Πρωτοφανές φαινόμενο, σε ό,τι αφορά την έντασή του, με τεράστιες ποσότητες αφρικανικής σκόνης να καλύπτουν την Κρήτη και τις Κυκλάδες, και να δημιουργούν απόκοσμες εικόνες, σημειώθηκε την Τετάρτη (1/4).
Λαγουβάρδος: Οι μετρήσεις των αισθητήρων στο Ρέθυμνο ήταν 20 φορές πάνω από το όριο
Ο Διευθυντής Ερευνών του Αστεροσκοπείου Αθηνών, Κώστας Λαγουβάρδος, μιλώντας για αυτό το πρωτοφανές φαινόμενο είπε χαρακτηριστικά ότι «Οι μετρήσεις των αισθητήρων με τις εικόνες που λειτουργεί το αστεροσκοπείο στο Ρέθυμνο ξεπέρασαν τα 1.000 μικρογραμμάρια σκόνης ανά κυβικό μέτρο, 20 φορές πάνω από το όριο, για περίπου 7 ώρες».
Ο κ. Λαγουβάρδος, είχε κάνει λόγο και χθες σε ανάρτησή του για «Πολύ μεγάλες συγκεντρώσεις αφρικανικής σκόνης- πάνω από 1000 μικρογραμμάρια, ανά κυβικό μέτρο αέρα. Οι συγκεντρώσεις αιωρούμενων σωματιδίων είναι εξαιρετικά υψηλές στην Κρήτη, την Τετάρτη 01/04/2026. Οι σταθμοί ποιότητας αέρα που λειτουργεί από το Meteo.gr / Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών στο Δημαρχείο Ρεθύμνου και στο ‘Αδελε (ως μέρος του Ολοκληρωμένου Συστήματος Παρακολούθησης Καιρικών Συνθηκών Ρεθύμνου) κατέγραψαν το μεσημέρι της Τετάρτης 01/04 συγκεντρώσεις που προσέγγισαν τα 1000 μικρογραμμάρια/κυβικό μέτρο (βλ. χάρτη παρακάτω).
Οι συγκεντρώσεις θα υποχωρήσουν σταδιακά από το βράδυ, αλλά την Πέμπτη 02/04, νέο επεισόδιο μεταφοράς σκόνης αναμένεται στο νησί (βλ. χάρτες του μοντέλου DUST/METEO σε animation).
Σημειώνεται ότι για μια ακόμα φορά αποδεικνύεται η αξία της λειτουργίας του Ολοκληρωμένου Συστήματος Παρακολούθησης που λειτουργεί τα τελευταία 4 χρόνια το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, σε συνεργασία με το Δήμο Ρεθύμνης».
Δείτε την ανάρτησή του
Ο Διευθυντής Ερευνών του Αστεροσκοπείου Αθηνών, αναφέρεται στο ρόλο των νοτιάδων που μεταφέρουν την αφρικανική σκόνη προς τη χώρα μας και αυτός είναι ο λόγος που έχουμε συχνά επεισόδια. Όμως, αυτό που συνέβη χθες ήταν «πολύ μεγάλο διότι το δεύτερο χαμηλό βαρομετρικό που είχαμε αναφέρει ότι θα έρθει από τη Λιβύη και θα περάσει πάνω από την Κρήτη και συνέχεια στο Αιγαίο και στις υπόλοιπες περιοχές, όπως της Θεσσαλίας και της Αττικής, σήκωσε πάρα πολύ μεγάλες ποσότητες σκόνης περνώντας πάνω από τις ερημικές εκτάσεις της βόρειας Αφρικής, και κυρίως της Λιβύης. Επομένως «ρούφηξε» τη σκόνη και τη μετέφερε με τους πολύ ισχυρούς ανέμους νοτίου διευθύνσεως, πάνω από το νησί».
Κολυδάς: Γιατί υπάρχει αύξηση της συχνότητας και της έντασης επεισοδίων αφρικανικής σκόνης
Ο μετεωρολόγος Θοδωρής Κολυδάς, εξηγεί σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι «η αύξηση των επεισοδίων σκόνης από την Αφρική, δεν είναι απλώς αποτέλεσμα τυχαίων καιρικών διαταραχών, αλλά συνδέεται άμεσα, όχι μόνο με την κλιματική, αλλά και με τις κοινωνικές αλλαγές, την υποβάθμιση των οικοσυστημάτων, την ανθρωπογενή παρέμβαση γενικότερα και τις παγκόσμιες ατμοσφαιρικές μεταβολές».
Δείτε την ανάρτησή του
ΓΙΑΤΙ ΥΠΑΡΧΕΙ ΑΥΞΗΣΗ ΤΗΣ ΣΥΧΝΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΝΤΑΣΗΣ ΤΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ ΣΚΟΝΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΦΡΙΚΗ ?
