Ο Ραούλ Γκιγιέρμο Ροντρίγκες Κάστρο, εγγονός του πρώην προέδρου της Κούβας Ραούλ Κάστρο, εμφανίστηκε για πρώτη φορά δίπλα στον πρόεδρο της Κούβας Μιγκέλ Ντίας-Κανέλ σε δύο δημόσιες εκδηλώσεις. Σύμφωνα με αναλυτές, το γεγονός αυτό εγείρει ερωτήματα για τον ρόλο του στην ηγεσία της χώρας και μάλιστα τη στιγμή που η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ φέρεται να επιδιώκει την απομάκρυνση του προέδρου της Κούβας από την εξουσία, στο πλαίσιο μυστικών διαπραγματεύσεων μεταξύ Ουάσιγκτον και Αβάνας.
Ο Ροντρίγκες Κάστρο συμμετείχε σε συνάντηση που πραγματοποίησε ο Ντίας-Κανέλ με ηγέτες του Κομμουνιστικού Κόμματος Κούβας και του Συμβουλίου Υπουργών. Αργότερα, παρευρέθηκε σε συνέντευξη Τύπου όπου ο Ντίας-Κανέλ αναφέρθηκε στις κοινωνικές και οικονομικές κρίσεις της χώρας και επιβεβαίωσε ότι η κυβέρνησή του έχει συνομιλήσει με τις ΗΠΑ σχετικά με τις πιέσεις που ασκεί η Ουάσιγκτον στην Αβάνα από τη δεκαετία του 1960 και οι οποίες έχουν ενταθεί τους τελευταίους μήνες.
Οι εμφανίσεις του Ροντρίγκες Κάστρο έγιναν λίγες εβδομάδες μετά από δημοσιεύματα που ανέφεραν ότι φέρεται να έχει συμμετάσχει σε συνομιλίες με τις Ηνωμένες Πολιτείες για το μέλλον της Κούβας. Σύμφωνα με το Axios, οι συζητήσεις πραγματοποιήθηκαν με τον Αμερικανό υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, παρακάμπτοντας τα επίσημα κυβερνητικά κανάλια της Κούβας. Το CNN δεν κατόρθωσε να επιβεβαιώσει αυτές τις πληροφορίες ούτε από το αμερικανικό υπουργείο Εξωτερικών, ούτε από την κουβανική κυβέρνηση.
Ωστόσο, ορισμένοι αναλυτές και πολλοί Κουβανοί πιστεύουν ότι ο Ροντρίγκες Κάστρο αποκτά ολοένα και μεγαλύτερη δημόσια προβολή και θα μπορούσε ακόμη και να αναλάβει ηγετικό ρόλο σε περίπτωση αλλαγής κυβέρνησης, καθώς η Κούβα αντιμετωπίζει τεράστιες πολιτικές και οικονομικές πιέσεις από τις ΗΠΑ.
«Ασφυκτική» οικονομική πίεση των ΗΠΑ, παρασκηνιακές συναντήσεις για αλλαγή καθεστώτος
Η κυβέρνηση της Κούβας, βρίσκεται μπροστά σε μία από τις σοβαρότερες κρίσεις των τελευταίων ετών με διακοπές ρεύματος, ελλείψεις σε καύσιμα και τρόφιμα, προβλήματα στα νοσοκομεία. Η κυβέρνηση Τραμπ, στο πλαίσιο της στρατηγικής της για την άσκηση πίεσης στην κουβανική κυβέρνηση, έχει απαγορεύσει τις εισαγωγές πετρελαίου από το εξωτερικό. Ο Ντίας-Κανέλ έχει αποδώσει τα σοβαρά ενεργειακά προβλήματα και τις εκτεταμένες διακοπές ρεύματος της χώρας ακριβώς σε αυτές τις αμερικανικές κυρώσεις.
Η κατάσταση επιδεινώθηκε περαιτέρω μετά την αμερικανική επιχείρηση της 3ης Ιανουαρίου που οδήγησε στην βίαιη απομάκρυνση του προέδρου της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο, η κυβέρνηση του οποίου επί χρόνια προμήθευε την Κούβα με πετρέλαιο σε ιδιαίτερα χαμηλές τιμές.
Η διακοπή των σχέσεων Βενεζουέλας–Κούβας αποτελεί μέρος της ευρύτερης στρατηγικής της Ουάσιγκτον για την ανατροπή της κομμουνιστικής κυβέρνησης της Αβάνας. Από τα μέσα Δεκεμβρίου, οι ΗΠΑ έχουν μπλοκάρει τις αποστολές πετρελαίου της Βενεζουέλας προς την Κούβα.
Αμερικανοί αξιωματούχοι υποστηρίζουν ότι η επιχείρηση για τη σύλληψη του Μαδούρο αποκάλυψε επίσης τις αδυναμίες της Κούβας, καθώς σκοτώθηκαν δεκάδες Κουβανοί άνδρες ασφαλείας που είχαν αναλάβει την προστασία του, ενώ οι αμερικανικές δυνάμεις δεν είχαν απώλειες.
Αμερικανοί αξιωματούχοι είχαν ήδη πραγματοποιήσει μυστικές συναντήσεις με ελίτ της Βενεζουέλας πριν από τη σύλληψη του Μαδούρο και, σύμφωνα με πληροφορίες, εξετάζουν τώρα παρόμοιες επαφές με πρόσωπα επιρροής στην Κούβα.
