Μία και μόνη λέξη στην προκήρυξη της «17 Νοέμβρη», με την οποία αναλάμβανε την ευθύνη για τη δολοφονία του Ευάγγελου Μάλλιου τον Δεκέμβριο του 1976, ήταν ικανή για να κάνει τον δημοσιογράφο και πανεπιστημιακό Δημήτρη Ψυχογιό να παγώσει. Την περιγραφή την έκανε ο ίδιος, μιλώντας στο ντοκιμαντέρ του Αλέξη Παπαχελά για την τρομοκρατική οργάνωση. Η λέξη που χτύπησε συναγερμό στον δημοσιογράφο ήταν σε μια από τις τελευταίες παραγράφους του κειμένου: «τρακτ».
«Σήμερα τα πράγματα ξεκαθάρισαν.
Οι ψευδαισθήσεις ορισμένων γκρεμίστηκαν. Ο Καραμανλής με βήματα αργά αλλά σταθερά εκπλήρωσε την αποστολή που του είχαν αναθέσει αυτοί που τον έφεραν. Ο Κίσσινγκερ κι η Χούντα κι όχι ο Ελλ. Λαός. Το συστηματικό κτίσιμο ενός καθεστώτος καλυμμένου φασισμού με κοινοβουλευτική βιτρίνα. Απαγορεύονται οι διαδηλώσεις, απαγορεύονται οι απεργίες, διώκονται οι συνδικαλιστές, απαγορεύεται η αφισοκόλληση, η διανομή τρακτ, προστατεύονται με το “ιδιώνυμο” οι φασίστες της ασφάλειας, ενώ διώκονται οι πολίτες κ.τλ.», έγραφε η προκήρυξη.
Με τον όρο «τρακτ» οι Ελληνες φοιτητές στο Παρίσι, στα χρόνια της χούντας, αναφέρονταν στις προκηρύξεις, τα φυλλάδια. Το Παρίσι εμφανιζόταν με διάφορους τρόπους στον ορίζοντα της ελληνικής τρομοκρατίας: είχε προηγηθεί η αποστολή της προκήρυξης για τη δολοφονία Γουέλς στη «Liberation», ακολούθησε η συμπλοκή της AEG στου Ρέντη, τον Οκτώβριο του 1977, όπου σκοτώθηκε ο Χρήστος Κασσίμης, ο οποίος είχε σπουδάσει στο Παρίσι.
Ο «Πάρκινσον» και η ξανθιά
Η συζήτηση για τη 17Ν, 24 χρόνια μετά την εξάρθρωσή της και με τέσσερα, πλέον, καταδικασμένα μέλη της να παραμένουν στη φυλακή, άνοιξε και πάλι μέσω του ντοκιμαντέρ που προέβαλε ο ΣΚΑΪ, στο οποίο οι πρωταγωνιστές των γεγονότων του 2002 κατέθεσαν τις μαρτυρίες τους. Δύο βασικά «αινίγματα» παραμένουν χωρίς απάντηση: Γιατί, ενώ υπήρχαν τόσα στοιχεία που έδειχναν ως «μήτρα» το Παρίσι -μια λέξη και μόνο ήταν ικανή για να χτυπήσει συναγερμό στον Ψυχογιό, άνθρωπο που ταλαιπωρήθηκε από θεωρίες συνωμοσίας μετά τη δολοφονία Μάλλιου, αφού έφτασε να είναι ύποπτος τρομοκράτης-, εντούτοις η έρευνα προσανατολίστηκε εκεί μετά τη δολοφονία Σόντερς, είκοσι και πλέον χρόνια μετά; Και κυρίως, γιατί στο ερώτημα αν υπάρχουν ασύλληπτα ηγετικά μέλη της 17Ν, ο μόνος, ουσιαστικά, που απαντά κατηγορηματικά «όχι», είναι ο τότε (και νυν) υπουργός Προστασίας του Πολίτη, Μιχάλης Χρυσοχοΐδης;
Μιχάλης Χρυσοχοΐδης και Φώτης Νασιάκος την εποχή της εξάρθρωσης της 17Ν
Νερό στον μύλο των θεωριών ότι δεν οδηγήθηκαν στη Δικαιοσύνη όλοι οι τρομοκράτες της οργάνωσης έχουν ρίξει δηλώσεις και αιτιάσεις που διατυπώθηκαν μετά το 2002 και μετά τη δίκη των μελών της. Πρόσωπα και κωδικές ονομασίες που δεν απέκτησαν αντιστοίχιση, αποτυπώματα στις γιάφκες που έμειναν «τυφλά», ακόμη και μια επιστολή του Αλέξανδρου Γιωτόπουλου προ δεκαετίας στο «Εθνος» έχουν ενισχύσει τη θεωρία των ασύλληπτων μελών. Ο καταδικασμένος αρχηγός και καθοδηγητής της 17Ν είχε προσδιορίσει σε οκτώ τα μέλη της οργάνωσης που έμειναν στο απυρόβλητο και τα οποία αν είχαν συλληφθεί εκείνος θα είχε αθωωθεί, ισχυριζόταν, δικαιολογώντας τη γνώση αυτή σε έρευνα «που έκανε στη φυλακή».
