Σε τροχιά διερεύνησης αμοιβαίων υποχωρήσεων λόγω του αδιεξόδου που προέκυψε μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν για το ζήτημα του ελέγχου των Στενών του Ορμούζ φαίνεται να μπαίνουν οι κατά τα άλλα «ιστορικές» συνομιλίες στο Ισλαμαμπάντ το Σάββατο (11/4), καθώς είναι οι πρώτες άμεσες επαφές των δύο χωρών – εντός της ίδιας αίθουσας – μετά από την Ισλαμική Επανάσταση του 1979. Ads Πληροφορίες που είδαν το φως της δημοσιότητας νωρίς το βράδυ κάνουν λόγο για προοπτική δεύτερου γύρου συνομιλιών, την ώρα που η ένταση παραμένει υψηλή και τα εκατέρωθεν μηνύματα αντικρουόμενα.
Οι πρώτες συνομιλίες διήρκεσαν πάνω από δύο ώρες, με πακιστανικές πηγές να περιγράφουν ένα κλίμα έντασης και διακυμάνσεων: «Η θερμοκρασία ανέβαινε και έπεφτε στη διάρκεια της συνάντησης», ανέφερε χαρακτηριστικά μία από αυτές στο Reuters.
Προηγήθηκαν συναντήσεις των επικεφαλής των αντιπροσωπειών με τον πρωθυπουργό της χώρας, πριν ξεκινήσει η κύρια διαδικασία των διαπραγματεύσεων, με το Πακιστάν να διαδραματίζει κομβικό ρόλο ως διαμεσολαβητής. Ads Παρά τις επαφές, οι δύο πλευρές εμφανίζονται ακόμη μακριά από συμφωνία. Η Τεχεράνη ζητά, μεταξύ άλλων, άρση κυρώσεων, αποζημιώσεις, έλεγχο των Στενών και εκεχειρία σε όλα τα μέτωπα – συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου.
Από την πλευρά της, η Ουάσινγκτον θέτει ως βασικούς στόχους την ελεύθερη ναυσιπλοΐα στο Ορμούζ και τον δραστικό περιορισμό του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος.
Δείτε: Live blog / Ολοκληρώθηκαν οι συνομιλίες ΗΠΑ, Ιράν – Αδιέξοδο στο ζήτημα του Ορμούζ
Το κλίμα δυσπιστίας παραμένει έντονο, με την εκπρόσωπο της ιρανικής κυβέρνησης Φατεμέ Μοχατζερανί να δηλώνει χαρακτηριστικά: «Διαπραγματευόμαστε με το δάχτυλο στη σκανδάλη…Παρότι είμαστε ανοιχτοί στον διάλογο, γνωρίζουμε πολύ καλά την έλλειψη εμπιστοσύνης και προχωράμε με τη μέγιστη προσοχή».
Στις διαπραγματεύσεις συμμετέχουν από αμερικανικής πλευράς ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς, ο απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ και ο Τζάρεντ Κούσνερ, ενώ το Ιράν εκπροσωπούν ο πρόεδρος της Βουλής Μοχάμαντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ και ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί.
Παράλληλα, ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι ο αμερικανικός στρατός έχει ήδη ξεκινήσει επιχειρήσεις για την αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, αναφέροντας χαρακτηριστικά: «Ξεκινάμε τώρα τη διαδικασία εκκαθάρισης των Στενών του Ορμούζ ως χάρη προς χώρες σε όλο τον κόσμο», προσθέτοντας ότι 28 ιρανικά σκάφη που χρησιμοποιήθηκαν για την πόντιση ναρκών έχουν καταστραφεί.
Ωστόσο, η ιρανική πλευρά αμφισβητεί πλήρως τους ισχυρισμούς αυτούς. Το ιρανικό πρακτορείο Nournews έκανε λόγο για «ψευδείς ειδήσεις», ενώ η Financial Times μετέδωσε ότι οι συνομιλίες έχουν οδηγηθεί σε αδιέξοδο ακριβώς λόγω της διαφωνίας για το καθεστώς των Στενών.
Ταυτόχρονα, η ιρανική κρατική τηλεόραση υποστήριξε ότι κανένα αμερικανικό πλοίο δεν έχει διασχίσει την κρίσιμη θαλάσσια οδό, την οποία η Τεχεράνη διατηρεί ουσιαστικά κλειστή.
Την ίδια ώρα, πακιστανικές πηγές κάνουν λόγο για έντονες προσπάθειες της διαμεσολαβητικής ομάδας να εξασφαλίσει παράταση των επαφών – ακόμη και έναν επιπλέον γύρο ή μία επιπλέον ημέρα διαπραγματεύσεων – ώστε να αυξηθούν οι πιθανότητες επίτευξης συμφωνίας.
Μέχρι στιγμής, κάτι τέτοιο δεν έχει οριστικοποιηθεί, ωστόσο διπλωματικοί κύκλοι στο Ισλαμαμπάντ εμφανίζονται συγκρατημένα αισιόδοξοι, επισημαίνοντας ότι καταβάλλονται προσπάθειες να πειστούν και οι δύο πλευρές να κάνουν αμοιβαίες υποχωρήσεις.
Διαβάστε επίσης: New York Times / Το Ιράν δεν μπορεί να εντοπίσει τις νάρκες που έβαλε στα Στενά του Ορμούζ – Μπλοκάρει η ναυσιπλοΐα, «τορπιλίζονται» οι διαπραγματεύσεις
Οι πιο κρίσιμες συνομιλίες εδώ και δεκαετίες
Τα Στενά του Ορμούζ – από τα οποία διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας ενέργειας – αποτελεί το βασικό διακύβευμα των συνομιλιών στην Ισλαμαμπάντ.
Ο πόλεμος έχει προκαλέσει εκτίναξη των τιμών της ενέργειας, χιλιάδες θύματα και σοβαρές επιπτώσεις στις οικονομίες της περιοχής.
Η σχεδόν πλήρης διακοπή της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ – που έχει πέσει κάτω από το 10% της κανονικής – έχει οδηγήσει σε μία από τις μεγαλύτερες ενεργειακές αναταράξεις των τελευταίων δεκαετιών.
Παρά ταύτα, το Σάββατο καταγράφηκαν οι πρώτες διελεύσεις δεξαμενόπλοιων μετά την εκεχειρία, με τρία υπερδεξαμενόπλοια να βγαίνουν από τον Περσικό Κόλπο.
Διαβάστε επίσης: Μοτζτάμπα Χαμενεΐ / Σκιώδης η παρουσία του «παραμορφωμένου» Ιρανού ηγέτη εν μέσω κρίσιμων εξελίξεων
Συνεχίζονται οι συγκρούσεις στην περιοχή
Την ίδια ώρα, οι εχθροπραξίες δεν έχουν σταματήσει πλήρως. Το Ισραήλ συνεχίζει τα πλήγματα στον Λίβανο, ενώ η Χεζμπολάχ ανακοίνωσε νέες επιθέσεις κατά ισραηλινών στόχων.
Η κατάσταση παραμένει εξαιρετικά ρευστή, με την έκβαση των συνομιλιών να θεωρείται καθοριστική τόσο για την αποκλιμάκωση της κρίσης όσο και για τη σταθερότητα της παγκόσμιας οικονομίας.
Η συνέχεια των απευθείας επαφών και το πλαίσιο των επόμενων βημάτων θα εξαρτηθούν πλέον από τις αποφάσεις των πολιτικών ηγεσιών σε Ουάσινγκτον και Τεχεράνη.