Ένα πάρα πολύ ενδιαφέρον θέμα από τα χρόνια της Κατοχής το οποίο δεν είναι ιδιαίτερα γνωστό, το λεγόμενο «μπλόκο των νοσοκομείων» θα μας απασχολήσει στο σημερινό μας άρθρο.
Ουσιαστικά πρόκειται για την επιδρομή ανδρών των Ταγμάτων Ασφαλείας (Τάγματα Ευζώνων Αθηνών I και ΙΙ), οργάνων της Ειδικής Ασφάλειας και του Μηχανοκίνητου Τμήματος της Αστυνομίας στα νοσοκομεία της Αθήνας, όπου νοσηλεύονταν ανάπηροι του Ελληνοϊταλικού Πολέμου στη διάρκεια της οποίας συνέλαβαν τουλάχιστον 1.500 από αυτούς, τους οποίους οδήγησαν, με βίαιο τρόπο, χωρίς μάλιστα τα πρόσθετα μέλη τους (ξύλινα πόδια) στις φυλακές Χατζηκώστα (Πειραιώς και Ασωμάτων). Ορισμένοι από αυτούς (850 συνολικά) μεταφέρθηκαν στο Χαϊδάρι. Αρκετοί εκτελέστηκαν. Πόσοι όμως ήταν αυτοί;
Έλληνες στρατιώτες στα χιόνια των βουνών της Ηπείρου
Η κρατούσα άποψη – Οι υπερβολές του ΚΚΕ
Το θέμα αυτό έχει μελετηθεί πολύ λίγο. Όλα τα σχετικά άρθρα στο ίντερνετ, μάλιστα σε γνωστά σάιτ, με την υπογραφή έμπειρων δημοσιογράφων αναφέρονται σε 283 εκτελέσεις αναπήρων πολέμου, το βράδυ της 30/11/1943 ή μέσα στο επόμενο δεκαήμερο. Για τους 283 εκτελεσθέντες υπάρχει μνημείο στο νοσοκομείο «Σωτηρία» της Αθήνας. Πάντως, τόσο η Wikipedia, αλλά και όσοι αναφέρονται στους 283 ανάπηρους που εκτελέστηκαν δεν παραπέμπουν πουθενά… Στον «Ριζοσπάστη» της 13ης Δεκεμβρίου 2006 υπάρχει σχετικό άρθρο, με τίτλο «Τίμησαν την ηρωική δράση των αναπήρων στην Κατοχή – Συγκινητική η εκδήλωση μνήμης για τους 283 εκτελεσμένους» και περίληψη της ομιλίας του Χάρη Χουρδάκη, στελέχους της Συντονιστικής Επιτροπής Αγώνα Αναπήρων (ΣΕΑΑΝ), όπου αναφέρεται ότι το πογκρόμ των 19 νοσοκομείων έγινε από ταγματασφαλίτες και συνεργάτες των Γερμανών. 15.000 ανάπηροι συνελήφθησαν και 283 εκτελέστηκαν. Τα ίδια επανέλαβαν και άλλοι ομιλητές και ομιλήτριες.
Το νοσοκομείο ‘Σωτηρία’ κατά την Κατοχή
15.000 ήταν συνολικά οι ανάπηροι του Ελληνοϊταλικού Πολέμου και δεν νοσηλεύονταν όλοι. Σύμφωνα με τον Μενέλαο Χαραλαμπίδη, έναν από τους σημαντικότερους ιστορικούς της νεότερης γενιάς, που τεκμηριώνει όσα γράφει, οι ανάπηροι που μεταφέρθηκαν στις φυλακές Χατζηκώστα (Πειραιώς και Ασωμάτων) ήταν περίπου 1.500. Επίσης, δεν αναφέρει πουθενά για 283 εκτελεσθέντες, παρά μόνο για περίπου 20 άτομα που εκτελέστηκαν τον Δεκέμβριο του 1943 και ανάμεσά τους υπήρχαν και ανάπηροι πολέμου. Αντίθετα, στη σελίδα 349 του βιβλίου του «ΟΙ ΔΩΣΙΛΟΓΟΙ», ο Μ. Χαραλαμπίδης είναι σαφής:
Κλείσιμο
«Συνεπώς, τουλάχιστον 127 ανάπηροι του αλβανικού μετώπου και μέλη του ΕΑΜ, συλληφθέντες του μπλόκου των νοσοκομείων, εκτελέστηκαν από τις ελληνικές Αρχές ή παραδόθηκαν από αυτές προς εκτέλεση στους Γερμανούς». Θεωρούμε ότι, αν αυτό που υπάρχει ως κρατούσα άποψη, για 283 εκτελεσθέντες, είτε το βράδυ της 30/11/1943 είτε το επόμενο δεκαήμερο ήταν γεγονός, ο κύριος Χαραλαμπίδης θα το ανέφερε.
Εκτέλεση αναπήρου
Το μόνο «φως» που βρήκαμε τελικά στο όλο θέμα προέρχεται από το βιβλίο του Γιάννη Πριόβολου «Εθνικιστική Αντίδραση και Τάγματα Ασφαλείας», που προσεγγίζει αντικειμενικά το όλο θέμα παραθέτοντας πολλά στοιχεία. Ο Πριόβολος αναφέρει ότι η επιχείρηση (το «μπλόκο») έγινε από τα Τάγματα Ασφαλείας, συγκεκριμένα τα Τάγματα Ευζώνων Αθηνών (Ι και ΙΙ) τα όργανα της «Ειδικής Ασφαλείας» και το Μηχανοκίνητο Τμήμα της Αστυνομίας. Μάλιστα, η επιχείρηση είχε στόχο την «ομαδική σύλληψη κομμουνιστών στα νοσοκομεία» (Έκθεση PIC υπ’ αρ. 55, σελ.102). Ο Πριόβολος δεν αναφέρει πόσοι συνελήφθησαν, αλλά απλώς ότι οι συλληφθέντες οδηγήθηκαν στις Φυλακές Χατζηκώστα, απ’ όπου, στις 13/1/1944, 324 μεταφέρθηκαν με ονομαστική κατάσταση από Χωροφύλακες και Ταγματασφαλίτες στο Χαϊδάρι και παραδόθηκαν στους Γερμανούς. Αργότερα μεταφέρθηκαν κι άλλοι στο Χαϊδάρι (850 συνολικά). Από αυτούς, οι Γερμανοί «28 εκτέλεσαν και 170 στείλανε στη Γερμανία». Εδώ, ο Πριόβολος δίνει την πηγή: ΑΣΚΙ (Αρχεία Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας), Αρχείο ΚΚΕ, κυτίο 498, φάκελος 30/6/55α. Η πηγή λοιπόν για τους 280 εκτελεσθέντες είναι τα Αρχεία του ΚΚΕ τα οποία δεν έχουμε λόγο να αμφισβητήσουμε. Στο ίδιο Αρχείο υπάρχει κάτι επίσης, πολύ ενδιαφέρον, που ανατρέπει την θεωρία για 15.000 ανάπηρους που συνελήφθησαν. 2.500 ανάπηροι της Αθήνας, πήγαν τον Νοέμβριο του 1944, μετά την απελευθέρωση της πρωτεύουσας, στον Ειδικό Επίτροπο του Λαϊκού Δικαστηρίου και κατέθεσαν μήνυση για τη σφαγή και τα όργια που έκαναν οι «Γερμανοτσολιάδες και οι χαφιέδες τους» κατά την επιδρομή στα νοσοκομεία. Η κατηγορία είναι ότι λήστεψαν, φυλάκισαν, βασάνισαν και παράδωσαν 2.200 αναπήρους ήρωας των Αλβανικών βουνών στους Γερμανούς». Όντως, τα προσωπικά αντικείμενα των αναπήρων λεηλατήθηκαν, σύμφωνα και με όσα αναφέρει ο Αλβέρτος Ρωμανός.
Η απαράδεκτη συμπεριφορά της κυβέρνησης Τσολάκογλου και οι υποσχέσεις της κυβέρνησης Ράλλη – Πόσοι ανάπηροι εκτελέστηκαν και από ποιον;
Απαγορεύεται από το δίκαιο της Πνευμ. Ιδιοκτησίας η καθ΄οιονδήποτε τρόπο παράνομη χρήση/ιδιοποίηση του παρόντος, με βαρύτατες αστικές και ποινικές κυρώσεις για τον παραβάτη
Το μνημείο στο νοσοκομείο ‘Σωτηρία’
Πώς όμως προκύπτει ο αριθμός των 283 εκτελεσθέντων που αναφέρονται ονομαστικά στο μνημείο του «Σωτηρία»; Αυτό απαιτεί όχι απλή, αλλά εξονυχιστική μελέτη. Μήπως υπήρξαν 280 ή 283 ανάπηροι πολέμου που εκτελέστηκαν, όχι όμως στις 30/11/1943 ή τις επόμενες 10 μέρες, αλλά συνολικά στη διάρκεια της Κατοχής; Για παράδειγμα ο Μενέλαος Χαραλαμπίδης, αναφέρεται στον Διονύση Δημακόπουλο, που δολοφονήθηκε έξω από το γραφείο του κατοχικού πρωθυπουργού Κ. Λογοθετόπουλου, στις 24 Φεβρουαρίου 1943 και στον Γιώργο Μαρινάκη, που δολοφονήθηκε έξω από το Υπουργείο Εργασίας στις 5 Μαρτίου 1943. Στο άρθρο μας για τους «200 του Χαϊδαρίου» είχαμε αναφερθεί ονομαστικά στον ανάπηρο πολέμου Λευτέρη Αναστασιάδη, ο οποίος εκτελέστηκε στην Καισαριανή. Υπάρχουν επίσης αναφορές για άλλους ανάπηρους πολέμου που εκτελέστηκαν στη Ριτσώνα το 1944. Ο Μενέλαος Χαραλαμπίδης αναφέρει τα εξής: «Οι δολοφονίες τους (ενν. των Δημακόπουλου και Μαρινάκη), καθώς και αυτές δεκάδων άλλων αναπήρων που ακολούθησαν, δημιούργησαν ένα τιμητικό αφήγημα για την ελληνική αντίσταση και ταυτόχρονα καταστροφικό για τις κυβερνήσεις συνεργασίας (ενν. με τους Γερμανούς)». Πραγματικά, οι δολοφονίες ή εκτελέσεις αναπήρων πολέμου, ηρώων του 1940-41 προκάλεσαν σφοδρές αντιδράσεις και δικαιολογημένη λαϊκή οργή.
Πάντως, μόνο συνολικά οι ανάπηροι πολέμου που δολοφονήθηκαν εκτελέστηκαν μπορεί να ήταν 280 ή 283. Αν το ΚΚΕ έχει στοιχεία ότι οι εκτελέσεις έγιναν σε ένα βράδυ ή σε δέκα μέρες, θα παρακαλούσαμε να τα στείλει στο protothema.gr και φυσικά θα δημοσιευθούν άμεσα. Για τους 15.000, που ήταν 1.500 – 2.200, δεν νομίζουμε ότι υπάρχει διαφορετική άποψη. Μια φραστική υπερβολή πάντως, δεν ακυρώνει σε καμία περίπτωση την εγκληματική ενέργεια, του «μπλόκου των νοσοκομείων» από τα Τάγματα Ασφαλείας…
Χαρακτικό για το μπλόκο των νοσοκομείων
Οι περιπέτειες των αναπήρων πολέμου
Κατά τη διάρκεια του Ελληνοϊταλικού Πολέμου, μεγάλος αριθμός τραυματιών με κρυοπαγήματα νοσηλεύτηκαν και σε πολιτικά εκτός από στρατιωτικά νοσοκομεία. Ανάπηροι πολέμου νοσηλεύθηκαν στο 1ο και 2ο Στρατιωτικό Νοσοκομείο, στην ευρύτερη περιοχή του σημερινού ΝΙΜΤΣ, στο 3ο Στρατιωτικό Νοσοκομείο Αναπήρων (Κρυοπαγημάτων) στους Αμπελόκηπους, στο 8ο Νοσοκομείο Αναπήρων, στο κτίριο της Διπλαρείου Σχολής, στην Πλατεία Θεάτρου, στο 9ο Νοσοκομείο Αναπήρων, το οποίο στεγάστηκε στο Μαιευτήριο Έλενα, στο 15ο Νοσοκομείο Αναπήρων, το οποίο στεγάστηκε στο κτίριο της λέσχης του Πανεπιστημίου Αθηνών, στην οδό Ακαδημίας, στην Πολυκλινική Αθηνών (οδός Πειραιώς), στον Ευαγγελισμό, στο Αρεταίειο, στο Ναυτικό Νοσοκομείο Αναπήρων (Λ. Αλεξάνδρας 69) και στο Γαλλικό Νοσοκομείο (Λ. Αλεξάνδρας, μεταξύ των οδών Σούτσου και Κουμανούδη).
