στα ελληνικά. Η Μάνταμπα το 746 καταστράφηκε από σεισμό και εγκαταλείφθηκε. Το μωσαϊκό ήρθε στην επιφάνεια το 1884 κατά την ανέγερση νέας ελληνορθόδοξης εκκλησίας στη θέση του αρχαίου ναού. Αρχικά είχε διαστάσεις 21 επί 7 μέτρα και περιείχε πάνω από δύο εκατομμύρια ψηφίδες. Το σημερινό σωζόμενο τμήμα είναι 16 επί 5 μέτρα.
Αγιος Γεώργιος / Μάνταμπα, Ιορδανία
Παναγία Πλατανιώτισσα
Η Παναγία η Πλατανιώτισσα είναι στην πραγματικότητα ένας μικροσκοπικός ναός, σε απόσταση περίπου 15 χιλιομέτρων από τα Καλάβρυτα, που έχει δημιουργηθεί στην κουφάλα πλατάνων. Η παράδοση λέει ότι μοναχοί από τη Μονή του Μεγάλου Σπηλαίου μετέφεραν την εικόνα της Παναγίας Βρεφοκρατούσας από τόπο σε τόπο για να μην την καταστρέψουν εικονομάχοι.
Ενα βράδυ διανυκτέρευσαν σε ένα χωριό, στην κουφάλα του τεράστιου πλατάνου. Το πρωί είδαν το αποτύπωμα της εικόνας στον κορμό του δέντρου, το χωριό πήρε το όνομα Παναγία Πλατανιώτισσα και σήμερα ο επισκέπτης βλέπει ένα μικρό εκκλησάκι με τέμπλο και εικόνες. Ο πλάτανος έχει ύψος περίπου 25 μέτρα, ενώ στην εκκλησία χωρούν περίπου 20 άτομα.
Ο Ναός της Παναγίας της Πλατανιώτισσας γιορτάζει τη γέννηση της Θεοτόκου στις 8 Σεπτεμβρίου, ενώ δίπλα του χτίστηκε η μικρή βασιλική της Κοιμήσεως της Θεοτόκου στην οποία υπάρχουν αγιογραφίες που χρονολογούνται στον 18ο αιώνα.
Παναγία Πλατανιώτισσα Καλάβρυτα, Αχαΐα
Αγία Θεοδώρα Βάστα, το μυστήριο των δέντρων
Δεκαεπτά βελανιδιές, οι ρίζες των οποίων δεν φαίνονται πουθενά, αλλά τα δέντρα μεγαλώνουν στην οροφή της, καθιστούν το μικρό βυζαντινό εκκλησάκι της Αγίας Θεοδώρας, κοντά στο χωριό Βάστα στη Μεγαλόπολη, μνημείο της φύσης, πέρα από θρησκευτικό-προσκυνηματικό προορισμό. Το εκκλησάκι του 11ου αιώνα είναι χτισμένο σε ένα δάσος από βελανιδιές.
Κάτω από τα θεμέλιά του αναβλύζουν νερά. Κατά μία εξήγηση, η εκκλησία είναι πέτρινη και θολωτή και με αρκετό χώμα ως δομικό υλικό. Στην οροφή φύτρωσαν πουρνάρια και διάφορα άλλα φυτά, αλλά θέριεψαν οι 17 βελανιδιές, πράγμα που η λαϊκή παράδοση αποδίδει σε θαύμα.
Αγία Θεοδώρα Βάστα, Αρκαδία
Αγία Σοφία Θεσσαλονίκης
Μπορεί να είναι από τους πιο γνωστούς ναούς της χώρας, αλλά, όπως λέει ο Μητροπολίτης Ναυπάκτου, λίγοι γνωρίζουν για την ιστορία και το μεγαλείο της Αγίας Σοφίας στη Θεσσαλονίκη. Η αρχαιότερη γραπτή αναφορά ανάγεται στο 795, αλλά τα δεδομένα δείχνουν ότι έχει χτιστεί στα τέλη του 7ου αιώνα. Στη διάρκεια της λατινοκρατίας στη Θεσσαλονίκη έγινε καθεδρικός ναός των Λατίνων. Το 1523-24 μετατράπηκε σε τζαμί.
