Ο εμφύλιος πόλεμος έχει ταυτιστεί κυρίως με την περιοχή της Μακεδονίας και τα βουνά Γράμμο και Βίτσι, όπου γράφτηκε ο επίλογος μιας ολέθριος για τη χώρα, αδελφοκτόνου σύγκρουσης. Σκληρές μάχες όμως έγιναν και σε άλλες περιοχές, όπως στην Ήπειρο και τη Στερεά Ελλάδα. Χαρακτηριστικές περιπτώσεις είναι η προσπάθεια κατάληψης της Κόνιτσας και η ολιγοήμερη κατάληψη του Καρπενησίου από τους αντάρτες.
Χαρίσης Σδράβος, από την Κόνιτσα, από τους πιο αδίστακτους καπετάνιους του ΔΣΕ
Εκείνο που δεν έχει αναδειχθεί ιδιαίτερα είναι η παρουσία ισχυρών δυνάμεων του ΔΣΕ στις περιοχές του Πωγωνίου Ιωαννίνων, το οποίο για μία ακόμα φορά φέρνουμε στο προσκήνιο και της Θεσπρωτίας, ιδιαίτερα στην ακριτική περιοχή των Φιλιατών. Καθοριστικής σημασίας για τη δράση του ΔΣΕ στις περιοχές αυτές ήταν η κατάληψη από δυνάμεις του και η κατοχή του όρους Μουργκάνα. Πρόκειται για βουνό που βρίσκεται στην ελληνοαλβανική μεθόριο.
Η Μουργκάνα στο βάθος, διακρίνονται σπίτια του χωριού Αγία Μαρίνα, φωτογραφία, Παναγιώτης Καλαμπόκας
Η πρόχειρη και εσφαλμένη χάραξη των συνόρων Ελλάδας – Αλβανίας με το Πρωτόκολλο της Φλωρεντίας (17/30-12-1913) «έκοψε» στα δύο το ελληνικό χωριό Κοσοβίτσα, ένα μέρος του οποίου έμεινε στην Ελλάδα και αποτελεί το σημερινό χωριό Αγία Μαρίνα Ιωαννίνων, ενώ η κυρίως Κοσοβίτσα, ένα χωριό με μεγάλη παροικία στις Η.Π.Α. πέρασε, από το πουθενά, στην Αλβανία. Έχουμε αναφερθεί παλαιότερα σε άρθρο μας στην κατάληψη της Μουργκάνας το 1948, που ήταν καθοριστικής σημασίας για την πορεία του εμφυλίου. Άλλωστε, η παρομοίωση της Μουργκάνας με το Γιβραλτάρ, από τον Αμερικανό Στρατηγό Βαν Φλιτ, μετά την κατάληψή της, μόνο ο τυχαία δεν ήταν…
Μουργκάνα: το «απάτητο κάστρο της Λευτεριάς»
Ας δούμε όμως περισσότερα στοιχεία για το, άγνωστο στο ευρύ κοινό, όρος της Ηπείρου, τη Μουργκάνα.
Κλείσιμο
Η Μουργκάνα είναι όρος της Ηπείρου στους νομούς Θεσπρωτίας και Ιωαννίνων. Είναι γνωστή και ως Όρη Τσαμαντά. Ψηλότερη κορυφή της είναι ο Ορατός ή Αροτός (1.806μ.).
Η Μουργκάνα πάνω από το χωριό Σωτήρα της Β.Ηπείρου, με φρέσκο χιόνι στις 7 Απριλίου 2025
Το όνομά της σχετίζεται με το αρωμουνικό murgu=γκριζωπός, μελανόφαιος. Ο Κ. Οικονόμου, γράφει ότι μούργκος= ύψωμα με σκουρόχρωμο έδαφος. Πιθανότατα οφείλει το όνομά της στην εντύπωση που δημιουργεί στους κατοίκους των γύρω περιοχών με το χρώμα και την άγρια όψη της. Ξεκινά από το χωριό Λίστα της Θεσπρωτίας, συνεχίζει ως τα ελληνοαλβανικά σύνορα, ανατολικά του χωριού Αγία Μαρίνα του νομού Ιωαννίνων και εισχωρεί και στο αλβανικό έδαφος. Αυτή ακριβώς η γειτνίαση με την Αλβανία (του Χότζα θυμίζουμε τότε) ήταν μεγάλο πλεονέκτημα για τον ΔΣΕ, καθώς μπορούσαν οι μαχητές και οι μαχήτριές του να βρίσκουν προσωρινό καταφύγιο ή περίθαλψη στη γειτονική χώρα.
Μουργκάνα: το απόρθητο κάστρο του ΔΣΕ – Η αποτυχημένη επιχείρηση «Πέργαμος» του Ελληνικού Στρατού (Φεβρουάριος-Μάρτιος 1948) με τα δεκάδες θύματα – Η σύλληψη περισσότερων από 100 ανδρών του ΕΣ και η εν ψυχρώ εκτέλεσή τους από τον ΔΣΕ
Συνεχίζοντας σε αυτό τον ιστότοπο αποδέχεστε την χρήση των cookies στη συσκευή σας όπως περιγράφεται στην πολιτική cookies
Μάθετε περισσότερα εδώ
Αποδοχή