Στο τέλος 1941 – αρχές 1942, η δωσιλογική κυβέρνηση Τσολάκογλου, που είχε υποσχεθεί πολλά, αλλά έκανε ελάχιστα για τους αναπήρους βρέθηκε σε δύσκολη θέση, καθώς τραυματίες και ανάπηροι επιτέθηκαν με σίδερα, μπαστούνια και δεκανίκια στο πρωθυπουργικό γραφείο. Ο Τσολάκογλου μόλις που πρόλαβε να διαφύγει από την αντίθετη έξοδο. Σε λίγες μέρες έγινε επίθεση στο γραφείο του Υπουργού Εθνικής Αμύνης, Γεωργίου Μπάκου. Όμως είχαν ληφθεί μέτρα ασφαλείας και υπήρξαν και θύματα Τρίτη επίθεση έγινε εναντίον του Μπάκου, από ολιγομελή ομάδα αναπήρων, λίγες μέρες αργότερα. Τον πρόλαβαν στον πλατύ διάδρομο του υπουργείου και άρχισαν να τον βρίζουν. Εμφανώς ταραγμένος, ο Στρατηγός – Υπουργός επιχείρησε να τους καθησυχάσει. Ένας ανάπηρος σήκωσε το μπαστούνι του για να τον χτυπήσει, άλλος ένας Ιταλός φρουρός τράβηξε περίστροφο και ο Μπάκος γλίτωσε. Πάντως, μετά από αυτό το περιστατικό, ο Υπουργός ικανοποίησε πολλά αιτήματα των αναπήρων. Δεν μπόρεσε όμως να πετύχει την μεταφορά των Κρητικών τραυματιών από την Αθήνα στη Μεγαλόνησο, κάτι που έγινε, εν μέρει, αργότερα, όταν 400 από αυτούς έκαναν το πολυπόθητο ταξίδι. Στο πλωτό ιταλικό νοσοκομείο που τους μετέφερε μπήκαν και κάποιοι υγιέστατοι αξιωματικοί, όπως ο Αντισυνταγματάρχης (ΠΖ) Ηρακλής Σγουρός από τον Άγιο Νικόλαο. Αυτό πάντως απαγορευόταν ρητά, αλλά ο Σγουρός και κάποιοι άλλοι βρήκαν τρόπο και μπήκαν στο πλωτό νοσοκομείο!
Γεώργιος Μπάκος
Να σημειώσουμε επίσης ότι το φαγητό των αναπήρων ήταν λιγοστό ψωμί και λαχανίδες. Τον Νοέμβριο και τον Δεκέμβριο του 1941 τους έδιναν λαχανίδες και μία σούπα, καθώς και ελάχιστο λάδι (2-3 δράμια την ημέρα). Όταν ανέλαβε την εξουσία ο Ιωάννης Ράλλης είπε τα εξής βαρύγδουπα για τους ανάπηρους: «…οίτινες είνε ιερόν εθνικόν στόλισμα, η Κυβέρνησις δεν θα διστάση να υποβάλη το κράτος εις πάσαν δυνατήν θυσίαν προς βελτίωσιν της θέσεως αυτών» (ΦΕΚ 81/7 Απριλίου 1943, τεύχος Α’, διατηρήσαμε την ορθογραφία του κειμένου).
Οι ανάπηροι έδειξαν ιδιαίτερη μαχητικότητα. Πρωταγωνίστησαν σε διαδηλώσεις, 300 από αυτούς συμμετείχαν στον εορτασμό της 28ης Οκτωβρίου το 1942, απέτρεψαν, μαζί με άλλους, την κάθοδο Βουλγάρων στην Αθήνα, τις αποστολές για καταναγκαστική εργασία κ κ.ά. Αυτές οι ενέργειες άρχισαν να ενοχλούν τις δωσιλογικές κυβερνήσεις. Στις 4 Ιανουαρίου 1942 ιδρύθηκε ο «Εθνικός Σύνδεσμος Αναπήρων Πολέμου 1940-41», που αποτέλεσε τον πυρήνα οργάνωσης στα νοσοκομεία της Αθήνας όπου νοσηλεύονταν. Σε επίπεδο θαλάμου, νοσοκομείου και συνόλου των νοσοκομείων της Αθήνας είχαν εκλεγεί επιτροπές που συντόνιζαν την οργάνωση και την αντιστασιακή δράση των αναπήρων και διεκδικούσαν την ικανοποίηση διαφόρων αιτημάτων. Πολλές φορές, οι διοικήσεις των νοσοκομείων έδειχναν ανοχή ή και συναίνεση στη δράση των επιτροπών.
Φωτογραφία από θάλαμο νοσοκομείου αναπήρων
Μετά την ίδρυση του ΕΑΜ, οι περισσότεροι ανάπηροι των νοσοκομείων εντάχθηκαν σε αυτό. Στα νοσοκομεία έκρυβαν όπλα και πολεμοφόδια, συνεδρίαζαν για την οργάνωση αντιστασιακών ενεργειών, κυκλοφορούσαν φύλλα παράνομων εφημερίδων, παραχωρούσαν μέρος του συσσιτίου τους για συντήρηση των παράνομων του ΕΑΜ κ.ά. Τα δελτία πληροφοριών της Ειδικής Ασφάλειας ανέλαβαν το έργο αποδόμησης του πατριωτικού χαρακτήρα των αναπήρων, εστιάζοντας στην «προδοτική» τους δράση, μετά την ένταξή τους στο ΕΑΜ. Έτσι, οι ανάπηροι του αλβανικού έπους μετατράπηκαν από ήρωες σε προδότες του έθνους.
Επίσημα κρατικά έγγραφα χαρακτήριζαν τους ανάπηρους του αλβανικού μετώπου που ήταν μέλη της νοσοκομειακής επιτροπής του Β’ Στρατιωτικού Νοσοκομείου, ως άτομα «πλέοντα εις τον βούρκον, απάτριδας και προδότας των ιστορικών μας Εθνικών πεπρωμένων». Σύμφωνα με την κρατική προπαγάνδα, είχαν μετατρέψει τα νοσοκομεία σε γιάφκες και σε χώρους απόκρυψης οπλισμού και σε χώρους συνεδριάσεων μελών «αντεθνικών οργανώσεων» και εκβίαζαν τους γιατρούς να δώσουν βεβαιώσεις, πλαστές φυσικά, σε μη πάσχοντες, για να τους χορηγηθεί αναπηρική σύνταξη.
Όλα αυτά έφτασαν και στα αυτιά των Γερμανών, κυρίως από τον Γερμανό αξιωματικό που είχε έδρα στα γραφεία της Ειδικής Ασφάλειας. Στις 30 Σεπτεμβρίου 1943 το δελτίο πληροφοριών ανέφερε ότι οι ανάπηροι των στρατιωτικών νοσοκομείων «το σύνολο των οποίων είναι μέλη της (sic) ΕΑΜ» έκρυβαν όπλα στα κρεβάτια τους και σε κρύπτες εντός των νοσοκομείων. Στις 14/10/1943 οι Γερμανοί έκαναν έφοδο στους θαλάμους του Γ’ Στρατιωτικού Νοσοκομείου, όπου εντόπισαν ένα τυφέκιο, 6 πιστόλια, φυσίγγια και χειροβομβίδες. Προχώρησαν μάλιστα στη σύλληψη 9 νοσηλευομένων.
