Κάθε ζωή που χάνεται στη θάλασσα αποτελεί τραγωδία. Εναπόκειται στις αρχές των κρατών μελών να διερευνούν τα περιστατικά, όπως αυτό στο οποίο αναφέρονται τα αξιότιμα μέλη του Κοινοβουλίου, προκειμένου να διαπιστώνουν τα πραγματικά περιστατικά και να ενεργούν ανάλογα. Η Επιτροπή παρακολούθησε εκ του σύνεγγυς τα γεγονότα στη Χίο και παραμένει σε επαφή με τις ελληνικές αρχές. Σύμφωνα με τις πληροφορίες που ελήφθησαν, έχει κινηθεί έρευνα από το Κεντρικό Λιμεναρχείο Χίου, το οποίο θα διαπιστώσει τα πραγματικά περιστατικά και θα προσδιορίσει τις περιστάσεις του συγκεκριμένου περιστατικού.
Την ηθική και νομική υποχρέωση των κρατών-μελών για τη διάσωση ανθρώπινων ζωών στη θάλασσα και για την τήρηση της μη επαναπροώθησης έρχεται για άλλη μια φορά να υπενθυμίσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, απαντώντας στην ερώτηση που είχαν καταθέσει 15 ευρωβουλευτές της Αριστεράς, των Σοσιαλιστών και των Πρασίνων, με πρωτοβουλία του Αντιπροέδρου της Left Κώστα Αρβανίτη, σχετικά με τις ευθύνες και τις παραλείψεις για το ναυάγιο που σημειώθηκε πριν από 2 μήνες στη Χίο.
Ο αρμόδιος Επίτροπος Magnus Brunner επισημαίνει πως, καθώς πόροι της FRONTEX δεν ήταν παρόντες στο συμβάν, δεν υπάρχει διαθέσιμο βιντεοσκοπημένο υλικό και βρίσκεται εν αναμονή των πορισμάτων του Λιμεναρχείου Χίου για τη διαλεύκανση των συνθηκών του ναυαγίου, που κόστισε τη ζωή 15 ανθρώπων, κυρίως λόγω κρανιοεγκεφαλικών κακώσεων.
Καθώς η λέμβος μεταφοράς των άτυχων επιβαινόντων εξαφανίστηκε ως δια μαγείας, εμποδίζοντας ουσιαστικά την ανακριτική διαδικασία, και ναύαρχοι ε.α. και διεθνείς πραγματογνώμονες ξεκαθαρίζουν πως το κλείσιμο των καμερών του λιμενικού σκάφους δεν εναπόκειται στη διακριτική ευχέρεια των λιμενικών, αλλά πρόκειται για πρακτική εκτός κανονισμού, αναμένουμε από μια κρατική αρχή ένα πόρισμα αμφιβόλου εγκυρότητας.
Την ώρα που η Ελλάδα έχει δεχτεί πολυάριθμες καταγγελίες για παραβιάσεις της αρχής της μη επαναπροώθησης και κινδύνους για τη ζωή και ασφάλεια των ανθρώπων, την ώρα που οι θάνατοι στα νερά του Αιγαίου αυξάνονται δραματικά, η ελληνική κυβέρνηση συνεχίζει τη θανατοπολιτική των συνόρων και το Υπουργείο Μετανάστευσης σφίγγει εγκάρδια το χέρι του Λιμενικού για την αποτελεσματικότητά του και το σεβασμό στο διεθνές δίκαιο. Και οι καταδίκες εις βάρος μας θα συνεχίζονται.
