Σε ένα περίπλοκο διπλωματικό παρασκήνιο, οι Financial Times αποκαλύπτουν ότι η πρωτοβουλία για την προσωρινή εκεχειρία με το Ιράν δεν προήλθε από την Τεχεράνη, αλλά από τις Ηνωμένες Πολιτείες, οι οποίες άσκησαν έντονες πιέσεις μέσω του Πακιστάν. Ads Σύμφωνα με πηγές που έχουν γνώση των συνομιλιών, ο Λευκός Οίκος προωθούσε εδώ και εβδομάδες την ιδέα μιας προσωρινής παύσης των εχθροπραξιών, ακόμη και την ώρα που ο Ντόναλντ Τραμπ κλιμάκωνε δημόσια τη ρητορική του, φτάνοντας να υποστηρίζει ότι η Τεχεράνη «εκλιπαρεί» για συμφωνία.
Καθοριστικό ρόλο διαδραμάτισε το Ισλαμαμπάντ, το οποίο, αξιοποιώντας τη γεωπολιτική του θέση και το γεγονός ότι αποτελεί μουσουλμανική χώρα με διαύλους επικοινωνίας και προς τις δύο πλευρές, ανέλαβε να «μεταφράσει» και να προωθήσει την αμερικανική πρόταση προς την ιρανική ηγεσία.
Στο επίκεντρο των διαβουλεύσεων βρέθηκε η επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, ως βασική προϋπόθεση για την αποκλιμάκωση. Ads Διαβάστε επίσης: Παρασκήνιο / Η απόφαση του Τραμπ για πόλεμο στο Ιράν και ο ρόλος του Νετανιάχου
Οι επαφές κορυφώθηκαν δραματικά την Τρίτη το βράδυ, όταν, λίγες ώρες μετά τις ακραίες απειλές του Τραμπ περί «καταστροφής ολόκληρου πολιτισμού», ανακοινώθηκε αιφνιδιαστικά η εκεχειρία δύο εβδομάδων μεταξύ ΗΠΑ – Ισραήλ και Ιράν.
Πίσω από αυτή την εξέλιξη βρισκόταν ένα πυκνό δίκτυο τηλεφωνικών επαφών, με τον αρχηγό του πακιστανικού στρατού, Ασίμ Μουνίρ, να συνομιλεί απευθείας με κορυφαίους Αμερικανούς αξιωματούχους – μεταξύ αυτών τον Τραμπ, τον αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς και τον ειδικό απεσταλμένο Στιβ Γουίτκοφ.
Η στρατηγική των ΗΠΑ και του Πακιστάν βασίστηκε στην εκτίμηση ότι το Ιράν θα ήταν πιο δεκτικό σε μια πρόταση που θα παρουσιαζόταν από μια «φιλική» περιφερειακή δύναμη, παρά απευθείας από την Ουάσινγκτον.
Ωστόσο, ακόμη και η ανακοίνωση της συμφωνίας συνοδεύτηκε από παραφωνίες. Ο πρωθυπουργός του Πακιστάν, Σεχμπάζ Σαρίφ, δημοσιοποίησε πρόωρα την πρόταση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αποκαλύπτοντας κατά λάθος ότι επρόκειτο για «προσχέδιο» – ένα περιστατικό που φανερώνει τη ρευστότητα και την πίεση υπό την οποία εξελισσόταν η διαπραγμάτευση.
Στο μεταξύ, το παρασκήνιο περιλάμβανε ανταλλαγή πολλαπλών σχεδίων: η αμερικανική πρόταση 15 σημείων, ιρανικές απαντήσεις 5 και 10 σημείων, αλλά και εναλλακτικά σενάρια εκεχειρίας διάρκειας από 45 ημέρες έως δύο εβδομάδες. Παρά τις αποκλίσεις, διπλωματικές πηγές αναφέρουν ότι η Τεχεράνη άρχισε σταδιακά να δείχνει μεγαλύτερη ευελιξία, ακόμη και στο ζήτημα των αποθεμάτων ουρανίου.
Η τελική έγκριση, ωστόσο, δεν ήταν δεδομένη. Οι Φρουροί της Επανάστασης εμφανίζονταν διχασμένοι, με σκληροπυρηνικά στελέχη να αντιτίθενται τόσο στον τερματισμό των επιχειρήσεων όσο και σε οποιαδήποτε υποχώρηση στο ζήτημα του Ορμούζ.
Η ένταση κορυφώθηκε όταν ιρανική επίθεση με drone έπληξε το σαουδαραβικό πετροχημικό συγκρότημα στην Τζουμπάιλ – μια κίνηση που, σύμφωνα με πακιστανικές πηγές, ερμηνεύτηκε ως απόπειρα υπονόμευσης των διαπραγματεύσεων. Το Πακιστάν αντέδρασε έντονα, προειδοποιώντας ότι τέτοιες ενέργειες θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε πλήρη απομόνωση της Τεχεράνης.
Παράλληλα, οι ανησυχίες για εκτροχιασμό της διαδικασίας παραμένουν έντονες. Οι συνεχιζόμενες συγκρούσεις μεταξύ Ισραήλ και Χεζμπολάχ, καθώς και οι ενστάσεις για το αν ο Λίβανος περιλαμβάνεται στην εκεχειρία, δημιουργούν νέα πεδία έντασης.
Σε αυτό το εύθραυστο περιβάλλον, ακόμη και σύμμαχοι των διαπραγματεύσεων εκφράζουν φόβους ότι «υπάρχουν πολλοί παράγοντες που μπορούν να τινάξουν τη συμφωνία στον αέρα». Και όσο οι στρατιωτικές επιχειρήσεις συνεχίζονται, η διπλωματία καλείται να κινηθεί σε ένα ναρκοθετημένο πεδίο, όπου κάθε κίνηση μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική.