Οταν στη Μόσχα επί Σοβιετικής Ενωσης άνοιξε το 1990 το πρώτο κατάστημα Μακ Ντόναλντ, στην πλατεία Πούσκιν σχηματίστηκαν ουρές που κύκλωσαν όλη τη μεγάλη πλατεία και επεκτείνονταν μέχρι τη διπλανή Λεωφόρο. Ηταν ακριβώς το αντίθετο του fast food: για να φας «γρήγορα φαγητό» έπρεπε να περιμένεις κανένα δίωρο.
Οι κάθε είδους νοσταλγοί, μπορούν να δουν την ελληνική έκδοση, στη fast lane (γρήγορη λωρίδα) του Ελευθέριος Βενιζέλος. Τεράστιες ουρές σχηματίζονται (φωτογραφία) για τον έλεγχο ασφαλείας των χειραποσκευών.
Στις σχετικές διαμαρτυρίες, οι υπάλληλοι μάς είπαν ότι το φαινόμενο παρουσιάζεται πλέον συστηματικά τις πρωινές ώρες και αναμένεται να κορυφωθεί τις μέρες των πασχαλιάτικων διακοπών. Στη μη «γρήγορη» γραμμή, η ταλαιπωρία των επιβατών είναι μεγαλύτερη.
Δεν πρόκειται για το μοναδικό πρόβλημα σε ένα αεροδρόμιο που έχει μείνει απελπιστικά πίσω από τις εξελίξεις. Ενας από τους λόγους των καθυστερήσεων, είναι ότι ο εξοπλισμός στον έλεγχο των αποσκευών κρατάει από τη δεκαετία του 90: οι επιβάτες πρέπει να σπρώχνουν τις βαλίτσες τους, ενεργοποιώντας τους ακίνητους κυλίνδρους.
Στα σύγχρονα αεροδρόμια έχουν εδώ και χρόνια εγκατασταθεί πολύ πιο σύγχρονα και γρήγορα συστήματα. Εξυπηρετούνται πάνω τρεις επιβάτες, στον ίδιο χρόνο που το απαρχαιωμένο σύστημα στο Μαρκόπουλο εξυπηρετεί μόνον ένα.
Διαβάστε: «Ελευθέριος Βενιζέλος» / Συνεχίζονται οι καθυστερήσεις στις πτήσεις – Τι καταγγέλλουν οι ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας
Για το γεγονός ότι το μοναδικό αεροδρόμιο της Αθήνας διεκδικεί ρεκόρ καθυστερήσεων, δεν ευθύνεται βασικά η καθυστέρηση στον έλεγχο των χειραποσκευών. Μια ακόμη διεθνής πρωτοτυπία είναι ότι δεν είναι γενικευμένη η χρήση της φισούνας, αντίθετα με ότι συμβαίνει πλέον σε όλα τα αεροδρόμια του κόσμου. Οπως π.χ. στα βιετναμέζικα, όπου βρέθηκα σχετικά πρόσφατα.
Στο Ελευθέριος Βενιζέλος οι επιβάτες, σε πολλές πτήσεις, πρέπει -βρέξει, χιονίσει- να στριμωχτούν λίγοι λίγοι σε λεωφορεία που συχνά αργούν κι ύστερα να κατέβουν για να ξανανέβουν με την πραμάτεια τους τη σκάλα.
Ανάμεσα στους επιβάτες υπάρχουν ηλικιωμένοι, παιδιά και μωρά. Η αδιαφορία για τους επιβάτες ήταν κλασικό σοβιετικό φαινόμενο. Τότε όλα ήταν κρατικά και η Αεροφλότ είχε το μονοπώλιο. Στην Ελλάδα πολλές ιδιωτικές εταιρείες είναι σαν τις κρατικές, χώρια ότι το Ελευθέριος έχει το μονοπώλιο και δεν έχει κανένα ανταγωνισμό.
Η χρήση των λεωφορείων και της σκάλας, που κρατάει από την εποχή που ο Ωνάσης είχε την παλιά Ολυμπιακή, καθυστερεί όχι μόνο την επιβίβαση στα αεροσκάφη αλλά και την αποβίβαση. Μάλιστα σε μία τελευταία πτήση το λεωφορείο μας πήγε βόλτα γύρω γύρω την πίστα. Οταν μας έφτασε σε μία πύλη πήρε διαταγή να πάει σε άλλη, κι έτσι μπορέσαμε να δούμε από κοντά και τα υπόλοιπα συρματοπλέγματα. Λες και δεν είχαμε άλλη δουλειά να κάνουμε.
Αυτή η απάθεια για το χάσιμο χρόνου επίσης παραπέμπει ευθέως στη Σοβιετική Ενωση, όπου ο χρόνος έτρεχε με πιο χαλαρούς ρυθμούς. Η αδιαφορία για το πρόβλημα στην Αθήνα και η αδυναμία επίλυσης απλών, πρακτικών προβλημάτων θυμίζει επίσης τη σοβιετική γραφειοκρατία. (Η πολύ επικίνδυνη έλλειψη σύγχρονων ραντάρ κλπ παραπέμπει στο Τσερνομπίλ, αλλά αυτό είναι μία άλλη ιστορία για την οποία έχω κάνει συνεχή ρεπορτάζ).
Διαβάστε: Tvxs Ρεπορτάζ / Δεν λειτουργεί στο Ελευθέριος Βενιζέλος ούτε το σύστημα ειδοποίησης σύγκρουσης αεροπλάνων
Στις καθυστερήσεις σοβιετικού τύπου θα πρέπει να προστεθεί και μία γερμανική: η τσιγγουνιά και απληστία των γερμανικών εταιρειών που πήραν μπιτ παρά τα ελληνικά αεροδρόμια. Το Ελευθέριος Βενιζέλος είχε σχεδιαστεί για 15 εκατομμύρια επιβάτες που έχουν υπερδιπλασιαστεί. Το 2014 η συνολική κίνηση ήταν 15,2 εκατ. ενώ το 2024, δέκα χρόνια αργότερα, 31,8 εκατ.
Παρότι είχαν προβλεφθεί λειτουργικές επεκτάσεις και αρκετές είναι σχεδόν έτοιμες, δεν ενεργοποιούνται για λόγους κόστους. Θα μπορούσε να μετονομαστεί σε αεροδρόμιο Σκρουτζ Μακ Ντακ, αν δε διεκδικούσε το όνομα το αεροδρόμιο της «συμπρωτεύουσας».
Στη Θεσσαλονίκη έγινε ριζική ανακαίνιση του αεροδρομίου. Για να φτάσεις στις πύλες πρέπει τώρα να κάνεις ζιγκ ζαγκ ανάμεσα στα προϊόντα duty free. Σε λίγο θα σου βάζουν τρικλοποδιά για να επισκεφθείς κάποια εταιρεία. Και η σύμπτωση είναι ότι, για τις πτήσεις εντός της ΕΕ, η έννοια των duty free (προϊόντα χωρίς φόρους) έχει επίσης χάσει τη σημασία της, αν δεν έχει γίνει το αντίθετο της: τα ίδια είδη συχνά πωλούνται φτηνότερα στην πόλη.
Το πιο εντυπωσιακό είναι ότι, παρά την ανακαίνιση, στη Θεσσαλονίκη δεν μπήκε ούτε μία φισούνα, παρότι δεν κοστίζει παραπάνω από 800 χιλιάδες ευρώ η μία. Oι Γερμανοί αρμόδιοι πρέπει να είναι αρχαιολάτρες, καθώς εφάρμοσαν στην πράξη το ρητό ουδέν κακόν αμιγές καλού: ανεβοκατεβαίνοντας στα λεωφορεία για 50 μέτρα πιο πέρα και σκαρφαλώνοντας τη σκάλα, προσφέρουν τη μοναδική απόλαυση «κρυοπάγωμα στον Βαρδάρη».
Αλλά μήπως και στο Αεροδρόμιο «Ελευθέριος Καθυστερημένος» της Αθήνας, δεν κάνεις το καλοκαίρι δωρεάν σολάριουμ;