Κλείσιμο
«Ολες οι πράξεις της “17 Νοέμβρη” εξιχνιάστηκαν», είπε ο Φώτης Νασιάκος, αρχηγός της ΕΛ.ΑΣ. την περίοδο της εξάρθρωσης και ο άνθρωπος που είχε αποτυπώσει στην περίφημη έκθεση όλα τα δεδομένα και τον τρόπο που κατανοούσε την τρομοκρατία η Αστυνομία. Η έκθεση Νασιάκου είχε διαρρεύσει στον Τύπο λίγους μήνες πριν σκάσει η βόμβα στα χέρια του τον Ιούνιο του 2002. Η διαρροή ήταν σκόπιμη, με την προσδοκία να προκληθεί αναστάτωση στους τρομοκράτες και να κάνουν ένα (ακόμη) λάθος.
Οπως είπε ο Φώτης Νασιάκος, δεν έχει προκύψει τίποτα για ηγετικά στελέχη, 405 αποτυπώματα στις γιάφκες έμειναν ορφανά, αλλά εκτιμήθηκε ότι πρόκειται για περιφερειακά, βοηθητικά μέλη, όχι ενεργά. Ο αξιωματικός της Αντιτρομοκρατικής, Φώτης Παπαγεωργίου, που είχε κομβικό επιχειρησιακό ρόλο τότε, σημείωσε ότι ίσως υπήρχαν ένα δύο άτομα «γύρω από τον Λάμπρο» (η κωδική ονομασία του Γιωτόπουλου) με «συμβουλευτικό ρόλο», αλλά κάτι τέτοιο δικονομικά δεν αποδείχθηκε. Υπάρχουν, είπε, κάποια πρόσωπα, για παράδειγμα ο «Πάρκινσον», που όμως δεν προέκυψαν στοιχεία για να τον στείλουν κατηγορούμενο.
Το Παρίσι και η AEG
Πιο βέβαιοι ότι υπάρχουν πράγματι ασύλληπτα μέλη της 17Ν, όμως, εμφανίστηκαν οι Αμερικανοί αξιωματούχοι εκείνης της περιόδου, στους οποίους ετέθη το ερώτημα. Ο Τόμας Μίλερ, πρεσβευτής, τότε, των ΗΠΑ, απάντησε πως είναι πιθανό, εκτίμησε, όμως, ότι ο Γιωτόπουλος που μπορεί να απαντήσει στο ερώτημα, μάλλον θα πάρει τα μυστικά του στον τάφο του. Ο πρώην πράκτορας της CIA, Τζον Κυριάκου, ήταν κατηγορηματικός ότι δεν ξέρουμε όλη την ιστορία της 17Ν. «Πού είναι το πρώτο 45άρι, πού είναι η πρώτη γραφομηχανή; Ποια είναι η ξανθιά γυναίκα που φύλαγε τσίλιες στη δολοφονία του Ρίτσαρντ Γουέλς;», είπε χαρακτηριστικά και πρόσθεσε: «Δεν ξέρουμε για πρόσωπα όπως ο Τσουτσουβής, που από τον ΕΛΑ έκανε μετάβαση στη “17 Νοέμβρη”». Για τον Τσουτσουβή γράφει στο βιβλίο του «Στον ίδιο δρόμο» ο Μιχάλης Χρυσοχοΐδης: «Ο Νασιάκος μού περιέγραφε, σχεδόν με θαυμασμό, το πόσο γενναία φέρθηκε ο Τσουτσουβής, μπαίνοντας με τη θέλησή του στο μακελειό, σκοτώνοντας αστυνομικούς και χάνοντας κι ο ίδιος τη ζωή του».