Το 1890 φωτιά προκάλεσε καταστροφές και η αναστήλωση έγινε από τον βυζαντινολόγο Κάρολο Ντηλ. Ο χώρος καθαγιάστηκε εκ νέου τον Ιούνιο του 1913, ενώ μετά τους σεισμούς του 1978 στη Θεσσαλονίκη έγιναν εκτεταμένες εργασίες αποκατάστασης και στερέωσης.
Οι τοιχογραφίες του ναού ανάγονται στον 11ο αιώνα, ενώ διατηρούνται λίγες μορφές Αγίων στα τόξα των παραθύρων τους, ανάμεσά τους και της Αγίας Θεοδώρας της Θεσσαλονίκης. Σύμφωνα με τα στοιχεία της 9ης Εφορείας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων, ο γλυπτός διάκοσμος του ναού δεν είναι έργο μιας φάσης. Στους κίονες του ισογείου και στα κιονόκρανά τους χρησιμοποιήθηκε υλικό του 5ου και του 6ου αιώνα.
Αγία Σοφία / Θεσσαλονίκη
Αγιος Ανδρέας Πατρών
Ο Ναός του Αγίου Ανδρέα, πολιούχου της Πάτρας, είναι ταυτόχρονα ο μεγαλύτερος ναός στην Ελλάδα, με χωρητικότητα 7.500 ανθρώπων, και ένας από τους μεγαλύτερους στα Βαλκάνια, ενώ ο δεύτερος μεγαλύτερος είναι εκείνος του Αγίου Παντελεήμονος στην Αχαρνών.
Δίπλα στον παλαιό Ναό του Αγίου Ανδρέα βρίσκεται ένα μικρό θολωτό σπήλαιο όπου βρίσκεται πηγή ύδατος γνωστή ως «Αγίασμα του Αγίου Ανδρέα» (ή φρέαρ / πηγάδι του Αγίου Ανδρέα). Δίπλα στην πηγή, σύμφωνα με την παράδοση, ήταν ο τόπος μαρτυρίου του Αγίου Αποστόλου. Η πηγή ήταν γνωστή από την αρχαιότητα, ήταν αφιερωμένη στη θεά Δήμητρα και λειτουργούσε ως μαντείο.
Η πηγή αναφέρεται από πάρα πολλούς ιστορικούς και περιηγητές και είναι ένα από τα κύρια σημεία προσκυνήματος όλων των χριστιανών που επισκέπτονται την Πάτρα από τα πρωτοχριστιανικά χρόνια μέχρι σήμερα. Ο σημερινός ναός χτίστηκε στις αρχές του 20ού αιώνα και τα στοιχεία είναι εντυπωσιακά: Η συνολική επιφάνειά του είναι 1.900 τ.μ. και του γυναικωνίτη 700 τ.μ.
Η χωρητικότητα του ναού υπολογίζεται σε 7.500 άτομα. Το μήκος του ναού με τα πρόπυλα ανέρχεται στα 59,80 μ. και το πλάτος του 51,80 μ. Ο κεντρικός τρούλος του ναού έχει ύψος 40,5 μ. και η απόληξη του εξωτερικού σταυρού βρίσκεται στα 45 μ. Ο τρούλος, όπως αναφέρεται στην έκδοση της Μητρόπολης Πατρών για τα 100 χρόνια από τη θεμελίωση του ναού, με συγγραφέα τον καθηγητή Χάρη Αποστολόπουλο, περιστοιχίζεται από 12 άλλους χαμηλότερους τρούλους-κωδωνοστάσια που συμβολίζουν τον Ιησού Χριστό με τους 12 Αποστόλους του.
Αγιος Ανδρέας / Πάτρα: H εκκλησία του Αγίου Ανδρέα είναι η μεγαλύτερη στην Ελλάδα, χωράει 7.500 άτομα
Η μοναδική Παναγία Παναξιώτισσα στη Ναυπακτία
Βρίσκεται 2 χιλιόμετρα βόρεια της Γαβρολίμνης Ναυπακτίας και είναι βυζαντινός ναός του τέλους του 10ου αιώνα, αφιερωμένος στην Κοίμηση της Θεοτόκου, με το μοναδικό επίθετο Παναξιώτισσα. Είναι χτισμένος στον τύπο του σταυροειδούς εγγεγραμμένου με τρούλο και έχει τρεις ημικυκλικές αψίδες, μία σε κάθε κλίτος.
