Ο Μάικλ, 30 ετών, έφτασε στην Ευρώπη το 2021 και δουλεύει αποκλειστικά ως ντελιβεράς. Η παράδοση αποτελεί το μοναδικό εισόδημά του και δεν έχει άδεια παραμονής. Δουλεύει πάνω από 60 ώρες εβδομαδιαίως και αντιστοιχεί στο προφίλ των περισσοτέρων ερωτηθέντων, σε δείγμα 1.000 διανομέων σε Παρίσι και Μπορντό.
Η πανεπιστημιακή ομάδα που έκανε την έρευνα, περιγράφει συνθήκες εργασίας που συνιστούν νέα μορφή συστηματικής φτώχειας και υγειονομικής ευαλωτότητας.
Οι διανομείς είναι σχεδόν αποκλειστικά άνδρες, με μέση ηλικία 30 ετών, κατά πλειοψηφία μετανάστες και με εξαιρετικά επισφαλή καθεστώς παραμονής — σχεδόν δύο στους τρεις χωρίς άδεια διαμονής. Ενα μεγάλο ποσοστό ζει σε ακατάλληλες ή προσωρινές στέγες.
Υπάρχουν και χειρότερα. Ο Αμντίν, 28 ετών, εργάζεται με λογαριασμό τρίτου (ενοικίαση λογαριασμού), πληρώνοντας περίπου 528 ευρώ το μήνα «ενοίκιο». Αυτό το κόστος απορροφά πάνω από το ένα τρίτο του ακαθάριστου εισοδήματός του.
Σύμφωνα με την έρευνα περίπου τα τρία τέταρτα των διανομέων εργάζονται με ενοικιαζόμενους λογαριασμούς, πληρώνοντας κατά μέσο όρο 528 ευρώ το μήνα από μικτό εισόδημα 1.480 ευρώ — κατάσταση που πολλαπλασιάζει την ανέχεια, την απουσία ασφάλισης και την αδυναμία καταγγελίας ή αναφοράς ατυχημάτων.
Το μέσο ακαθάριστο μηνιαίο εισόδημα 1.480 ευρώ, το οποίο μετά τα έξοδα (εξοπλισμός, καύσιμα, ασφάλειες, φόροι, ενοικίαση ) πέφτει στα 880 ευρώ καθαρά — πολύ κάτω από το όριο φτώχειας. Ο μέσος ωρομίσθιος ακαθάριστος είναι 5,83 ευρώ, κάτω από το ισχύον κατώτατο ωρομίσθιο, με τους περισσότερους να δουλεύουν 63 ώρες εβδομαδιαίως, 6–7 ημέρες την εβδομάδα.
Ο Χαλίλ, 32 ετών, χωρίς σταθερή στέγη, έχει περάσει τουλάχιστον μία ημέρα χωρίς φαγητό μέσα στον τελευταίο χρόνο λόγω έλλειψης χρημάτων — ένα φαινόμενο που αφορά σχεδόν το 50% των διανομέων στο Παρίσι και πάνω στο 36% στη Μπορντό.
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι το επιχειρησιακό μοντέλο των πλατφορμών, διατηρεί τους διανομείς σε νομικά καθεστώτα αυτοαπασχόλησης, μακριά από τους κανόνες υγείας και ασφάλειας που ισχύουν για τους μισθωτούς, όπως αναφέρει το The Conversation.
Η έλλειψη προβλέψεων για ασφαλιστικές εισφορές και νομικές υποχρεώσεις μεταφέρεται εξ ολοκλήρου στον εργαζόμενο, δημιουργώντας συνθήκες «εργασίας με πληρωμή κατά παραγγελία» και έντονη εξάρτηση από τις πλατφόρμες.
Η έρευνα δεν περιορίστηκε στα οικονομικά: καταγράφει επίσης επιπτώσεις στην υγεία — πάνω από το μισό των διανομέων έχει ήδη βιώσει τουλάχιστον ένα εργατικό ατύχημα και το 44,8% αναφέρει επιδείνωση της υγείας από την έναρξη της εργασίας του ως διανομέας.
Παραδείγματα από το πεδίο είναι χαρακτηριστικά: οι συνεχείς ειδοποιήσεις, οι αυτοματοποιημένες αξιολογήσεις με βάση σχολιασμούς πελατών και ο φόβος απενεργοποίησης λογαριασμού θέτουν τους εργαζόμενους σε κατάσταση στρες και αβεβαιότητας, γεγονός που οδηγεί πολλούς σε «αυτοεπιτάχυνση» — δηλαδή μείωση διαλειμμάτων και αύξηση ρυθμών για να μεγιστοποιήσουν το εισόδημα και την αξιολόγησή τους.
Αυτή η πρακτική ευνοεί την εξουθένωση και την εμφάνιση χρόνιων αγχωδών καταστάσεων και πιθανώς επαγγελματικής εξάντλησης (burnout).
Η έρευνα τεκμηριώνει υψηλά ποσοστά ατυχημάτων και σωματικών βλαβών. Στην περιοχή Île-de-France, το 26,4% των διανομέων είχαν υποστεί τροχαίο ατύχημα, ενώ εμφανίζονται επίσης μυοσκελετικές παθήσεις (οσφυαλγίες, τενοντοπάθειες), διαταραχές των κανονικών ρυθμών με χρόνια κόπωση καθώς και αυξημένοι αναπνευστικοί και καρδιαγγειακοί κίνδυνοι λόγω έκθεσης σε αστικές ρύπανσεις .
Οι πλατφόρμες επιβάλλουν καθεστώς «αυτοαπασχολούμενου», μεταφέροντας την πλειονότητα των ευθυνών στον διανομέα και περιορίζοντας την πρόληψη και αποζημίωση για εργατικά ατυχήματα, ενώ δεν υπάρχει συστηματική παρακολούθηση της υγείας των εργαζομένων.
Σημειώνεται επίσης ο ειδικός κίνδυνος από τα εργαλεία ΤΝ στον χώρο εργασίας: η συστηματική μέτρηση της παραγωγικότητας μέσω αλγορίθμων απλοποιεί σύνθετες εργασιακές δεξιότητες σε μηχανικά μετρήσιμες μεταβλητές, αγνοώντας τις ανθρώπινες σχέσεις.
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η νομοθεσία εξελίσσεται: το AI Act (Κανονισμός ΕΕ 2024/1689) χαρακτηρίζει τα συστήματα αξιολόγησης εργαζομένων ως «υψηλού κινδύνου» και απαιτεί αυστηρό πλαίσιο εποπτείας, ενώ στη Γαλλία από τις 2 Αυγούστου 2026 κάθε εργαζόμενος που αξιολογείται από ΑΙ θα πρέπει να ενημερώνεται υποχρεωτικά.
Τέτοιες ρυθμίσεις μπορεί να περιορίσουν τις πιο ακραίες εφαρμογές «αδιαφανούς» αλγοριθμικής διακυβέρνησης, αλλά δεν αντικαθιστούν την ανάγκη για κοινωνικές και ασφαλιστικές μεταρρυθμίσεις που θα προστατεύσουν τους διανομείς.