Ο Αλέξανδρος Γιωτόπουλος οδηγείται στα δικαστήρια της Ευελπίδων
Τα «ορφανά» αποτυπώματα από τις γιάφκες, η καταγγελία Γιωτόπουλου για οκτώ ασύλληπτα μέλη, ο «Πάρκινσον», η σύσκεψη της Πεντέλης με τον «Σαρδανάπαλο», η γραφομηχανή και το 45άρι που δεν βρέθηκαν ποτέ
Απαγορεύεται από το δίκαιο της Πνευμ. Ιδιοκτησίας η καθ΄οιονδήποτε τρόπο παράνομη χρήση/ιδιοποίηση του παρόντος, με βαρύτατες αστικές και ποινικές κυρώσεις για τον παραβάτη
Αν με τη γνώση που αποκτήθηκε το 2002 έγινε σαφές ότι το Παρίσι αποτέλεσε τη «μήτρα» των τρομοκρατικών οργανώσεων στην Ελλάδα, στην περίφημη «συνάντηση της Πεντέλης», το φθινόπωρο του 1974, υπογράφηκε η ληξιαρχική πράξη γέννησής της. Στον φοιτητικό σύλλογο των Ελλήνων στο Παρίσι, την περίοδο της χούντας, πρωταγωνιστούσαν αριστεριστές πολλών τάσεων. Το όνομα του Γιωτόπουλου, γιου του Μήτσου Γιωτόπουλου, νούμερο 2 του Τρότσκι, με την ιδιότητα του γραμματέα του συλλόγου, είχε εμφανιστεί σε ενημερωτικό έγγραφο του υπουργείου Εξωτερικών ήδη από το 1968. Πολύ αργότερα, όταν πια είχε αλλάξει το δόγμα στην αντιμετώπιση της εγχώριας τρομοκρατίας, οι διωκτικές αρχές έμαθαν ότι περίπου εκείνη την περίοδο ο Γιωτόπουλος είχε εκπαιδευτεί στην Κούβα στις τακτικές του αντάρτικου πόλεων και είχε αναπτύξει αντιστασιακή δράση μέσω της οργάνωσης ΛΕΑ.
Λίγο μετά την πτώση της χούντας, όμως, το ερώτημα ήταν πώς θα συνέχιζαν τη δράση τους οργανώσεις όπως η ΛΕΑ ή η «20ή Οκτώβρη». Περίπου είκοσι άτομα πήραν μέρος σε αυτή τη συνάντηση στην Πεντέλη – ορισμένοι με καλυμμένα πρόσωπα. Εκείνοι που συναντήθηκαν στην Πεντέλη ήταν αυτοί που διαφωνούσαν με την προοπτική της διάλυσης των οργανώσεων, με δεδομένο ότι είχε επέλθει η Μεταπολίτευση. Ο Γιωτόπουλος ήταν παρών, όπως και ο Χρήστος Κασσίμης. Μετά από αυτή τη συνάντηση τοποθετείται χρονικά η γέννηση του ΕΛΑ, με ιδρυτή τον Κασσίμη, ο οποίος σκοτώθηκε στη συμπλοκή με αστυνομικούς στου Ρέντη το 1977.