Ακολουθούν τα κείμενα της ερώτησης των 15 ευρωβουλευτών και της απάντησης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής:
Ερώτηση με αίτημα γραπτής απάντησης
προς την Επιτροπή
Άρθρο 144
Κωνσταντίνος Αρβανίτης (The Left), Estrella Galán (The Left), Γιώργος Γεωργίου (The Left), Έλενα Κουντουρά (The Left), Özlem Demirel (The Left), Ilaria Salis (The Left), Damien Carême (The Left), Catarina Martins (The Left), Mimmo Lucano (The Left), Rudi Kennes (The Left), Erik Marquardt (Verts/ALE), Leoluca Orlando (Verts/ALE), Tineke Strik (Verts/ALE), Javier Moreno Sánchez (S&D), Manon Aubry (The Left),
Υποστηρίκτρια ερώτησης: Cecilia Strada (S&D)
Θέμα: Σχετικά με το τραγικό περιστατικό στη Χίο
Το βράδυ της Τρίτης, 3 Φεβρουαρίου, σκάφος του Λιμενικού Σώματος συγκρούστηκε στα ανοιχτά της Χίου με λέμβο που μετέφερε περίπου 40 μετανάστες, με αποτέλεσμα τον τραγικό θάνατο 15 ανθρώπων (έντεκα άνδρες και τέσσερις γυναίκες), αρκετούς τραυματίες και αγνοούμενους, καθώς και δύο αποβολές.
Σύμφωνα με αναφορές, περιπολικό του Λιμενικού εντόπισε τη λέμβο και της έκανε σήμα να αλλάξει πορεία. Φέρεται να ακολούθησε περιστατικό κατά το οποίο η λέμβος συγκρούστηκε βίαια με το σκάφος του Λιμενικού με συνέπεια να βρεθούν άνθρωποι στη θάλασσα και να προκληθούν θανατηφόροι τραυματισμοί σε άλλους.
Σύμφωνα με τις ίδιες αναφορές, τουλάχιστον μέχρι στιγμής δεν έχουν καταγραφεί θάνατοι από πνιγμό, φαίνεται ότι τα θύματα υπέστησαν θανατηφόρα τραύματα λόγω της σφοδρότητας της σύγκρουσης.
Ερωτάται η Επιτροπή:
1. Δεδομένου ότι η λέμβος βρισκόταν εντός ελληνικών χωρικών υδάτων, μπορεί η Επιτροπή να διευκρινίσει εάν, βάσει του ισχύοντος ενωσιακού κεκτημένου για τη μετανάστευση και το άσυλο, οι αρμόδιες αρχές φύλαξης συνόρων των κρατών μελών δικαιούνται να παρεκκλίνουν από την αρχή της μη επαναπροώθησης (non-refoulement) και να προβαίνουν σε επαναπροωθήσεις αιτούντων άσυλο στη θάλασσα;
2. Ποιος ήταν ο ρόλος της FRONTEX στο τραγικό περιστατικό; Έχει η Υπηρεσία συλλέξει οπτικό υλικό επιτήρησης του συμβάντος και θα προβεί ο Υπεύθυνος Θεμελιωδών Δικαιωμάτων (FRO) σε περαιτέρω διερεύνηση της υπόθεσης;
3. Ποιες άμεσες πρωτοβουλίες προτίθεται να αναλάβει η Επιτροπή για να διασφαλίσει την τήρηση του ενωσιακού και διεθνούς δικαίου, συμπεριλαμβανομένου του διεθνούς ναυτικού δικαίου, καθώς και για την αποτροπή περαιτέρω απωλειών ζωών στη θάλασσα;
Απάντηση του κ. Brunner
εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
(8.4.2026)
Η διάσωση ανθρώπινων ζωών στη θάλασσα αποτελεί ηθικό καθήκον, αλλά και νομική υποχρέωση των κρατών μελών βάσει του διεθνούς δικαίου, ανεξάρτητα από τις περιστάσεις που έχουν οδηγήσει τους ανθρώπους να κινδυνεύουν στη θάλασσα. Όλοι οι παράγοντες που συμμετέχουν σε επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης πρέπει να συμμορφώνονται με το σχετικό διεθνές νομικό πλαίσιο και να ενεργούν με νόμιμο, ταχύ και συντονισμένο τρόπο, ώστε να διασφαλίζεται η όσο το δυνατόν ταχύτερη διάσωση όσων κινδυνεύουν στη θάλασσα.
Η αρχή της μη επαναπροώθησης πρέπει να τηρείται.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχει στη διάθεσή της η Επιτροπή, κατά τη διάρκεια του συμβάντος δεν ήταν παρόντες πόροι του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής (Frontex).