Στο ύψος ενός ΑΕΠ ανέρχεται ο συνολικός δανεισμός στη χώρα μας, ενώ το 1/3 αυτών των δανείων είναι κόκκινα και βρίσκονται σε servicers αλλά και σε πιστωτικά ιδρύματα
Απαγορεύεται από το δίκαιο της Πνευμ. Ιδιοκτησίας η καθ΄οιονδήποτε τρόπο παράνομη χρήση/ιδιοποίηση του παρόντος, με βαρύτατες αστικές και ποινικές κυρώσεις για τον παραβάτη
Μεγάλα κουρέματα και διμερείς ρυθμίσεις αποτελούν βασικά όπλα των εταιρειών διαχείρισης χρέους στις ανακτήσεις.
Ολο και περισσότεροι δανειολήπτες κατευθύνονται προς τον εξωδικαστικό συμβιβασμό, ενώ οι servicers επιχειρούν να αυξήσουν τις διμερείς ρυθμίσεις τους. Η λογική είναι μία και μοναδική: Πόσο θα κοστίσει στον servicer η ανάκτηση μέσω πλειστηριασμού.
Και αυτό ακριβώς αποτελεί τη βάση της συζήτησης. Δηλαδή η μη χειροτέρευση της θέσης της εταιρείας διαχείρισης χρέους. Ιδιαίτερα στα μη εξασφαλισμένα δάνεια -σε κάποιες εταιρείες μέχρι 30.000 ευρώ, σε άλλες μέχρι 50.000 ευρώ- προσφέρονται προεγκεκριμένα πακέτα λύσεων που προβλέπουν σημαντικά κουρέματα.
Ενα στα δύο δάνεια, αναφέρουν πηγές με γνώση του θέματος, κουρεύεται. Σε όλα τα δάνεια η μεταχείριση είναι διαφορετική στις περιπτώσεις που κάποιος δίνει όλο το ποσό και σε εκείνες που ρυθμίζει το συνολικό ποσό.
Για τα καταναλωτικά στις πρώτες περιπτώσεις το κούρεμα διαμορφώνεται μέχρι και 74% και στις δεύτερες μέχρι και 35% με μέσο όρο 52%. Στα στεγαστικά, 45% και 42% με μέσο όρο 43% και στα small business (επιχειρηματικά δάνεια μικρών επιχειρήσεων), 62% και 42% με μέσο όρο 56%.
Οι διμερείς ρυθμίσεις των εταιρειών διαχείρισης διαμορφώνονται σε 6-6,5 δισ. ευρώ ετησίως. Το μεγαλύτερο πρόβλημα που έχει και κοινωνική διάσταση είναι ασφαλώς τα στεγαστικά δάνεια ή και γενικότερα όσα δάνεια έχουν κάλυμμα ακίνητο.
Η μορφολογία των πλειστηριασμών
Ως προς τη σύνθεση των ακινήτων, η μεγάλη πλειονότητα αφορά κατοικίες χαμηλότερης αξίας. Συγκεκριμένα, περίπου το 90% των κατοικιών που συμμετείχαν στους πλειστηριασμούς είχαν τιμή κάτω των 200.000 ευρώ, αντιπροσωπεύοντας περίπου το 62% της συνολικής αξίας.
Εκτός από κατοικίες, σημαντικό ποσοστό των πλειστηριασμών αφορά και άλλες κατηγορίες ακινήτων, όπως οικόπεδα και αγροτεμάχια (18%), εμπορικά ακίνητα και γραφεία (13,2%), βοηθητικούς χώρους (11,4%) και ακίνητα ειδικής χρήσης, όπως logistics και ξενοδοχεία (4,7%).
Οι πρωτοβουλίες της κυβέρνησης
Σε όλη την παραπάνω διαδικασία αλλά και στη διαχείριση που έχουν προαγάγει οι servicers έχει συμβάλει σημαντικά το δίχτυ προστασίας από την πλευρά της κυβέρνησης.
■ Η πρόσφατη ρύθμιση, που ανακοινώθηκε διά στόματος του υπουργού Κυριάκου Πιερρακάκη, επιτρέπει ο οφειλέτης να δηλώνει ότι θέλει να προστατεύσει αποκλειστικά την πρώτη κατοικία του ακόμη και αν επιλέξει να ρευστοποιήσει τα υπόλοιπα περιουσιακά του στοιχεία προκειμένου να ρυθμίσει τα χρέη του ταχύτερα και με πιο βιώσιμους όρους.
■ Σε εξέλιξη βρίσκεται το πρόγραμμα μετατροπής των δανείων από ελβετικό φράγκο σε ευρώ με κούρεμα που προκύπτει από την επιδότηση ισοτιμίας.
■ Το Ενδιάμεσο Πρόγραμμα Κρατικής Στήριξης είναι αυτό που μέχρι τη λειτουργία του Φορέα Απόκτησης και Επαναμίσθωσης λειτουργεί ως εργαλείο στήριξης των ευάλωτων οφειλετών με μηνιαία ενίσχυση στη δόση του στεγαστικού τους δανείου.