Μαυραγορίτες, «γαμπροί» και όπλα στους θαλάμους των νοσοκομείων
Πολλά αποκαλυπτικά στοιχεία έχει η βρετανική Έκθεση PIC, υπ’ αρ. 55. Πρόκειται για μετάφραση της έκθεση της αγγλικής κατασκοπείας «PIC Paper No 55, Greek Security Battalions», 18 Ιουλίου 1944, με πλήρη τίτλο «Απόρρητο PIC/263/21, PIC Paper No 55, Ελληνικά Τάγματα Ασφαλείας», ΔΙΣ/ΓΕΣ, Αρχείο Εθνικής Αντίστασης 1941-1944, Αθήνα 1998, τόμ. 8, σ. 94-151. Παραθέτουμε μια ενδεικτική αναφορά: «Η κατάσταση των νοσοκομείων λέγεται πως ήταν δημόσιο σκάνδαλο… Η πειθαρχία είχε καταργηθεί, πολλοί από τους ασθενείς δεν ήταν άρρωστοι αλλά μέλη κομμουνιστικών πυρήνων και κανείς δεν γινόταν δεκτός παρά μόνον αν είχαν λάβει εντολή από την τοπική οργάνωση του ΕΑΜ». Όπως γράφει ο Μ. Ρουμελιωτάκης, στα νοσοκομεία αυτά διέμεναν διάφοροι «τύποι», οι οποίοι «νόμιζαν πως, επειδή τραυματίστηκαν, όλος ο κόσμος είναι υποχρεωμένος να τους κάνει τα χατίρια τους». Η απασχόληση των λιγοστών αυτών τύπων ήταν «μαύρη αγορά, ζάρια, τάβλι και το απαραίτητο γάμπρισμα… Σε τέτοιους τύπους θα στηριχθεί αργότερα η Κυβέρνηση για να διασπάσει τον αγώνα των αναπήρων. Και στα έργα τους θα στηριχθεί να δυσφημίσει τον αγώνα» (ο Μ. Ρουμελιωτάκης ήταν ένας από τους ανάπηρους πολέμου).
Ο Σόλων Γρηγοριάδης γράφει ότι στα κατοχικά νοσοκομεία υπήρχαν πλήθος ασυμβίβαστων με το κατοχικό καθεστώς, ενώ «χρησίμευαν επίσης ως κέντρα αποθήκευσης και διανομής εφοδίων που προορίζονταν για τους καταδιωκόμενους ή αντάρτες».
Τέλος υπήρχαν και κάποιοι που παρέθεταν υπερβολικά και ανακριβή στοιχεία για την κατάσταση που επικρατούσε στα νοσοκομεία. Ο Έφεδρος Επιλοχίας του 11ου Ευζωνικού Τάγματος Β. Καραμαλής (πρώην στέλεχος του ΕΑΜ Γούβας) ισχυριζόταν ότι οι τραυματίες έπαιρναν 100.000.000 δραχμές τον μήνα, ενώ οι Ανθυπολοχαγοί εν ενεργεία έπαιρναν 80.000.000 δραχμές. Στην πραγματικότητα, το 1943 οι ανάπηροι έπαιρναν μισθό ίσο με την αξία μιας οκάς λαδιού (μία οκά αντιστοιχούσε σε 1.282 γραμμάρια).
Ίσως όμως δεν είχε άδικο όταν έγραφε ότι εξασφάλισαν από το κράτος το προνόμιο της πώλησης τσιγάρων, ενώ έξω από το Α’ Γενικό Στρατιωτικό νοσοκομείο, ο χώρος είχε μεταβληθεί σε οχυρό και οι ανάπηροι πουλούσαν στους πολίτες τα προϊόντα που τους δίνονταν σε υπέρογκες τιμές. Είναι αβέβαιο όμως αν τους δινόταν καθημερινά 6 αβγά, 3 γιαούρτια και πορτοκάλια.
Το «μπλόκο» (ή «η εκκαθάριση») των νοσοκομείων
Τα ξημερώματα της 30ης Νοεμβρίου 1943 άνδρες των Ταγμάτων Ασφαλείας, της Χωροφυλακής και του Μηχανοκίνητου Τμήματος της Αστυνομίας Πόλεων έκαναν επιχείρηση εκκένωσης των νοσοκομείων της Αθήνας, όπου νοσηλεύονταν ανάπηροι του αλβανικού μετώπου. Αφού κύκλωσαν τα κτίρια, έβγαλαν με τη βία τους ανάπηρους από τους θαλάμους στο προαύλιο. Με σπρωξιές, πριν προλάβουν οι ανάπηροι να ντυθούν ή να φορέσουν το ξύλινο τεχνητό τους πόδι, τους σήκωναν από τα κρεβάτια και με κλοτσιές τους κατρακυλούσαν από τις μαρμάρινες σκάλες.
