«Δύο γραμμές» στην ΕΕ για το Ιράν: Η νέα κόντρα ανάμεσα σε Κόστα και φον ντερ Λάιεν
Οι επικεφαλής των δύο ισχυρότερων θεσμών της Ευρωπαϊκής Ένωσης φαίνεται να συγκρούονται δημόσια για τη στάση της ΕΕ απέναντι στον πόλεμο των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ στο Ιράν και για το πώς θα πρέπει να αντιδράσει η Ένωση, σύμφωνα με το Euractiv.
Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα τόνισε σε ομιλία του προς τους 145 πρέσβεις της ΕΕ ότι είναι προς το συμφέρον της Ευρώπης «να διασφαλιστεί ότι ο κόσμος θα παραμείνει βασισμένος σε κανόνες και συνεργασία».
Η δήλωση αυτή θεωρήθηκε έμμεση απάντηση στις τοποθετήσεις της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, η οποία μία ημέρα νωρίτερα είχε υποστηρίξει ότι η Ευρώπη πρέπει να υιοθετήσει μια πιο σκληρή και ρεαλιστική στάση απέναντι στη νέα εποχή γεωπολιτικού ανταγωνισμού.
Η φον ντερ Λάιεν υποστήριξε ότι η συζήτηση για το αν ο πόλεμος στο Ιράν είναι αναγκαίος «εν μέρει χάνει το νόημα», ενώ πρόσθεσε ότι η λεγόμενη «παλιά παγκόσμια τάξη», όπως την χαρακτήρισε, έχει ουσιαστικά καταρρεύσει.
Αντίθετα, ο Κόστα υπογράμμισε ότι βασική αποστολή της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι η υπεράσπιση της διεθνούς τάξης που βασίζεται σε κανόνες.
«Ο μονομερής δρόμος δεν μπορεί ποτέ να αποτελεί λύση», δήλωσε, επαναλαμβάνοντας θέση που είχε διατυπώσει και λίγες ημέρες νωρίτερα στο Αμβούργο.
Η τοποθέτηση αυτή θεωρείται από τις πιο σαφείς ευρωπαϊκές επικρίσεις προς τις αμερικανοϊσραηλινές επιθέσεις.
Μέχρι πρόσφατα οι δύο ηγέτες επιδίωκαν να δείχνουν ενότητα, εκδίδοντας συχνά κοινές δηλώσεις ώστε να αποφευχθούν οι εντάσεις που χαρακτήριζαν τη σχέση της Επιτροπής με το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο την περίοδο του πρώην προέδρου Σαρλ Μισέλ.
Στις 28 Φεβρουαρίου είχαν εκδώσει κοινή ανακοίνωση για το Ιράν, μετά τα πρώτα αμερικανικά και ισραηλινά πλήγματα, καλώντας όλες τις πλευρές να «σεβαστούν πλήρως το διεθνές δίκαιο».
Ωστόσο, από τότε οι θέσεις τους φαίνεται να απομακρύνονται.
Η φον ντερ Λάιεν έχει υιοθετήσει έναν τόνο πιο κοντά στη λογική της realpolitik, σε ευθυγράμμιση με αρκετούς κεντροδεξιούς ηγέτες, όπως ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς, ο οποίος δήλωσε ότι δεν επιθυμεί να δώσει «μαθήματα διεθνούς δικαίου» στον Ντόναλντ Τραμπ.
Ο Κόστα, αντίθετα, βρίσκεται πιο κοντά στη στάση του Ισπανού πρωθυπουργού Πέδρο Σάντσεθ, ο οποίος έχει προειδοποιήσει για τις σοβαρές συνέπειες που μπορεί να έχει η εγκατάλειψη του διεθνούς δικαίου.
Δεν είναι η πρώτη φορά που οι Βρυξέλλες εμφανίζονται διχασμένες
Η ένταση γύρω από τη στάση της Ευρωπαϊκής Ένωσης απέναντι στον πόλεμο στο Ιράν δεν αποτελεί μεμονωμένο περιστατικό. Όπως έχει καταγράψει το Politico, η σχέση ανάμεσα στην πρόεδρο της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και την επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Κάγια Κάλας έχει επανειλημμένα δοκιμαστεί από διαφωνίες για το ποιος καθορίζει τελικά τη γραμμή της Ε.Ε. στην εξωτερική πολιτική.
Οι δύο πλευρές έχουν βρεθεί αρκετές φορές σε παράλληλες πρωτοβουλίες και ανταγωνιστικές κινήσεις επικοινωνίας, γεγονός που αντανακλά τη βαθύτερη θεσμική ασάφεια ανάμεσα στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης για το ποιος μιλά εκ μέρους της Ευρώπης στις διεθνείς κρίσεις.