■ Προχωράει ο φορέας Απόκτησης και Επαναμίσθωσης Ακινήτων.
■ Σημαντικές βελτιώσεις έχουν πραγματοποιηθεί σε ό,τι αφορά τον Εξωδικαστικό Μηχανισμό Ρύθμισης Οφειλών, με προτάσεις που προκύπτουν αυτοματοποιημένα και είναι υποχρεωτικά αποδεκτές από τους πιστωτές.
■ Σημαντικό ρόλο έχει παίξει ο Κώδικας Δεοντολογίας Τραπεζών και Εταιρειών Διαχείρισης Χρέους και η ψηφιακή Ενημέρωση & Προστασία από Καταχρηστικές Πρακτικές.
Συγχρόνως η κυβέρνηση περνάει και σε ένα ακόμη νομοσχέδιο όπου ετοιμάζεται, μεταξύ άλλων, να βάλει πλαφόν σε ό,τι αφορά το ύψος του χρέους που μπορεί να δημιουργηθεί από πιστωτικές κάρτες.
Και η άλλη άποψη
Τα μεγέθη των κόκκινων δανείων, παρά τον σημαντικό περιορισμό τους, καταγράφουν ένα διευρυμένο πρόβλημα με σημαντικές διαστάσεις.
Ωστόσο, δεν θα πρέπει κανείς να παραγνωρίζει πως η κρίση χρέους για να λυθεί χρειάστηκε η πραγματική βοήθεια της Πολιτείας που δόθηκε με τις εγγυήσεις του «Ηρακλή».
Αυτές παραμένουν περίπου 16 δισ. ευρώ και αφορούν μια σειρά από τιτλοποιήσεις υψηλής διαβάθμισης που εύκολα θα μπορούσαν να κινδυνεύσουν αν όσοι διαχειρίζονται τα κόκκινα δάνεια δεν επιδείξουν την απαραίτητη σύνεση ώστε αυτό να μη συμβεί. Μια κατάπτωση των εγγυήσεων και η αντίστοιχη αύξηση του χρέους μπορεί να οδηγήσει σε δύσκολες στενωπούς την εθνική οικονομία που επιτυγχάνει σειρά αναβαθμίσεων τα οφέλη των οποίων είναι γνωστά.
Το πρώτο δημόσιο «Marketplace» μη εξυπηρετούμενων δανείων
Τάξη και μεγαλύτερη διαφάνεια στο «μεγάλο παζάρι» κόκκινων δανείων, η συνολική αξία των οποίων ξεπερνά τα 80 δισ. ευρώ, έρχεται να βάλει η κυβέρνηση, δημιουργώντας την πρώτη δημόσια πλατφόρμα ηλεκτρονικών συναλλαγών Μη Εξυπηρετούμενων Δανείων από το φθινόπωρο.
Νομοσχέδιο το οποίο έθεσε σε δημόσια διαβούλευση το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών καθιστά -για πρώτη φορά- το κράτος, από απλό ρυθμιστή, ο οποίος θέτει κανόνες στη δευτερογενή αγορά μεταπώλησης δανείων, σε διαχειριστή της κεντρικής ψηφιακής υποδομής στην οποία διαπραγματεύονται και αλλάζουν χέρια χαρτοφυλάκια δανείων αξίας δισεκατομμυρίων.
Σκοπός της νέας πλατφόρμας είναι να δημιουργηθεί ένας δημόσιος «πυλώνας πληροφόρησης» για τις συναλλαγές δανείων, αλλά και να διευκολύνει την πώληση χαρτοφυλακίων μεταξύ επενδυτών (αγοραστών) και τραπεζών ή servicers (πωλητών).
Τι αλλάζει
Με τα άρθρα 48 και 49 του νέου σχεδίου νόμου θεσπίζεται ότι η Ηλεκτρονική Πλατφόρμα Συναλλαγών Μη Εξυπηρετούμενων Δανείων θα δημιουργηθεί στη Γενική Γραμματεία Χρηματοπιστωτικού Τομέα και Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους. Η πλατφόρμα δεν θα είναι ιδιωτική, αλλά δημόσια.
Συγκεκριμένα, στην πλατφόρμα αυτή:
■ Θα δημοσιεύονται τα δεδομένα των Χαρτοφυλακίων ΜΕΔ που βγαίνουν προς πώληση.
■ Θα μπορεί να δρομολογείται και να ολοκληρώνεται η διαδικασία διαπραγμάτευσης εντός της ίδιας πλατφόρμας.
■ Θα ανακοινώνονται τα στοιχεία για το αποτέλεσμα των συναλλαγών ΜΕΔ ακόμα και αν η διαδικασία διαπραγμάτευσης δρομολογείται εκτός της πλατφόρμας.
■ Θα αναρτώνται πληροφορίες από άλλες βάσεις δημόσιου και ιδιωτικού τομέα.
