Την εισαγωγή στο εγχώριο ενεργειακό σύστημα «μίνι» πυρηνικών αντιδραστήρων «ζυμώνει» έντονα η κυβέρνηση, όπως προκύπτει και από την κυριακάτικη ανασκόπηση του πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη.
Με πρόσχημα ότι «σε μια εποχή μεγάλων γεωπολιτικών αναταραχών, όλες οι επιλογές πρέπει να είναι στο τραπέζι», ο πρωθυπουργός γράφει, ότι «οι μικροί αρθρωτοί αντιδραστήρες αποτελούν διαφορετική τεχνολογία, τόσο ως προς τις απαιτήσεις ασφάλειας όσο και ως προς το μέγεθος της επένδυσης και θεωρώ ότι πρέπει να εξεταστεί αυτή η επιλογή».
Προσθέτει, μάλιστα, ότι «θα συγκροτήσουμε μια υπουργική επιτροπή υψηλού επιπέδου, η οπ«οία θα υποβάλει συγκεκριμένες προτάσεις στην κυβέρνηση σχετικά με το ζήτημα αυτό».
Ολόκληρη η ανάρτηση Μητσοτάκη:
«Καλημέρα! Φτάσαμε ήδη στα μισά του Μαρτίου, με τις εξελίξεις γύρω μας να παραμένουν πυκνές.
Στις αρχές της εβδομάδας, μαζί με τον Πρόεδρο της Γαλλίας Εμμανουέλ Μακρόν, επισκεφθήκαμε την Κύπρο και συναντηθήκαμε με τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκο Χριστοδουλίδη. Η παρουσία μας εκεί ήταν μια αυτονόητη πράξη στήριξης προς τους Κύπριους αδελφούς μας, σε μια δύσκολη συγκυρία. Ένα ξεκάθαρο μήνυμα ότι η Κύπρος δεν είναι μόνη. Το είπα και το επαναλαμβάνω: η Ελλάδα θα στεκόταν στο πλευρό της Κύπρου ακόμη κι αν κανένας Ευρωπαίος εταίρος δεν το έκανε. Ευτυχώς, όμως, η ευρωπαϊκή αλληλεγγύη και η κοινή αμυντική στήριξη στην πράξη έδειξαν ότι η Ευρώπη μπορεί να ανταποκρίνεται στις κρίσιμες στιγμές με ενότητα και αποφασιστικότητα.
Οι διεθνείς εξελίξεις δεν μένουν ποτέ όμως μόνο στο επίπεδο της γεωπολιτικής. Σχεδόν πάντα επηρεάζουν και την οικονομία, μεταφέροντας την πίεση στις τιμές και τελικά στην καθημερινότητα των πολιτών. Σε μια περίοδο διεθνούς αναταραχής στις αγορές και στις τιμές, είναι αυτονόητο ότι η πολιτεία οφείλει να παρακολουθεί και να παρεμβαίνει, διασφαλίζοντας ότι η συγκυρία δεν θα οδηγήσει σε φαινόμενα αισχροκέρδειας. Προχωράμε, λοιπόν, στην επιβολή πλαφόν στο περιθώριο κέρδους τόσο στα καύσιμα -με ειδικές ρυθμίσεις για τα νησιά- όσο και σε 61 προϊόντα στο σούπερ μάρκετ. Τα μέτρα θα εφαρμοστούν άμεσα, εποπτεύονται από τη νέα Αρχή Προστασίας Καταναλωτή σε συνεργασία με τα Υπουργεία Ανάπτυξης και Ενέργειας και θα ισχύσουν ως το τέλος Ιουνίου, με υψηλά πρόστιμα που φτάνουν μέχρι και 5 εκ. ευρώ Προφανώς, καμία χώρα δεν μπορεί από μόνη της να αντιμετωπίσει μια διεθνή κρίση τιμών. Μπορεί, όμως, να θέσει κανόνες στην αγορά ώστε η πίεση που ήδη υπάρχει να μην μετατρέπεται σε αδικαιολόγητη επιβάρυνση για τους πολίτες.
Σε ό,τι αφορά τις ευρύτερες επιπτώσεις στην οικονομία -πέρα από τις τιμές δηλαδή, παρακολουθούμε φυσικά τις εξελίξεις, μαζί με όλες τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις. Θα κινηθούμε ανάλογα όταν υπάρχει μια πιο ξεκάθαρη εικόνα σε σχέση με την εξέλιξη της κρίσης και φυσικά με βάση τις αντοχές της οικονομίας. Η δημοσιονομική σοβαρότητα των τελευταίων ετών μας δίνει σήμερα περιθώρια παρέμβασης, με την ευχή να οδηγηθούμε σύντομα σε μια αποκλιμάκωση.
Τέτοιες περίοδοι μας θυμίζουν επίσης και τη σημασία της ενεργειακής πολιτικής που ακολουθούμε τα τελευταία χρόνια. Κι αυτό γιατί η αυξημένη συμμετοχή των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στο εθνικό ενεργειακό μείγμα που πετύχαμε τα τελευταία χρόνια ενισχύει σημαντικά την ανθεκτικότητα της χώρας απέναντι στις διεθνείς αναταράξεις που προκαλεί η ένταση στη Μέση Ανατολή στις τιμές της ενέργειας. Σήμερα οι ΑΠΕ που διαθέτει η χώρα μας καλύπτουν πάνω από το 50% της ηλεκτροπαραγωγής και συμβάλλουν καθοριστικά στο χαμηλότερο κόστος ενέργειας που έχει η Ελλάδα τόσο στη χονδρική όσο και στη λιανική τιμή συγκριτικά με τις γειτονικές μας χώρες. Παράλληλα επενδύουμε στην αποθήκευση ενέργειας και στο φυσικό αέριο ως μεταβατικό καύσιμο, ώστε το ενεργειακό σύστημα να παραμένει αξιόπιστο και σταθερό. Σημαντικό βήμα για την ενεργειακή θωράκιση της χώρας αποτελούν και οι συμβάσεις που κυρώθηκαν από τη Βουλή με την κοινοπραξία της Chevron και της HELLENiQ Energy, που ανοίγουν τον δρόμο για νέες επενδύσεις με σημαντικές οικονομικές και γεωπολιτικές προεκτάσεις.
Ωστόσο, σε μια εποχή μεγάλων γεωπολιτικών αναταραχών, όλες οι επιλογές πρέπει να είναι στο τραπέζι. Όπως ανέφερα στην πρόσφατη σύνοδο που συγκάλεσε στο Παρίσι ο Πρόεδρος Μακρόν, η Ευρώπη δεν μπορεί να πετύχει τους βασικούς της στόχους, όπως η στρατηγική αυτονομία, η οικονομική ανταγωνιστικότητα και η απανθρακοποίηση, χωρίς να συζητήσει και τον ρόλο της πυρηνικής ενέργειας. Αρκεί να δει κανείς ότι οι χαμηλές τιμές ενέργειας στη γαλλική χονδρική αγορά οφείλονται σε μεγάλο βαθμό στη σταθερή βάση της πυρηνικής ενέργειας που προστατεύει τη γαλλική οικονομία από τα εξωγενή ενεργειακά σοκ. Γι’ αυτό και η Ελλάδα οφείλει να εξετάσει με σοβαρότητα το αν οι μικροί αρθρωτοί αντιδραστήρες μπορούν να έχουν έναν ρόλο στο ενεργειακό της μείγμα. Κάποιοι αναφέρονται σε παλαιότερη δήλωσή μου που απέρριπτε τους κλασικούς πυρηνικούς αντιδραστήρες στην οποία και εμμένω. Οι μικροί αρθρωτοί αντιδραστήρες αποτελούν διαφορετική τεχνολογία, τόσο ως προς τις απαιτήσεις ασφάλειας όσο και ως προς το μέγεθος της επένδυσης και θεωρώ ότι πρέπει να εξεταστεί αυτή η επιλογή. Θα συγκροτήσουμε μια υπουργική επιτροπή υψηλού επιπέδου, η οποία θα υποβάλει συγκεκριμένες προτάσεις στην κυβέρνηση σχετικά με το ζήτημα αυτό.
