Γράφει ο Γιώργος Καρακωστίδης, πρόεδρος Δ.Σ Συλλόγου Οικισμού Κρυονερίου
Η Ανατολική Μακεδονία και Θράκη εμφανίζεται να ενισχύει το τουριστικό της αποτύπωμα και να αποσπά προσφάτως διεθνείς διακρίσεις, όπως η βράβευση ως “Europe’s Leading Emerging Tourism Destination 2025” στα World Travel Awards. Πρόκειται για μια αναγνώριση που είναι σαφώς καλοδεχούμενη. Ωστόσο, πίσω από τους τίτλους και τις διακρίσεις, τα πραγματικά δεδομένα αποτυπώνουν μια διαφορετική εικόνα: μια Περιφέρεια όπου η τουριστική ανάπτυξη δεν κατανέμεται ισόρροπα, αλλά συγκεντρώνεται σε συγκεκριμένες περιοχές. Το ζητούμενο, συνεπώς, δεν είναι μόνο αν υπάρχει τουριστική ανάπτυξη, αλλά ποιοι και πόσοι ωφελούνται από αυτήν και ποιοι παραμένουν στο περιθώριο.
Αύξηση εσόδων χωρίς αντίστοιχη διεύρυνση: Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΙΝΣΕΤΕ (Δεκέμβριος 2025), το 2024 η Περιφέρεια κατέγραψε:1,44 εκατ. επισκέψεις με 386 εκατ. € τουριστικά έσοδα, και 566 εκατ. € συνολική συμβολή στην οικονομία (6,5% του ΑΕΠ).Παρά τη θετική εικόνα στα έσοδα, οι διανυκτερεύσεις παραμένουν ουσιαστικά στάσιμες.
Η αύξηση των εσόδων φαίνεται να προέρχεται κυρίως από την αύξηση της μέσης δαπάνης και όχι από τη διεύρυνση της τουριστικής δραστηριότητας. Με άλλα λόγια, η Περιφέρεια δεν επεκτείνει ουσιαστικά το τουριστικό της αποτύπωμα.
Έντονη συγκέντρωση σε έναν άξονα. Η κατανομή των μεγεθών δείχνει σαφή ανισορροπία:
-Το 67% των ξενοδοχειακών κλινών συγκεντρώνεται στην Π.Ε. Καβάλας (Καβάλα – Θάσος).
-Το 80,6% των κλινών βραχυχρόνιας μίσθωσης βρίσκεται στην ίδια ενότητα.
-Περίπου το 72% των εσόδων από διανυκτερεύσεις κατευθύνεται εκεί.
Από τα συνολικά έσοδα (223 εκατ. €):
Θάσος: 124 εκατ. € και Καβάλα: 36,5 εκατ. €.
Αυτό σημαίνει ότι η πλειονότητα του τουριστικού εισοδήματος συγκεντρώνεται σε έναν περιορισμένο γεωγραφικό άξονα.
Αντίθετα, οι υπόλοιπες ενότητες εμφανίζουν σημαντικά χαμηλότερες επιδόσεις:
Έβρος (μαζί με Σαμοθράκη): 34 εκατ. €,
Ροδόπη: 11,7 εκατ. €,
Ξάνθη: 11 εκατ. €,
Δράμα: 6 εκατ. €.
Με εξαίρεση μια σχετική ανθεκτικότητα στον Έβρο, οι υπόλοιπες περιοχές παραμένουν σε πολύ χαμηλά επίπεδα τουριστικής δραστηριότητας, χωρίς να δημιουργείται ισχυρή αναπτυξιακή δυναμική […] Οι αποκλίσεις μεταξύ Περιφερειακών Ενοτήτων είναι ιδιαίτερα έντονες έως χαοτικές σε όλους τους βασικούς δείκτες.
Υποδομές και ροές που ενισχύουν τις ανισότητες Η συγκέντρωση ενισχύεται και από κρίσιμες υποδομές:
-Η κρουαζιέρα δραστηριοποιείται ουσιαστικά μόνο στην Καβάλα.
-Η λιμενική κίνηση παρουσιάζει αυξητική τάση και μαζικότητα κυρίως στα λιμάνια της ίδιας περιοχής.
-Οι αεροπορικές αφίξεις εισερχόμενου τουρισμού εμφανίζουν χαοτικές διαφοροποιήσεις μεταξύ των δύο αεροδρομίων της Περιφέρειας.
-Με τον τρόπο που λειτουργούν σήμερα, οι υποδομές δεν συμβάλλουν στην εξισορρόπηση, αλλά στην περαιτέρω ενίσχυση της συγκέντρωσης.
Θράκη: Περιορισμένη αξιοποίηση δυνατοτήτων
Για τη Θράκη, το ζήτημα είναι ακόμη πιο κρίσιμο. Σε μια περιοχή με έντονες δημογραφικές και οικονομικές προκλήσεις, ο τουρισμός θα μπορούσε να αποτελέσει βασικό εργαλείο ανάπτυξης και ενίσχυσης της τοπικής οικονομίας. Ωστόσο, η δραστηριότητα παραμένει πολύ περιορισμένη, τα έσοδα εξαιρετικά χαμηλά και η συνολική τουριστική συμβολή δεν φαίνεται να λειτουργεί ως ουσιαστικός αναπτυξιακός μοχλός.
Την ίδια στιγμή, η Περιφέρεια διαθέτει σημαντικά
συγκριτικά πλεονεκτήματα που παραμένουν σε μεγάλο βαθμό ανεκμετάλλευτα:
-Η Σαμοθράκη, με την διεθνή της αναγνωρισιμότητα λόγω και της Νίκης της Σαμοθράκης.
-Η αρχαία Μαρώνεια στη Ροδόπη με το μεγάλο ιστορικό και μυθολογικό ενδιαφέρον.
-Η Ξάνθη και η Δράμα με ιδιαίτερα πολιτιστικά και φυσικά χαρακτηριστικά.
Παρά τις δυνατότητες αυτές, η τουριστική δραστηριότητα εξακολουθεί να συγκεντρώνεται κυρίως στον άξονα Καβάλα – Θάσος.
Συμπερασματικά λοιπόν:
Η Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης λειτουργεί ουσιαστικά ως μια Περιφέρεια δύο ταχυτήτων, με ισχυρή συγκέντρωση του τουριστικού της προϊόντος σε συγκεκριμένες περιοχές και σημαντική υστέρηση στις υπόλοιπες.
Το διακύβευμα παραμένει σαφές:
Μια ανάπτυξη που περιορίζεται γεωγραφικά ή μια ανάπτυξη που αφορά συνολικά την Περιφέρεια;
Γιατί, τελικά, η επιτυχία δεν αποτυπώνεται μόνο σε βραβεύσεις και συνολικά μεγέθη, αλλά στο κατά πόσο η ανάπτυξη είναι ουσιαστική, ισόρροπη, δίκαιη και συμπεριληπτική για όλες τις περιοχές.
xronos.gr