Μετά τη μαζική απώλεια που σημειώθηκε στο δάσος της Δαδιάς – Ερώτηση στη Βουλή
Ένα από τα πιο σοβαρά περιστατικά μαζικής απώλειας άγριας πανίδας των τελευταίων ετών εξελίσσεται στο Εθνικό Πάρκο Δάσους Δαδιάς – Λευκίμης – Σουφλίου, όπου μέχρι στιγμής έχουν εντοπιστεί 11 μαυρόγυπες – 9 νεκροί και 2 σε ιδιαίτερα κρίσιμη κατάσταση – έπειτα από χρήση δηλητηριασμένων δολωμάτων.
Το γεγονός αποκτά ιδιαίτερα ανησυχητικές διαστάσεις, καθώς ο μαυρόγυπας (Aegypius monachus) συγκαταλέγεται στα πλέον απειλούμενα αρπακτικά πτηνά της Ευρώπης. Η περιοχή της Δαδιάς φιλοξενεί τη μοναδική φυσικά αναπαραγόμενη αποικία του είδους στα Βαλκάνια, η οποία αριθμεί μόλις 36–47 ζευγάρια. Υπό αυτές τις συνθήκες, η απώλεια ακόμη και περιορισμένου αριθμού ενήλικων ατόμων μπορεί να προκαλέσει σοβαρή αποσταθεροποίηση της αποικίας.
Η απώλεια τόσο μεγάλου αριθμού μαυρόγυπων σε διάστημα λίγων ημερών συνιστά ισχυρό πλήγμα, ικανό να ακυρώσει δεκαετίες προσπαθειών για τη διατήρηση του είδους στη Δαδιά. Πρόκειται για είδος με εξαιρετικά αργό αναπαραγωγικό ρυθμό, καθώς κάθε ζευγάρι παράγει συνήθως έναν μόνο νεοσσό ετησίως, γεγονός που καθιστά τον θάνατο κάθε ενήλικου ατόμου δυσανάλογα επιβαρυντικό. Όταν δηλητηριάζονται 11 μαυρόγυπες — ποσοστό που προσεγγίζει το 10% του συνολικού πληθυσμού στη χώρα, πρόκειται για σοβαρή απειλή στη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα του είδους.
Σε ερώτησή τους προς το Υπουργείο Περιβάλλοντος οι βουλευτές του ΚΚΕ Δελής Γιάννης, Στολτίδης Λεωνίδας και Μανωλάκου Διαμάντω, ζητούν άμεσα μέτρα για την ολοκληρωμένη προστασία του είδους, καταθέτοντας συγκεκριμένες προτάσεις.
“Τα παραπάνω περιστατικά είναι αποτέλεσμα της κυβερνητικής πολιτικής δασών και περιβάλλοντος, που ιεραρχεί την αύξηση των εγκαταστάσεων ΑΠΕ (ανεμογεννήτριες, φωτοβολταϊκά), την εκχώρηση της διαχείρισης των δασών σε ξυλοβιομήχανους και ξυλέμπορους.
Μάλιστα, η εκτεταμένη εγκατάσταση ανεμογεννητριών στην ευρύτερη περιοχή έχει επιφέρει πρόσθετες πιέσεις στην ορνιθοπανίδα, ιδίως μέσω συγκρούσεων, εκτοπισμού και υποβάθμισης ενδιαιτημάτων, όπως το Εθνικό Πάρκο Δάσους Δαδιάς – Λευκίμης – Σουφλίου, στο οποίο ζει, αναπτύσσεται και αναπαράγεται ο πληθυσμός του Μαυρόγυπα, αφού βρίσκει τις κατάλληλες συνθήκες (τροφή, καταφύγιο) για τη διαβίωσή του.
Ανάλογες βέβαια αρνητικές επιπτώσεις έχουν επέλθει και σε άλλα αρπακτικά και μεταναστευτικά είδη, γεγονός που εντείνεται όταν οι εγκαταστάσεις χωροθετούνται εντός ή δίπλα σε οικολογικά ευαίσθητες περιοχές.
Η κυβερνητική αυτή πολιτική, που υλοποιεί τις κατευθύνσεις της Ε.Ε. και αποτελεί συνέχεια της πολιτικής όλων των προηγούμενων κυβερνήσεων, επιλέγει να υποκαθιστά συνταγματικές κρατικές αρμοδιότητες της Δασικής Υπηρεσίας, παραχωρώντας τις σε ιδιωτικές εταιρίες και σε διάφορες «χρήσιμες» ΜΚΟ με το αζημίωτο από κρατικά κονδύλια. Φορείς που δεν λογοδοτούν πουθενά και χρηματοδοτούνται από το κράτος για να στηρίζουν την αντιπεριβαλλοντική πολιτική κυβέρνησης και Ε.Ε. Επίσης σε φορείς όπως ο ΟΦΥΠΕΚΑ που αποτελεί εργαλείο ιδιωτικοποίησης και εμπορευματοποίησης του περιβάλλοντος.
Η πολιτική αυτή με τις αντιφάσεις της, έχει οδηγήσει τη Δασική Υπηρεσία, που έχει ως αποκλειστική αποστολή τη διαχείριση και προστασία των δασών και της άγριας ζωής, σε απαξίωση, σε αδυναμία συστηματικού και ουσιαστικού έλεγχου και προστασίας, λόγω της διαχρονικής υποστελέχωσης και υποχρηματοδότησης
Μάλιστα το Δασαρχείο Σουφλίου, το οποίο είναι αρμόδιο για τη διαχείριση και προστασία του Εθνικού Πάρκου Δάσους Δαδιάς – Λευκίμης – Σουφλίου, μιας εκτεταμένης και οικολογικά εξαιρετικά ευαίσθητης περιοχής, καλείται να ανταποκριθεί με ελάχιστο προσωπικό. Διαθέτει ως επιστημονικό προσωπικό ένα δασολόγο και επίσης 4 τεχνολόγους δασοπονίας και 5 δασοφύλακες, ενώ για την κάλυψη των αναγκών προστασίας χρειάζονται τουλάχιστον 6 δασολόγοι και 15 δασοφύλακες.
Η θέση της συντριπτικής πλειονότητας των επιστημόνων που υπηρετούν στη δασική πράξη, των σχετικών ερευνητικών Ιδρυμάτων και των ΑΕΙ είναι ξεκάθαρη: το προσωπικό που απασχολείται σήμερα και τα χρήματα που κατευθύνονται σε διάφορους “παράλληλους” μηχανισμούς και «ενδιάμεσους» φορείς πρέπει να δοθούν στην κρατική Δασική Υπηρεσία, η οποία με διαφορετική οργάνωση, δομή και επαρκώς στελεχωμένη, μπορεί να εξασφαλίσει την ενιαία διαχείριση και προστασία των δασικών Οικοσυστημάτων, των Εθνικών Δρυμών, των προστατευόμενων περιοχών της άγριας πανίδας και ορνιθοπανίδας, του περιβάλλοντος.
Τελικά η προστασία και προάσπιση του πολύτιμου και αδιαπραγμάτευτου κοινωνικού αυτού αγαθού είναι υπόθεση των εργαζόμενων και όλου του λαού και είναι αντίθετη με την πολιτική που αντιμετωπίζει το Δάσος ως εμπόρευμα και πηγή κέρδους με όρους μελετών, έργων, προγραμμάτων για εταιρίες και επιχειρηματίες.
Καθίσταται επιτακτική η άμεση λήψη στοχευμένων μέτρων για την προστασία της ορνιθοπανίδας της περιοχής, και ειδικότερα για τη διατήρηση του πληθυσμού του μαυρόγυπα, μέσω της υλοποίησης ολοκληρωμένων προγραμμάτων διαχείρισης και προστασίας, τα οποία θα τελούν υπό την αποκλειστική αρμοδιότητα της Δασικής Υπηρεσίας.
Τα προγράμματα αυτά οφείλουν να περιλαμβάνουν, κατ’ ελάχιστον:
– την άμεση και επαρκή στελέχωση των δασικών υπηρεσιών του Έβρου με εξειδικευμένο επιστημονικό προσωπικό και προσωπικό προστασίας,
– τη διασφάλισης σταθερής χρηματοδότησης για την εκπόνηση και υλοποίηση από τη Δασική Υπηρεσία έργων ενίσχυσης και προστασίας των πληθυσμών, με άμεση προτεραιότητα:
– στην κατασκευή και συστηματική λειτουργία ταϊστρών,
– στη δημιουργία κέντρου αναπαραγωγής του μαυρόγυπα,
– στην επανεισαγωγή του είδους σε άλλες κατάλληλες περιοχές της χώρας, όπως ο Όλυμπος και η Αιτωλοακαρνανία,
– στη συστηματική επιστημονική καταγραφή και διαχείριση των σαρκοφάγων θηλαστικών (λύκος, τσακάλι, αλεπού), των οποίων η ανεξέλεγκτη πληθυσμιακή αύξηση δύναται να επιφέρει σοβαρές επιπτώσεις στη γεωργία, την κτηνοτροφία και τη θήρα,
– στην αυστηροποίηση του θεσμικού πλαισίου και των προβλεπόμενων ποινών για παραβάσεις που σχετίζονται με την άγρια πανίδα και τους προστατευόμενους βιότοπους,
– στη δημιουργία Τμήματος Βιοποικιλότητας σε κάθε Δασαρχείο, με σαφώς καθορισμένες αρμοδιότητες τη διαχείριση, παρακολούθηση και προστασία της άγριας πανίδας.
Με βάση τα παραπάνω ΕΡΩΤΑΤΑΙ ο κ. Υπουργός, τι μέτρα θα πάρει η κυβέρνηση για να εξασφαλίσει την άμεση και ολοκληρωμένη προστασία του Μαυρόγυπα ενός από τα πιο απειλούμενα αρπακτικά πουλιά στην Ευρώπη”.