Αλλάζω τώρα θέμα και, καθώς ο καιρός είναι ήδη ανοιξιάτικος -για τους πιο ανυπόμονους πλησιάζει και το καλοκαίρι- να πω δυο λόγια για την προετοιμασία μας ενόψει της φετινής αντιπυρικής περιόδου. Όπως έχω ήδη αναφέρει, προχωράμε στον εκσυγχρονισμό και την αναβάθμιση επτά αεροσκαφών Canadair CL-415. Η σχετική σύμβαση που υπογράφηκε πριν από λίγες ημέρες προβλέπει την εγκατάσταση σύγχρονου εξοπλισμού αεροηλεκτρονικών -το λεγόμενο «γυάλινο πιλοτήριο»- καθώς και συνολική επιχειρησιακή αναβάθμιση των αεροσκαφών, ώστε ο στόλος μας να συνεχίσει να επιχειρεί με υψηλά πρότυπα ασφάλειας και αξιοπιστίας για πολλά ακόμη χρόνια. Να θυμίσω επίσης ότι επίκειται η παραλαβή επτά νέων αεροσκαφών Canadair CL-515 και, μαζί με τα υπόλοιπα 7 αναβαθμισμένα που θα αρχίσουμε να παραλαμβάνουμε από τον Μάρτιο 2027, θα είμαστε η χώρα με τον μεγαλύτερο παγκοσμίως στόλο τέτοιου τύπου. Αυτή η σύμβαση ολοκληρώνει το σύνολο των προμηθειών για τα πτητικά μέσα που εντάχθηκαν στο πρόγραμμα ΑΙΓΙΣ και υλοποιήθηκαν από τo PPF, τον μηχανισμό ωρίμανσης έργων στρατηγικής σημασίας του Yπερταμείου.
Μετά από προετοιμασία δύο ετών, περνά πλέον σε πλήρη εφαρμογή το σύστημα διασταυρωτικών ελέγχων για οχήματα που κυκλοφορούν χωρίς ασφάλιση ή χωρίς να έχουν καταβάλει τα τέλη κυκλοφορίας. Περίπου 300.000 ιδιοκτήτες έλαβαν ειδοποιητήρια για τις οφειλές και τα πρόστιμά τους, καθώς είχαν προηγηθεί επανειλημμένες ενημερώσεις να συμμορφωθούν χωρίς αποτέλεσμα. Συνολικά αποστέλλονται 297.561 ειδοποιητήρια: 125.051 για ανασφάλιστα οχήματα και 172.510 για μη καταβολή τελών κυκλοφορίας του 2025. Το συνολικό ύψος οφειλών και προστίμων ανέρχεται περίπου στα 109,5 εκ. ευρώ.
Όσοι θεωρούν ότι υπάρχει λάθος μπορούν να υποβάλουν ένσταση ηλεκτρονικά μέσω της εφαρμογής «Διασταυρωτικοί Έλεγχοι» στο oximata.gov.gr. Σε τέτοια ζητήματα όμως δεν μπορεί να υπάρχει ανοχή. Η τήρηση των κανόνων είναι ζήτημα δικαιοσύνης για όλους και, κυρίως, ζήτημα ασφάλειας στους δρόμους.
Η κυβέρνηση προχωρά στην εφαρμογή ενός νέου, πιο σύγχρονου τρόπου στήριξης των πιο ευάλωτων νοικοκυριών. Το παλαιό σύστημα διανομής τροφίμων μέσω πολλών ενδιάμεσων αντικαθίσταται από μια ψηφιακή κάρτα που δίνεται απευθείας στους δικαιούχους, ώστε να μπορούν να καλύπτουν τις ανάγκες τους με πιο άμεσο τρόπο. Παράλληλα, προβλέπεται και αναδρομική καταβολή ποσών ώστε κανένας δικαιούχος να μην χάσει την ενίσχυση που δικαιούται κατά τη μεταβατική περίοδο. Το σύστημα συνδέεται με το Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα και αξιοποιεί ψηφιακές διαδικασίες, επιτρέποντας την πιο άμεση και αυτοματοποιημένη ένταξη των δικαιούχων. Τα vouchers θα χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για αγορά τροφίμων και βασικών αγαθών σε καταστήματα λιανικής, διασφαλίζοντας ότι η στήριξη καταλήγει εκεί όπου πραγματικά χρειάζεται. Το πρόγραμμα, προϋπολογισμού περίπου 400 εκ. ευρώ έως το 2029, θα ενισχύσει ουσιαστικά το δίχτυ κοινωνικής προστασίας, αυξάνοντας την οικονομική στήριξη των δικαιούχων κατά περίπου 55 ευρώ μηνιαίως κατά μέσο όρο.
Μια ακόμη στοχευμένη πρωτοβουλία για τη στήριξη των πιο ευάλωτων συμπολιτών μας.