Φαίνεται ότι έχει κατασκευαστεί πάνω σε μεγάλη βασιλική πρωτοβυζαντινών χρόνων από την οποία προήλθαν αρκετά γλυπτά. Οπως αναφέρει η Εφορεία Αρχαιοτήτων Αιτωλοακαρνανίας και Λευκάδος, οι τοίχοι του ναού είναι απλής κατασκευής σε επιμελημένη τοιχοδομία και έχουν ελάχιστα παράθυρα. Εξαιρετική και ιδιαίτερη είναι η κατασκευή του ψηλού κυλινδρικού τρούλου, που είναι χτισμένος μόνο με πλίνθους και χαρακτηρίζεται από πλούσιο και μοναδικό κεραμοπλαστικό διάκοσμο.
Τον περιτρέχει ζωφόρος με όρθιους ρόμβους και πιο πάνω ζώνη πλίνθων που σχηματίζει τεθλασμένη γραμμή. Οπως φαίνεται, ο αρχικός ναός ήταν τοιχογραφημένος κατά τη βυζαντινή περίοδο. Από αυτό τον διάκοσμο διατηρείται παράσταση των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης και ίχνη χρώματος σε διάφορα σημεία του εσωτερικού του.
Παναγία Παναξιώτισσα, Ναυπακτία
Το «Μικρό Μετέωρο» της Βοιωτίας, οι Αγιοι Θεόδωροι Ζάλτσας
Μια εκκλησία που δεν είναι ιδιαίτερα γνωστή, αλλά ο Ιερόθεος Ναυπάκτου χαρακτηρίζει «Μικρό Μετέωρο», λόγω του σημείου στο οποίο έχει αναγερθεί, είναι ο Ναός των Αγίων Θεοδώρων Ζάλτσας. Χτισμένος σε έναν βράχο με πρωτοβουλία του Μητροπολίτη Θηβών και Λεβαδείας, ο Ναός των Αγίων Θεοδώρων αποτελεί στην πραγματικότητα ασκητήριο. Οπως αναφέρεται από τη Μητρόπολη, η εκκλησία είναι χτισμένη στην κορυφή ενός κατακόρυφου βράχου κοντά στην ακρόπολη της αρχαίας Βούλιδος.
«Τα ευρήματα, κυρίως όστρακα και κεραμίδια, κατά την τελευταία ανασυγκρότησή του, μαρτυρούν ότι ο βράχος αυτός κατοικείται συνεχώς από τον 7ο αιώνα π.Χ. Χρησίμευε, στο πέρασμα των αιώνων, σαν παρατηρητήριο της κίνησης των πλοίων που έμπαιναν και έβγαιναν στον Κορινθιακό Κόλπο.
Αγιοι Θεόδωροι Ζάλτσας / Θήβα
Η παρουσία στην περιοχή του Οσίου Λουκά έγινε αφορμή να εγκατασταθούν στις πλαγιές αυτές του Ελικώνα πολλοί ερημίτες και ασκητές κατά τους βυζαντινούς χρόνους. Ετσι και στο πλάτωμα του απότομου βράχου εγκαταστάθηκε μικρή αδελφότητα ασκητών, όπως μαρτυρούν το πελεκητό πηγάδι και τα υπολείμματα των κελιών με τις σκαμμένες καπνοδόχους στον βράχο.
Οι ασκητές αυτοί επέβλεπαν και καλλιεργούσαν μαζί με άλλους μοναχούς της παρακείμενης Μονής του Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου τους μεγάλους ελαιώνες, που περιήλθαν αργότερα στη Μονή του Οσίου Σεραφείμ.
Οι μοναχοί έμειναν στον βράχο μέχρι τους χρόνους της Επαναστάσεως του 1821, οπότε και ακολούθησαν τους οπλαρχηγούς του Αγώνα», περιγράφεται στην ιστοσελίδα της Μητρόπολης. Ωστόσο, μετά την Επανάσταση του ’21 το ασκητήριο σχεδόν καταστράφηκε. Η προσπάθεια ανοικοδόμησης ξεκίνησε το 1994 και ο χώρος πήρε εκ νέου ζωή. «Λίγα όστρακα, πλάκες δαπέδου, βυζαντινά κεραμίδια φυλάσσονται με στοργή, ως μάρτυρες ανθρώπινης παρουσίας 27 αιώνων».
Συνεχίζοντας σε αυτό τον ιστότοπο αποδέχεστε την χρήση των cookies στη συσκευή σας όπως περιγράφεται στην πολιτική cookies
Μάθετε περισσότερα εδώ
Αποδοχή