Όπως αναφέραμε, 1.500 – 2.200 ανάπηροι πολέμου μεταφέρθηκαν στις φυλακές Χατζηκώστα. Εκεί τους επισκέφθηκε λίγες μέρες αργότερα ο Αριστοτέλης Κουτσουμάρης, εκπρόσωπος του ΕΕΣ που έμεινε άναυδος με όσα είδε, καθώς οι ανάπηροι «… οι οποίοι εστοιβάχθηκαν μέσα στα ανήλια και υγρά κελιά του ετοιμόρροπου αυτού οικήματος, χωρίς καμία φροντίδα για την υγεία τους και χωρίς κανένα σεβασμό στα τραύματα που είχαν αποκτήσει εις το πεδίον της τιμής. Οι Ξένοι Αντιπρόσωποι του Ερυθρού Σταυρού, επισκεφθέντες τας πρωτόγονες αυτές φυλακάς, έμειναν κατάπληκτοι από την τραγική κατάσταση των κρατουμένων και απέστειλαν έγγραφο προς την Κυβέρνησιν, εις το οποίον διεκτραγωδούσαν την αθλιότητα αυτή με τα μελανότερα χρώματα…».
Ο Β. Καραμαλής, που πήρε μέρος στην «εκκαθάριση» των νοσοκομείων, γράφει ότι κάτω από κάθε κρεβάτι υπήρχε τουλάχιστον ένα κοφίνι με 50-100 πορτοκάλια. Τρία στρώματα στο 8ο Νοσοκομείο ήταν γεμάτα χαρτονομίσματα. Πάνω από κάθε κρεβάτι υπήρχαν 5, 10 ή και 15 πουκάμισα. Ακόμα και ο πιο φτωχός τραυματίας είχε 4-5 ζευγάρια παπούτσια. Την ίδια ώρα, γράφει ο Καραμαλής, ο κόσμος έξω γύριζε ξυπόλυτος και γυμνός και τα παιδάκια πέθαιναν από ασιτία…
Επίλογος
Ξεκινώντας να γράφουμε το άρθρο για το «μπλόκο των νοσοκομείων» δεν φανταζόμασταν τι θα εντοπίζαμε. Το μπλόκο έγινε όντως και η συμπεριφορά των κρατικών δυνάμεων απέναντι στους ήρωες του 1940-1941 ήταν άθλια και απαράδεκτη.
Στο μπλόκο συμμετείχαν αποκλειστικά Έλληνες. Ο Γερμανός Διοικητής της Αστυνομίας, της Χωροφυλακής και των Ταγμάτων Ασφαλείας Γιούργκεν Στρόοπ, «ο σφαγέας της Βαρσοβίας», δεν συμμετείχε σε αυτό, όπως γράφουν κάποιοι. Δεν απομακρύνθηκαν σε καμία περίπτωση 15.000 ανάπηροι, αλλά 1.500 – 2.200. Οι 283 εκτελεσθέντες που αναφέρουν όλοι, δεν προκύπτουν από καμία πηγή. Ίσως το βράδυ εκείνο να μην έγινε καμία εκτέλεση. Ο Μενέλαος Χαραλαμπίδης αναφέρει ότι εκτελέστηκαν συνολικά τουλάχιστον 127 ανάπηροι, ενώ ο Γ. Πριόβολος, σε βάθος χρόνου, 280. Πηγή του; Τα αρχεία του ΚΚΕ… Γιατί τόσα χρόνια δεν βρέθηκε κάποιος να θέσει τα ερωτήματα που βάζουμε εμείς σήμερα; Αναμένουμε απαντήσεις και εννοείται ότι αν αποδεδειγμένα κάνουμε λάθος (με στοιχεία, όχι με λόγια του καφενείου), θα ζητήσουμε συγγνώμη και θα αναδείξουμε τα πραγματικά, τεκμηριωμένα γεγονότα.
Πηγές:
Μενέλαος Χαραλαμπίδης, «Οι Δωσίλογοι», Ε’ έκδοση, Εκδόσεις αλεξάνδρεια, 2024.
Γιάννης Πριόβολος, «Εθνικιστική ‘’αντίδραση’’ και Τάγματα Ασφαλείας», 2η έκδοση, Εκδόσεις Πατάκη, 2018.
Σόλων Γρηγοριάδης, «Ιστορία της σύγχρονης Ελλάδας, 1941-1974».
Συνεχίζοντας σε αυτό τον ιστότοπο αποδέχεστε την χρήση των cookies στη συσκευή σας όπως περιγράφεται στην πολιτική cookies
Μάθετε περισσότερα εδώ
Αποδοχή