Να αναφέρω επίσης δύο σημαντικές υποθέσεις που εξιχνίασε η Δίωξη Οικονομικού Εγκλήματος της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος. Η μία αφορά στην εξάρθρωση εγκληματικής οργάνωσης που φέρεται να είχε στήσει παράνομα καζίνο σε δεκάδες ίντερνετ καφέ σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Πάτρα και Αγρίνιο με τα κέρδη τους να υπολογίζονται σε 16 εκ. ευρώ. Έχουν γίνει 17 συλλήψεις, αλλά οι έρευνες συνεχίζονται. Η δεύτερη επιτυχία του αποκαλούμενου ελληνικού FBI ήταν ο εντοπισμός μια ισχυρής οικογένειας Ρομά που εμπλέκεται σε υπόθεση απάτης με χρυσές λίρες. Οι αξιωματικοί της ΕΛΑΣ έφτασαν στα ίχνη με συστηματική μελέτη μεμονωμένων καταγγελιών από θύματα που είχαν εξαπατηθεί με την ίδια μεθοδολογία.
Όμως σημαντική επιτυχία είχαμε και από την ΑΑΔΕ, που κατάφερε να εντοπίσει πολυμελές κύκλωμα λαθρεμπορίας καυσίμων που μέσα από τρεις εταιρείες-βιτρίνες διοχέτευε συστηματικά λαθραία καύσιμα στην αγορά, αποκομίζοντας κέρδη τουλάχιστον 9 εκ. ευρώ. Οι έρευνες κράτησαν έναν χρόνο και κατέληξαν στη σύλληψη 14 ατόμων που φέρονται να έχουν εμπλοκή στην απάτη, από την οποία το Δημόσιο είχε υποστεί από τους διαφυγόντες δασμούς ζημιά 2,7 εκ. ευρώ.
Αυτήν την εβδομάδα η κυβέρνηση έριξε το βάρος της σε δύο περιφέρειες της χώρας μας που έχουν πληγεί από σημαντικές φυσικές καταστροφές τα τελευταία χρόνια. Αναφέρομαι στη Θράκη και τη Θεσσαλία.
Με μεγάλη ικανοποίηση είδα τα νεότερα στοιχεία για την απασχόληση στην περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας-Θράκης που για πολλά χρόνια αντιμετώπιζε υψηλή ανεργία. Η ανεργία εκεί, λοιπόν, έχει μειωθεί σημαντικά, από περίπου 17% το 2019 στο 9,4% σήμερα, ενώ καταγράφονται 14.300 περισσότεροι εργαζόμενοι σε σχέση με τότε. Είναι μια εξέλιξη που δείχνει ότι η ανάπτυξη της περιφέρειας μπορεί να μεταφραστεί σε πραγματικές ευκαιρίες για τους πολίτες. Παράλληλα, ανακοινώθηκαν από το Υπουργείο Εργασίας και νέα στοχευμένα μέτρα για την ενίσχυση της απασχόλησης στην περιοχή: ενεργοποιείται πρόγραμμα επιδοτούμενης απασχόλησης για 2.000 νέες θέσεις εργασίας, ενώ ξεκινά και ειδικό πρόγραμμα απόκτησης εργασιακής εμπειρίας για 250 ανέργους στον κτηνοτροφικό κλάδο. Υλοποιείται επίσης μια δέσμευση που είχα ανακοινώσει πριν από δύο χρόνια: η ίδρυση Μουσικού Σχολείου στην Ορεστιάδα, με την αξιοποίηση ακινήτου της ΔΥΠΑ που παραχωρήθηκε στον δήμο. Ένα νέο εκπαιδευτικό και πολιτιστικό σημείο αναφοράς για την περιοχή. Η στήριξη της Θράκης και της ελληνικής περιφέρειας δεν είναι σύνθημα. Είναι έργα που προχωρούν βήμα-βήμα.
Επιπλέον, κατά την επίσκεψή μου χθες στη Θεσσαλία, είχα την ευκαιρία να συζητήσω με τους τοπικούς φορείς για ένα ζήτημα που εκκρεμεί εδώ και δεκαετίες: τη μερική μεταφορά υδάτων από τον Αχελώο προς τη Θεσσαλία. Πρόκειται για ένα σχέδιο που ξεκίνησε ήδη από τη δεκαετία του ’60, με σημαντικά τμήματα των υποδομών να έχουν κατασκευαστεί αλλά να παραμένουν μέχρι σήμερα ανενεργά. Η κυβέρνηση αποφάσισε να επανεκκινήσει οργανωμένα το έργο, υπό τον συντονισμό του Αντιπροέδρου της Κυβέρνησης, ώστε να υπάρξει επιτέλους ένας ενιαίος σχεδιασμός. Η Θεσσαλία αντιμετωπίζει σημαντικό υδατικό έλλειμμα και, σύμφωνα με τους ειδικούς, μια λελογισμένη μεταφορά νερού, αξιοποιώντας και το μεγάλο υδροηλεκτρικό έργο της Μεσοχώρας, μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στην αντιμετώπισή του. Σε μια εποχή έντονης κλιματικής πίεσης και λειψυδρίας, η διασφάλιση επαρκών υδάτινων πόρων αποτελεί προϋπόθεση για το μέλλον της αγροτικής παραγωγής και της ανάπτυξης της Θεσσαλίας.
