Αρχαιολόγοι επιβεβαίωσαν τον εντοπισμό μιας χαμένης πόλης που είχε ιδρύσει ο Μέγας Αλέξανδρος πριν από περισσότερα από 2.000 χρόνια, όπως ανέφερε σε ρεπορτάζ του το αμερικανικό δίκτυο Fox News. Ads Πρόκειται για την πόλη «Αλεξάνδρεια» στον ποταμό Τίγρη, ένα σημαντικό εμπορικό κέντρο της αρχαιότητας που παρέμενε για αιώνες κρυμμένο κάτω από τα στρώματα του χρόνου.
Η πόλη βρίσκεται στο νότιο Ιράκ, κοντά στον Περσικό Κόλπο, και ιδρύθηκε το 324 π.Χ. ως στρατηγικό λιμάνι που συνέδεε τις εμπορικές διαδρομές της Ινδίας με τη Μεσοποταμία και τη Μεσόγειο.
Η σημασία της άρχισε να φθίνει μετά τον 3ο αιώνα μ.Χ., όταν άλλαξε η πορεία του ποταμού Τίγρη, γεγονός που οδήγησε σταδιακά στην εγκατάλειψή της. Ads Πώς αποκαλύφθηκε η χαμένη πόλη
Τα τελευταία χρόνια οι ερευνητές κατάφεραν να χαρτογραφήσουν σημαντικά τμήματα της αρχαίας πόλης χρησιμοποιώντας εικόνες από drones και γεωφυσικές σαρώσεις υψηλής ανάλυσης.
Με τις σύγχρονες αυτές τεχνολογίες εντοπίστηκαν τα τείχη της πόλης, το πολεοδομικό της σχέδιο και μεγάλα οικοδομικά τετράγωνα.
Οι αρχαιολογικές έρευνες στην περιοχή ξεκίνησαν ήδη από τη δεκαετία του 2010, σε μια ιδιαίτερα δύσκολη περίοδο, όταν τμήματα του Ιράκ βρίσκονταν υπό τον έλεγχο του Ισλαμικού Κράτους (ISIS).
Οι ανασκαφές γίνονταν τότε με αυστηρή επιτήρηση στρατιωτικών και αστυνομικών δυνάμεων.
Μόνο πρόσφατα όμως κατέστη δυνατό να αποκαλυφθεί η πραγματική έκταση της χαμένης μητρόπολης.
Ναοί, εργαστήρια και το αρχαίο λιμάνι
Οι ερευνητές εντόπισαν τα ερείπια μεγάλων ναϊκών συγκροτημάτων, καθώς και εργαστήρια με καμίνια και φούρνους, στοιχεία που δείχνουν ότι η πόλη αποτελούσε σημαντικό κέντρο παραγωγής και εμπορίου.
Παράλληλα βρέθηκαν ίχνη από το λιμάνι της πόλης και από ένα εκτεταμένο σύστημα καναλιών, που διευκόλυνε την εμπορική δραστηριότητα στην περιοχή.
Παρά το γεγονός ότι η πόλη πλημμύριζε επανειλημμένα στο πέρασμα των αιώνων, η κατάσταση διατήρησης των κτιρίων αποδείχθηκε εντυπωσιακά καλή.
Μια πόλη μεγαλύτερη από πολλές πρωτεύουσες της εποχής
Ο αρχαιολόγος Στέφαν Ρ. Χάουζερ από το Πανεπιστήμιο της Κωνσταντίας στη Γερμανία δήλωσε ότι το μέγεθος της πόλης τον εξέπληξε.
Η έκτασή της φτάνει περίπου τα 6,5 τετραγωνικά χιλιόμετρα, κάτι που – όπως σημείωσε – ήταν τεράστιο για τα δεδομένα των αρχαίων πόλεων.
«Το μέγεθος των οικοδομικών τετραγώνων είναι πραγματικά εντυπωσιακό», ανέφερε. «Σε ορισμένες περιπτώσεις ξεπερνά ακόμη και εκείνο μεγάλων πρωτευουσών της εποχής, όπως η Σελεύκεια στον Τίγρη ή η Αλεξάνδρεια στον Νείλο».
Σύμφωνα με τον ίδιο, τα γεωφυσικά δεδομένα που συλλέχθηκαν είναι «απολύτως εντυπωσιακά», ενώ τα κτίρια διατηρούνται σε πολύ καλή κατάσταση ακριβώς κάτω από την επιφάνεια του εδάφους.
Γιατί επέλεξε το σημείο ο Μέγας Αλέξανδρος
Η θέση της πόλης δεν επιλέχθηκε τυχαία. Όπως εξηγούν οι επιστήμονες, βρισκόταν σε ένα στρατηγικό σημείο όπου συναντιούνταν ο ποταμός με τη θάλασσα – ένας ιδανικός κόμβος για το εμπόριο.
Ο Μέγας Αλέξανδρος, ο Μακεδόνας στρατηλάτης που κατέκτησε την Περσική Αυτοκρατορία, φαίνεται ότι επέλεξε προσωπικά την τοποθεσία για την ίδρυση της πόλης, σύμφωνα με αναφορές του αρχαίου συγγραφέα Πλίνιου του Πρεσβύτερου.
Την εποχή εκείνη υπήρχε μεγάλη ανάγκη για ένα νέο εμπορικό λιμάνι στη νότια Μεσοποταμία που θα διευκόλυνε το εμπόριο με την Ινδία.
Μια μοναδική ευκαιρία για την ιστορική έρευνα
Η αρχαιολογική σημασία του χώρου είναι ιδιαίτερα μεγάλη, καθώς η περιοχή δεν κατοικήθηκε ξανά μετά την αρχαιότητα. Αυτό σημαίνει ότι δεν υπάρχουν μεταγενέστερα κτίσματα που να έχουν αλλοιώσει τα αρχαία στρώματα.
Για τους επιστήμονες, αυτό δημιουργεί μια σπάνια ευκαιρία να ανασυνθέσουν σχεδόν ολόκληρο το πολεοδομικό σχέδιο μιας αρχαίας πόλης.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η περιοχή μπορεί επίσης να προσφέρει πολύτιμες πληροφορίες για την Παρθική Αυτοκρατορία, η οποία κυριάρχησε στην περιοχή αιώνες μετά τον Μέγα Αλέξανδρο και παραμένει μία από τις λιγότερο μελετημένες μεγάλες δυνάμεις της αρχαιότητας.
Όπως δήλωσε ο Χάουζερ, στόχος της ερευνητικής ομάδας είναι να ολοκληρωθούν οι γεωφυσικές έρευνες μέσα στο επόμενο έτος και να συνεχιστεί η ανασκαφική έρευνα στα εργαστήρια και τις συνοικίες της πόλης, εφόσον εξασφαλιστεί η απαραίτητη χρηματοδότηση.