Εκείνο το βράδυ, ο Κασσίμης με τρεις συντρόφους του επρόκειτο να τοποθετήσει βόμβα στις εγκαταστάσεις της γερμανικής AEG: μια μέρα νωρίτερα, στη Γερμανία, η RAF είχε σκοτώσει τον Χανς Μάρτιν Σλέγιερ, πρόεδρο των Γερμανών εργοδοτών. Για τον θάνατο του Κασσίμη κατηγορήθηκε και αθωώθηκε ο Γιάννης Σερίφης, ο οποίος εργαζόταν στην AEG, είχε αναπτύξει συνδικαλιστική δράση και είχε απολυθεί έξι μήνες πριν από τη συμπλοκή. Ο Γιάννης Σερίφης αθωώθηκε αρκετά χρόνια αργότερα και για τις κατηγορίες ότι ήταν μέλος της 17Ν και ότι ήταν ο επονομαζόμενος «Σαρδανάπαλος».
O ΕΛΑ και τα αρχεία της Στάζι
Το πρώτο χτύπημα της εγχώριας τρομοκρατίας έγινε από τον ΕΛΑ, τον Απρίλιο του 1975, όταν με εμπρηστικές βόμβες πυρπόλησε οκτώ αμερικανικά αυτοκίνητα στην Ελευσίνα. Ακολούθησε, τον Δεκέμβριο του ίδιου έτους, η δολοφονία Γουέλς, από τη 17Ν. Οι διωκτικές αρχές ξέρουν πλέον ότι οι δίαυλοι ήταν ανοιχτοί ανάμεσα στις δύο βασικές οργανώσεις που έδρασαν στη Μεταπολίτευση. Τα αρχεία της Στάζι ανέδειξαν το στοιχείο αυτό πολύ πιο έντονα απ’ όσο είχε γίνει αντιληπτό έως τότε, περί τα τέλη του 1992.
Είχαν προηγηθεί δύο «συναντήσεις» των διωκτικών αρχών και τρομοκρατών της 17Ν, στα Σεπόλια και στη Λουίζης Ριανκούρ -μια υπόθεση που ακόμη χωρούν σενάρια για το τι πραγματικά συνέβη-, όταν τον Σεπτέμβριο εκείνης της χρονιάς ένας καταζητούμενος από τις γερμανικές αρχές, πρώην στέλεχος της ανατολικογερμανικής υπηρεσίας, ο Χέλμουτ Βόιτ, συνελήφθη σε ένα ξενοδοχείο της οδού Λιοσίων. Η σύλληψη και έκδοση του Βόιτ ήταν η αφορμή να δοθούν αρχεία με ελληνικό ενδιαφέρον στην Αστυνομία. Πρόσωπα με τις κωδικές τους ονομασίες -Αντριου, Φίλιπ, Τζορτζ, μια γυναίκα- υπήρχαν στα αρχεία ως μέλη του ΕΛΑ και αναφερόμενη επικοινωνία ανάμεσα σε εκείνους και μέλη της 17Ν. Τα αρχεία της Στάζι οδήγησαν στον τερματισμό της δράσης του ΕΛΑ τον Ιανουάριο του 1995.
Σάββας Ξηρός, Δημήτρης Κουφοντίνας και Χριστόδουλος Ξηρός στη δίκη
Το κλειδί στη γιάφκα
Το στοιχείο της επικοινωνίας ανάμεσα στις δύο σημαντικότερες τρομοκρατικές οργανώσεις, ωστόσο, είχε γίνει χειροπιαστό λίγα χρόνια νωρίτερα. Τον Νοέμβριο του 1986, η Αστυνομία έμπαινε σε ένα υπόγειο διαμέρισμα που είχε πλημμυρίσει, καθώς είχαν σπάσει σωλήνες και ο ενοικιαστής ήταν άφαντος. Ηταν στην οδό Καλαμά στα Σεπόλια και τα ευρήματα συνέδεσαν τον ενοικιαστή με τον Χρήστο Τσουτσουβή, που οι Αρχές είχαν ταυτοποιήσει ως μέλος της Αντικρατικής Πάλης, οργάνωση-παρακλάδι του ΕΛΑ, μέλος του οποίου ήταν ο Τσουτσουβής από το 1976 έως το 1980, όταν αποχώρησε «για να ακολουθήσει τις δικές του ιδιαίτερες επιλογές που ο πολιτικός χαρακτήρας τους δεν συμβάδιζε με την ιδεολογική και πολιτική αντίληψη και πρακτική του Επαναστατικού Λαϊκού Αγώνα».