Ένα ιστορικό κτήριο της Θεσσαλονίκης που άντεξε ακόμη και τη μεγάλη πυρκαγιά του 1917 επιστρέφει ξανά στη ζωή της πόλης. Το πλήρως αποκατεστημένο κτήριο του Κρατικού Ωδείου Θεσσαλονίκης στην οδό Φράγκων εγκαινιάστηκε αυτή την εβδομάδα, μετά από εκτεταμένες εργασίες αποκατάστασης. Το κτήριο αποκτά πλέον σύγχρονες υποδομές και επιστρέφει στον ρόλο του ως κέντρο μουσικής εκπαίδευσης και δημιουργίας για τη Θεσσαλονίκη. Παράλληλα, στο Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης εγκαινιάστηκε ένα νέο υπερσύγχρονο Ηχογραφικό Κέντρο και Στούντιο Επαυξημένης Πραγματικότητας, που επιτρέπει τη ζωντανή ηχογράφηση συναυλιών και τη δημιουργία σύγχρονων οπτικοακουστικών παραγωγών με τεχνολογίες αιχμής. Οι δύο αυτές παρεμβάσεις αποτελούν μέρος της στρατηγικής μας να επενδύουμε ταυτόχρονα στην προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς και στην ανάπτυξη νέων υποδομών πολιτισμού και τεχνολογίας, ενισχύοντας τον ρόλο της Θεσσαλονίκης ως σημαντικού κόμβου καλλιτεχνικής δημιουργίας στη χώρα και την ευρύτερη περιοχή.
Όπως όμως επενδύουμε στην ανάπτυξη νέων υποδομών πολιτισμού και τεχνολογίας, παράλληλα επενδύουμε και στην προστασία της πολιτιστικής μας κληρονομιάς. Η Ελλάδα είναι από τις λίγες χώρες που διαθέτουν Εθνική Στρατηγική για την προστασία της πολιτιστικής της κληρονομιάς από τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής. Το Υπουργείο Πολιτισμού, από το 2019, υλοποιεί ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα αναγνώρισης και αξιολόγησης των κλιματικών κινδύνων, πρόληψης και ενίσχυσης της ανθεκτικότητας, σε ευθυγράμμιση με διεθνή πρότυπα και σε εναρμόνιση με την ευρύτερη Εθνική Στρατηγική Προσαρμογής στην Κλιματική Αλλαγή. Τώρα όμως αποκτάμε ένα μακροχρόνιο σχέδιο δράσης έως το 2050, με πενταετείς παρεμβάσεις για την καταγραφή των κινδύνων, την πρόληψη και την ενίσχυση της ανθεκτικότητας εμβληματικών αρχαιολογικών χώρων και μνημείων απέναντι σε ακραία κλιματικά φαινόμενα. Από το Δίον έως τον Μυστρά και από τη Δήλο έως τα Μάλλια υλοποιούνται δεκάδες παρεμβάσεις για προστασία από πυρκαγιές, πλημμύρες και κατολισθήσεις. Η πατρίδα μας, ως χώρα με μοναδικό πολιτιστικό αποτύπωμα στην ιστορία της ανθρωπότητας, έχει την ευθύνη να προστατεύει τα μνημεία της όχι μόνο για το παρόν, αλλά και για τις επόμενες γενιές.
Κλείνω με την ομόφωνη επιλογή του Γιάννη Αντετοκούνμπο, ύστερα από πρόταση της κυβέρνησης, ως μίας από τις 20 προσωπικότητες στις οποίες απονεμήθηκε το Ευρωπαϊκό Τάγμα της Αξίας από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Μια αναγνώριση απολύτως δίκαιη για έναν αθλητή που, πέρα από τις μεγάλες του επιτυχίες, ενσαρκώνει τις κοινές μας αξίες: ανθρώπινη αξιοπρέπεια, ισότητα, κοινωνική ένταξη. Καλή σας ημέρα!».