Οι νέοι αυτοί κανόνες θα προστατεύουν καλύτερα τους καταναλωτές όταν προκύπτουν προβλήματα με ένα οργανωμένο ταξίδι. Σε περίπτωση έκτακτων περιστάσεων που επηρεάζουν οποιοδήποτε μέρος του ταξιδιού, οι ταξιδιώτες θα μπορούν να ακυρώνουν και να λαμβάνουν πλήρη επιστροφή χρημάτων. Η αποδοχή των vouchers θα παραμείνει προαιρετική για τους καταναλωτές, οι οποίοι θα έχουν τη δυνατότητα να ζητούν τα χρήματά τους πίσω. Επιπλέον, οι ταξιδιωτικές εταιρείες θα είναι υποχρεωμένες να απαντούν σε παράπονα μέσα σε 60 ημέρες, ενώ ισχυρότεροι μηχανισμοί προστασίας σε περίπτωση χρεοκοπίας θα διασφαλίζουν ότι οι οικονομικές απώλειες δεν θα μετακυλίονται στις οικογένειες.
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε την Πέμπτη (12/3) αναθεωρημένους κανόνες για τα οργανωμένα «πακέτα διακοπών» (package holidays), με στόχο την ενίσχυση της προστασίας των καταναλωτών, αξιοποιώντας την εμπειρία της πανδημίας αλλά και μεγάλων χρεοκοπιών ταξιδιωτικών εταιρειών που άφησαν χιλιάδες ταξιδιώτες εκτεθειμένους.
Η επικαιροποιημένη οδηγία – η οποία έχει ήδη συμφωνηθεί σε προκαταρκτικό επίπεδο με τα κράτη-μέλη της ΕΕ – αποσαφηνίζει ποια ταξίδια θεωρούνται «τουριστικά πακέτα», θεσπίζει σαφείς κανόνες για τη χρήση κουπονιών και καθορίζει τις προϋποθέσεις υπό τις οποίες οι ταξιδιώτες μπορούν να ακυρώσουν ένα ταξίδι χωρίς οικονομική επιβάρυνση.
Οι νέοι κανόνες διευκολύνουν τους καταναλωτές να κατανοούν πότε ένας συνδυασμός υπηρεσιών – όπως πτήση, διαμονή ή ενοικίαση αυτοκινήτου – θεωρείται οργανωμένο ταξίδι.
Το βασικό κριτήριο είναι πότε και με ποιον τρόπο γίνεται η κράτηση των υπηρεσιών.
Για παράδειγμα, σε μια διαδικτυακή αγορά όπου οι διαδικασίες κράτησης είναι συνδεδεμένες και επιτρέπουν την αγορά υπηρεσιών από διαφορετικούς παρόχους, το ταξίδι θα θεωρείται «πακέτο» εφόσον ο πρώτος πάροχος μεταβιβάζει τα προσωπικά στοιχεία του ταξιδιώτη στους υπόλοιπους παρόχους και η σύμβαση για όλες τις υπηρεσίες ολοκληρώνεται εντός 24 ωρών.
Επιπλέον, εάν ο διοργανωτής του ταξιδιού προτείνει στον πελάτη την αγορά πρόσθετων υπηρεσιών, θα πρέπει να τον ενημερώνει σαφώς εάν αυτές δεν αποτελούν μέρος του αρχικού πακέτου.
Η νέα οδηγία εισάγει επίσης ρυθμίσεις για τα κουπόνια ταξιδιών (vouchers), τα οποία χρησιμοποιήθηκαν ευρέως κατά τη διάρκεια της πανδημίας.
Σύμφωνα με τις νέες διατάξεις:
οι καταναλωτές μπορούν να αρνηθούν ένα voucher και να ζητήσουν επιστροφή χρημάτων εντός 14 ημερών
η διάρκεια ισχύος των vouchers δεν μπορεί να ξεπερνά τους 12 μήνες
εάν το κουπόνι λήξει ή δεν χρησιμοποιηθεί πλήρως, ο πελάτης δικαιούται επιστροφή του υπολοίπου ποσού
Παράλληλα, οι εταιρείες δεν θα μπορούν να περιορίζουν τις επιλογές ταξιδιωτικών υπηρεσιών για όσους χρησιμοποιούν κουπόνια.
Με βάση τους ισχύοντες κανόνες, οι ταξιδιώτες μπορούν να ακυρώσουν ένα ταξίδι χωρίς χρέωση όταν προκύπτουν αναπόφευκτες και έκτακτες συνθήκες στον προορισμό.
Η νέα οδηγία επεκτείνει το δικαίωμα αυτό και σε περιπτώσεις όπου τέτοιες συνθήκες εμφανίζονται στο σημείο αναχώρησης, ή επηρεάζουν σημαντικά την ίδια τη μετακίνηση.
Η αξιολόγηση του αν οι περιστάσεις δικαιολογούν δωρεάν ακύρωση θα γίνεται κατά περίπτωση, ενώ σημαντικό ρόλο θα μπορούν να διαδραματίζουν και οι επίσημες ταξιδιωτικές οδηγίες των αρχών.
Οι νέοι κανόνες προβλέπουν σαφέστερες διαδικασίες για την υποβολή παραπόνων και την αποζημίωση των ταξιδιωτών.
Συγκεκριμένα, οι διοργανωτές ταξιδιών θα πρέπει να επιβεβαιώνουν την παραλαβή μιας καταγγελίας εντός 7 ημερών και να δίνουν τεκμηριωμένη απάντηση μέσα σε 60 ημέρες.
Σε περίπτωση χρεοκοπίας ταξιδιωτικής εταιρείας, οι πελάτες θα αποζημιώνονται από τον μηχανισμό εγγύησης αφερεγγυότητας μέσα σε 6 μήνες ή έως 9 μήνες σε ιδιαίτερα περίπλοκες περιπτώσεις.
Παραμένει σε ισχύ και η υπάρχουσα προθεσμία των 14 ημερών για επιστροφή χρημάτων όταν ένα ταξίδι ακυρώνεται.
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε την οδηγία με 537 ψήφους υπέρ, 2 κατά και 24 αποχές.
Μετά την ψηφοφορία, ο εισηγητής του Κοινοβουλίου για το νομοσχέδιο, Άλεξ Άτζιους Σαλίμπα (Σοσιαλιστές και Δημοκράτες, Μάλτα), δήλωσε:
Για να ολοκληρωθεί η νομοθετική διαδικασία, η οδηγία θα πρέπει να εγκριθεί και από το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Στη συνέχεια θα δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ και θα τεθεί σε ισχύ.
Τα κράτη-μέλη θα έχουν 28 μήνες για να ενσωματώσουν τους νέους κανόνες στο εθνικό τους δίκαιο και επιπλέον 6 μήνες για να αρχίσει η πλήρης εφαρμογή των νέων διατάξεων.