Ενα κλειδί αυτοκινήτου όμως, του Simca που είχε χρησιμοποιηθεί ως όχημα διαφυγής στη δολοφονία Γουέλς που βρέθηκε στο υπόγειο της Καλαμά, συνέδεσε άμεσα τον Τσουτσουβή (ΕΛΑ – Αντικρατική Πάλη) με τη 17Ν. Οι τρομοκράτες τότε είχαν αντιδράσει με προκήρυξη-ανακοίνωση, στην οποία υποστήριζαν ότι δεν είχαν καν κλειδί για το αυτοκίνητο, αλλά είχαν ενώσει καλώδια. Το εύρημα μπήκε στο συρτάρι αναξιοποίητο, αφού οι αναλυτές των προκηρύξεων εκείνης της περιόδου δεν είδαν την προσπάθεια απαξίωσής του στο κείμενο.
Η Αστυνομία όμως, όπως έγινε γνωστό πολλά χρόνια αργότερα -τον Δεκέμβριο του 2000 από τον δημοσιογράφο Κώστα Χατζίδη, στα «ΝΕΑ»- είχε ένα ακόμη σημαντικό στοιχείο, το οποίο δεν κατάφερε να αξιοποιήσει παρά μόνο όταν μπήκε στη γιάφκα της 17Ν στην οδό Πάτμου, στα Κάτω Πατήσια.
Οι «ορφανές» σημειώσεις
Το στοιχείο αυτό ήταν τα περίφημα αρχεία και χειρόγραφα της Πάρνηθας. Περιπατητές είχαν βρει τυχαία στην Πάρνηθα, τον Ιανουάριο του 1978, δέματα που περιείχαν υλικά μεταμφίεσης, ένα πιστόλι, δεκάδες κλειδιά αυτοκινήτων και διαμερισμάτων, οδηγίες κατασκευής αυτοσχέδιων βομβών, σχεδιαγράμματα στόχων, δακτυλογραφημένα κείμενα και ιδιόχειρες σημειώσεις.
Η γραφομηχανή που είχε χρησιμοποιηθεί ταυτοποιήθηκε ότι ήταν αυτή της 17Ν.
Ο ένας από τους δύο γραφικούς χαρακτήρες στις σημειώσεις ταυτοποιήθηκε ότι ήταν του Γιωτόπουλου. Ο δεύτερος «συγγραφέας» της πρώτης περιόδου της 17Ν παραμένει άγνωστος και δεν ταυτίστηκε ο γραφικός χαρακτήρας με κανενός εκ των συλληφθέντων. Αυτοί που άφησαν τα δέματα στην Πάρνηθα είχαν προσπαθήσει να τα κρύψουν και ήταν η παρατηρητικότητα των νεαρών περιπατητών που τα εντόπισε. Εκτιμάται ότι οι τρομοκράτες τα είχαν κρύψει εκεί θορυβημένοι μετά τον θάνατο του Χρήστου Κασσίμη, τον Οκτώβριο του 1977.
Στο τελευταίο επεισόδιο του ντοκιμαντέρ του Αλέξη Παπαχελά, ο τότε διευθυντής των εγκληματολογικών εργαστηρίων της Αστυνομίας, Στράτος Κυριακάκης, περιέγραψε πώς η ταύτιση του γραφικού χαρακτήρα στην προκήρυξη που βρέθηκε στη γιάφκα της Πάτμου με τα χειρόγραφα της Πάρνηθας οδήγησε στη διαπίστωση «έχουμε τον αρχηγό».
Ο δεύτερος γραφικός χαρακτήρας των χειρογράφων, όμως, που δεν ταυτοποιήθηκε, ενισχύει τον ισχυρισμό ότι τουλάχιστον ένα μέλος του ιστορικού πυρήνα της 17Ν δεν οδηγήθηκε ενώπιον της Δικαιοσύνης.
Συνεχίζοντας σε αυτό τον ιστότοπο αποδέχεστε την χρήση των cookies στη συσκευή σας όπως περιγράφεται στην πολιτική cookies
Μάθετε περισσότερα εδώ
Αποδοχή