Στην πλατφόρμα θα καταγράφονται επίσης και όλες οι παλαιότερες συναλλαγές που ολοκληρώθηκαν πριν τεθεί σε λειτουργία, δημιουργώντας έτσι για πρώτη φορά ιστορικό αρχείο της ελληνικής δευτερογενούς αγοράς ΜΕΔ.
Οχι πωλήσεις στα τυφλά
Με τα σημερινά δεδομένα, με στοιχεία της Τραπέζης της Ελλάδος για το δ’ τρίμηνο 2025, τα δάνεια που διαχειρίζονται οι εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων (servicers) ανέρχονται στα 80,02 δισ. ευρώ. Αυτό είναι το μέγεθος της αγοράς κόκκινων δανείων που κυκλοφορεί στην Ελλάδα, αλλάζει χέρια και διαπραγματεύεται στη δευτερογενή αγορά, χωρίς όμως να γίνονται ορατά στη δημοσιότητα και χωρίς κοινά πρότυπα για σκοπούς σύγκρισης, τιμολόγησης ή χάραξης πολιτικής.
Μέχρι σήμερα, συνήθως οι πωλητές βγάζουν ανακοινώσεις ότι θέλουν να πουλήσουν και υπάρχουν κάποιες πλατφόρμες ιδιωτών, όπου μέσα από αυτές γίνεται μια αξιολόγηση των πακέτων. Οταν ολοκληρώνεται η διαδικασία της μεταβίβασης, εγγράφονται σε Ενεχυροφυλακείο και Κτηματολόγιο. Η ενημέρωση και παρακολούθηση αυτή γίνεται σήμερα δευτερογενώς, όχι απευθείας σε ψηφιακή πλατφόρμα.
Με τη νέα διαδικασία αλλάζουν όλα: θα ξεκινάει μόλις βγάλει ανακοίνωση ένας πωλητής ότι θέλει να πουλήσει ένα πακέτο ΜΕΔ. Θα τη βλέπουν οι ενδιαφερόμενοι και θα μπορούν να εκδηλώσουν ενδιαφέρον για αγορά. Η διαπραγμάτευση μπορεί να γίνεται απευθείας στην πλατφόρμα. Στο τέλος θα καταγράφεται το αποτέλεσμα, ποιος αγόρασε το πακέτο και σε ποια τιμή.
Καθώς η διαδικασία θα γίνεται πλέον δημόσια, θα υπάρχει διαφάνεια. Θα μπορούν όλοι οι επενδυτές να βλέπουν σε μία πλατφόρμα τι είναι διαθέσιμο προς πώληση στη δευτερογενή και να κάνουν από εκεί τις αντίστοιχες κινήσεις. Ενδιαφέρον αγοράς θα μπορούν να εκδηλώσουν funds, τράπεζες ή άλλοι επενδυτές (νομικά πρόσωπα) του εσωτερικού ή του εξωτερικού.
Η πλατφόρμα θα επιτρέπει να ελέγχεται επίσης και αν ένας επενδυτής είναι φερέγγυος, καθώς απαιτείται να καλύπτει συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Επιπλέον, θα υπάρχουν και διαθέσιμα στοιχεία για την ιστορικότητα των συναλλαγών, δηλαδή πόσα έχουν πουληθεί μέχρι τώρα συγκεντρωτικά. Θα μπορεί έτσι και οποιοσδήποτε να βλέπει και πώς εξελίσσεται στην πορεία της η δευτερογενής αγορά, καθώς η πληροφορία θα διατίθεται δημόσια στο κοινό.
Η πλατφόρμα δεν λειτουργεί ακόμα, καθώς αναμένεται από το φθινόπωρο και μετά. Για τη λειτουργία της, αφού ψηφιστεί ο νόμος, θα εκδοθεί Κοινή Υπουργική Απόφαση που θα καθορίζει τα πάντα: κοινά πρότυπα αξιολόγησης χαρτοφυλακίων, τρόπο πρόσβασης επενδυτών, κυρώσεις σε παραβάτες.
Θα απαιτηθούν και έξι μήνες ακόμα, όμως, για να ενημερώσουν και να προσαρμόσουν τα στοιχεία των προς πώληση δανείων οι υπόχρεοι φορείς, ενώ απαιτείται και μελέτη αντικτύπου για τη χρήση προσωπικών δεδομένων.
Ενα κενό που παρατηρείται, πάντως, στη φάση αυτή τουλάχιστον, είναι ότι η πλατφόρμα δεν προβλέπει ότι ο οφειλέτης θα ενημερώνεται όταν το δάνειό του μπει στην πλατφόρμα, διαπραγματευτεί ή αλλάξει χέρια. Για δεκάδες χιλιάδες νοικοκυριά που συχνά δεν γνωρίζουν καν σε ποιον ανήκει σήμερα το δάνειό τους, το ζήτημα αυτό παραμένει ανοιχτή πληγή.
Συνεχίζοντας σε αυτό τον ιστότοπο αποδέχεστε την χρήση των cookies στη συσκευή σας όπως περιγράφεται στην πολιτική cookies
Μάθετε περισσότερα εδώ
Αποδοχή