Διαβάστε επίσης: Τάκης Πολίτης / Κούβα: Το «εμείς» πάνω από το «εγώ»
Ο Ροντρίγκες Κάστρο, 41 ετών, είναι γιος της Ντέμπορα Κάστρο Εσπίν, μίας από τις κόρες του Ραούλ Κάστρο, και του Λουίς Αλμπέρτο Ροντρίγκες Λόπες-Καλέχα, στρατηγού που ηγείτο του Ομίλου Διοίκησης Επιχειρήσεων (GAESA), ενός επιχειρηματικού κολοσσού υπό τον έλεγχο του στρατού. Ο Ροντρίγκες Λόπες-Καλέχα, ο οποίος πέθανε το 2022, ήταν ένας από τους στενότερους συνεργάτες του πρώην προέδρου, σύμφωνα με το Associated Press.
Ο Λόπες-Καλέχα ήταν «ένας άνθρωπος τον οποίο ο Ραούλ Κάστρο εμπιστευόταν απόλυτα», δήλωσε ο Σεμπαστιάν Άρκος, διευθυντής του Ινστιτούτου Κουβανικών Ερευνών στο Florida International University. Μετά τον θάνατό του, όπως ανέφερε ο Άρκος στο CNN, ο γιος του άρχισε να ανεβαίνει στην ιεραρχία, αναλαμβάνοντας την ασφάλεια του παππού του κατά τη διάρκεια της προεδρίας του, από το 2008 έως το 2018.
«Ο Ραούλ Γκιγιέρμο, γνωστός ως “el Cangrejo” (το καβούρι), έγινε επικεφαλής της προσωπικής φρουράς του Ραούλ, της προσωπικής του ασφάλειας», είπε ο Άρκος. «Τελικά έγινε επικεφαλής αυτού που θα μπορούσε να θεωρηθεί το κουβανικό αντίστοιχο της Μυστικής Υπηρεσίας».
Φωτογραφίες του Reuters δείχνουν τον Ροντρίγκες Κάστρο να προστατεύει τον 94χρονο παππού του σε διάφορες περιστάσεις, μεταξύ άλλων σε συναντήσεις με τον εκλιπόντα Πάπα Φραγκίσκο ή με υψηλόβαθμους Ρώσους αξιωματούχους. Στην Κούβα είναι ευρέως γνωστός με το παρατσούκλι «Ραουλίτο», που σημαίνει «Μικρός Ραούλ».
Ο Ροντρίγκες Κάστρο είναι επίσης ανιψιός δεύτερου βαθμού του Φιντέλ Κάστρο, ο οποίος ηγήθηκε της Κουβανικής Επανάστασης το 1959 και διετέλεσε πρόεδρος της χώρας από το 1976 έως το 2008.
Ο ειδικός στις διεθνείς σχέσεις Φάουστο Πρετελίν σημείωσε ότι ο Ροντρίγκες Κάστρο δεν έχει γνωστό παρελθόν στο Κομμουνιστικό Κόμμα Κούβας. Η Ντιάνα Κορέα, διευθύντρια του προγράμματος διεθνών σχέσεων στο Tecnológico de Monterrey, εκτιμά ότι η παρουσία του στις δημόσιες εκδηλώσεις του Ντίας-Κανέλ υποδηλώνει τόσο την επιρροή που εξακολουθεί να ασκεί ο Ραούλ Κάστρο στην κουβανική πολιτική όσο και την εμπιστοσύνη που έχει στον εγγονό του.
Διαβάστε: Τραμπ για Κούβα / «Είναι ο επόμενος στόχος»
Ένας ακόμη από τους στενούς συνεργάτες του πρώην προέδρου, σύμφωνα με τον Άρκος, είναι ο γιος του, Αλεχάντρο Κάστρο Εσπίν, τον οποίο πολλοί Κουβανοί θεωρούσαν πιθανό διάδοχο όταν ο Ραούλ Κάστρο αποσύρθηκε το 2018.
«Συμμετέχουν σε υψηλού επιπέδου κυβερνητικές συναντήσεις, παρόλο που κανείς από τους δύο δεν κατέχει κυβερνητική θέση. Αποτελούν τα μάτια και τα αυτιά του Ραούλ Κάστρο για ό,τι συμβαίνει σε κυβερνητικό επίπεδο. Επομένως, δεν θα ήταν έκπληξη αν λειτουργούσαν ως διαμεσολαβητές του σε μια πιθανή διαπραγμάτευση με τις Ηνωμένες Πολιτείες», είπε.
Το CNN επικοινώνησε με την κουβανική προεδρία για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τους τρέχοντες ρόλους του Ροντρίγκες Κάστρο και του Κάστρο Εσπίν. Υπήρξαν επίσης πολλά δημοσιεύματα που υποστηρίζουν ότι ο Ρούμπιο και ο Ροντρίγκες Κάστρο έχουν μιλήσει μυστικά, κάτι που κανείς από τους δύο δεν έχει επιβεβαιώσει δημόσια.
Μιλώντας σε δημοσιογράφους στο περιθώριο συνόδου της Κοινότητας της Καραϊβικής στο Σεντ Κιτς και Νέβις στα τέλη Φεβρουαρίου, ο Ρούμπιο αναφέρθηκε στην Κούβα.
«Η Κούβα πρέπει να αλλάξει. Πρέπει να αλλάξει. Και δεν χρειάζεται να αλλάξει τα πάντα μονομιάς. Δεν χρειάζεται να αλλάξει από τη μια μέρα στην άλλη», δήλωσε.