✅Η αύξηση των επεισοδίων σκόνης από την Αφρική δεν είναι απλώς αποτέλεσμα τυχαίων καιρικών διαταραχών, αλλά συνδέεται άμεσα όχι μόνο με την κλιματική, αλλά και με τις κοινωνικές αλλαγές, την…
— Theodoros Kolydas (@KolydasT) April 2, 2026
Το φαινόμενο, συνδέεται με βαρομετρικό χαμηλό που επηρεάζει τη χώρα, προκαλώντας θυελλώδεις νότιους ανέμους που έφτασαν ακόμη και τα 140 χιλιόμετρα την ώρα, στην περιοχή Φινοκαλιά Λασιθίου. Οι άνεμοι μετέφεραν μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα μεγάλες ποσότητες σκόνης από τις ερημικές περιοχές της ανατολικής Λιβύης προς το νησί, ενώ οι μετρήσεις που καταγράφηκαν από το Δίκτυο «ΣΧΕΔΙΑ» στην Κρήτη, έφτασαν σε ωριαίες τιμές τα 3826 μg/m3 στο Ηράκλειο.
Όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά από το Πανεπιστήμιο Κρήτης: «Η Περιφέρεια Κρήτης επηρεάστηκε έντονα από επεισόδιο μεταφοράς σκόνης από την έρημο της Σαχάρας, την 01/04/26. Η παρουσία του βαρομετρικού χαμηλού που επηρεάζει όλη τη χώρα είχε ως αποτέλεσμα την επικράτηση ισχυρών ανέμων νοτίων διευθύνσεων, εντάσεων μέχρι και 140/χλμ. (Φινοκαλιάς Λασιθίου) και τη μεταφορά μεγάλων ποσοτήτων ερημικής σκόνης σε σύντομο χρονικό διάστημα από τις ερημικές περιοχές της ανατολικής Λιβύης προς την Κρήτη (Εικόνα 1). Η εξέλιξη του φαινομένου καταγράφηκε σε πραγματικό χρόνο από τους τέσσερις εγκατεστημένους σταθμούς του Δικτύου ΣΧΕΔΙΑ Κρήτης (Σχέδιο δράσης αντιμετώπισης της ατμοσφαιρικής ρύπανσης για την Περιφέρεια Κρήτης) στους οποίους πραγματοποιούνται μετρήσεις σωματιδιακού φορτίου ΑΣ10, στην πόλη των Χανίων, στο Ακρωτήρι Χανίων, στην πόλη του Ηρακλείου και στο Φινοκαλιά. Οι μέγιστες συγκεντρώσεις σκόνης που παρατηρήθηκαν (ωριαίες τιμές) ήταν 3211 μg/m3 στα Χανιά, 3402 μg/m3 στο Ακρωτήρι, 3826 μg/m3 στο Ηράκλειο και 1555 μg/m3 στο Φινοκαλιά. Η οριακή τιμή για την ανθρώπινη υγεία βάσει της ισχύουσας νομοθεσίας είναι τα 50 μg/m3 (μέση ημερήσια τιμή), και παρατηρήθηκε υπέρβαση σε όλη την Κρήτη με υπερδεκαπλάσιες συγκεντρώσεις των ορίων. Το επεισόδιο σκόνης συνεχίζεται και σήμερα 02 Απριλίου, με χαμηλότερες μέχρι στιγμής, συγκεντρώσεις.
Το Πανεπιστήμιο Κρήτης, το Πολυτεχνείο Κρήτης σε συνεργασία με την Περιφέρεια Κρήτης, καταγράφουν σε συνεχή βάση την κατάσταση του ατμοσφαιρικού περιβάλλοντος στο νησί και οι σταθμοί του Δικτύου ΣΧΕΔΙΑ παρέχουν αξιόπιστες παρατηρήσεις, με τις πρότυπες μεθόδους αναφοράς, σε πραγματικό χρόνο για την ενημέρωση και την προστασία των πολιτών. Το προσεχές διάστημα θα εγκατασταθούν τρεις νέοι σταθμοί σε Ρέθυμνο, Ιεράπετρα και Αρκαλοχώρι ενισχύοντας το δίκτυο παρατηρήσεων. Για την έγκυρη και άμεση πληροφόρηση των πολιτών τα δεδομένα του δικτύου ΣΧΕΔΙΑ είναι διαθέσιμα σε πραγματικό χρόνο στο σύνδεσμο https://airquality.crete.gov.gr/. Αξίζει να σημειωθεί ότι το επεισόδιο της 1ης Απριλίου δοκίμασε τα όρια του συστήματος, καθώς προσωρινά, και λόγω των πολύ υψηλών συγκεντρώσεων, το πληροφοριακό σύστημα αυτόματα απέρριπτε τις τιμές των συγκεντρώσεων ως μη ρεαλιστικές μέχρι που και επικαιροποιήθηκαν τα αποδεκτά όρια για τις συνθήκες που μπορεί εν δυνάμει να επικρατούν στην Κρήτη».