Ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν δήλωσε τη Δευτέρα (9/3) ότι ο πόλεμος των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ εναντίον του Ιράν έχει ήδη πυροδοτήσει μια παγκόσμια ενεργειακή κρίση, προειδοποιώντας ότι η παραγωγή πετρελαίου που εξαρτάται από τη διέλευση μέσω των Στενών του Ορμούζ ενδέχεται σύντομα να διακοπεί.
Ο Πούτιν τόνισε ότι η Ρωσία – ο δεύτερος μεγαλύτερος εξαγωγέας πετρελαίου στον κόσμο και χώρα με τα μεγαλύτερα αποθέματα φυσικού αερίου – είναι έτοιμη να συνεργαστεί ξανά με ευρωπαϊκές χώρες, εφόσον αυτές θελήσουν να επανέλθουν σε μακροχρόνια ενεργειακή συνεργασία.
Τα τελευταία τέσσερα χρόνια, ωστόσο, οι δυτικές χώρες έχουν μειώσει δραστικά την εξάρτησή τους από το ρωσικό πετρέλαιο και φυσικό αέριο, ως απάντηση στον πόλεμο της Μόσχας στην Ουκρανία και στις κυρώσεις που επέβαλαν η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Ομάδα των G7.
Η απώλεια της ευρωπαϊκής αγοράς στέρησε από τη Ρωσία τους πιο επικερδείς πελάτες της και την ανάγκασε να διοχετεύει σημαντικό μέρος των ενεργειακών της εξαγωγών προς την Ασία, συχνά με μεγάλες εκπτώσεις.
Μιλώντας σε τηλεοπτική σύσκεψη με κυβερνητικούς αξιωματούχους και επικεφαλής των μεγαλύτερων ρωσικών ενεργειακών εταιρειών, ο Πούτιν υποστήριξε ότι η Μόσχα είχε προειδοποιήσει επανειλημμένα πως η αποσταθεροποίηση της Μέσης Ανατολής θα μπορούσε να οδηγήσει σε μια σοβαρή ενεργειακή κρίση με σημαντικές συνέπειες για την παγκόσμια οικονομία – κάτι που, όπως είπε, «φαίνεται πλέον να επιβεβαιώνεται».
Οι διεθνείς τιμές πετρελαίου ξεπέρασαν τη Δευτέρα τα 100 δολάρια το βαρέλι, φτάνοντας στα υψηλότερα επίπεδα από το 2022, καθώς ο πόλεμος με το Ιράν έχει ουσιαστικά κλείσει τα Στενά του Ορμούζ, από τα οποία διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG).
Ο Ρώσος πρόεδρος προειδοποίησε ότι η παραγωγή πετρελαίου που εξαρτάται από τη συγκεκριμένη θαλάσσια οδό ενδέχεται να σταματήσει πλήρως μέσα στον επόμενο μήνα.
«Η παραγωγή πετρελαίου που βασίζεται στη μεταφορά μέσω των Στενών του Ορμούζ κινδυνεύει να διακοπεί εντελώς μέσα στον επόμενο μήνα. Ήδη έχει αρχίσει να μειώνεται και οι αποθηκευτικοί χώροι στην περιοχή γεμίζουν με πετρέλαιο που δεν μπορεί να μεταφερθεί ή μεταφέρεται με εξαιρετική δυσκολία και υψηλό κόστος», δήλωσε.
Ο Πούτιν υπογράμμισε ότι οι ρωσικές εταιρείες θα πρέπει να αξιοποιήσουν τη συγκυρία που δημιουργείται στη Μέση Ανατολή, αν και εκτίμησε ότι η απότομη άνοδος των τιμών πιθανόν να είναι προσωρινή.
Τα έσοδα από πετρέλαιο και φυσικό αέριο αντιπροσωπεύουν περίπου το ένα τέταρτο των εσόδων του ρωσικού ομοσπονδιακού προϋπολογισμού.
Την ίδια ώρα, οι χώρες της G7 δήλωσαν ότι είναι έτοιμες να λάβουν «αναγκαία μέτρα» για την αντιμετώπιση της εκτίναξης των τιμών του πετρελαίου, χωρίς ωστόσο να δεσμευτούν ότι θα προχωρήσουν σε απελευθέρωση στρατηγικών αποθεμάτων.
Ο Ρώσος πρόεδρος επανέλαβε ότι η Μόσχα παραμένει ανοιχτή σε νέα ενεργειακή συνεργασία με την Ευρώπη.
«Είμαστε έτοιμοι να συνεργαστούμε και με τους Ευρωπαίους. Αλλά χρειαζόμαστε σαφή σήματα ότι είναι έτοιμοι και πρόθυμοι να συνεργαστούν μαζί μας και ότι θα διασφαλίσουν τη βιωσιμότητα και τη σταθερότητα αυτής της συνεργασίας», δήλωσε.
Την περασμένη εβδομάδα ο Πούτιν ζήτησε από την κυβέρνηση να εξετάσει τη μεταφορά των εναπομεινάντων ρωσικών ενεργειακών εξαγωγών μακριά από την Ευρώπη, πριν η Ευρωπαϊκή Ένωση εφαρμόσει πλήρως την απόφασή της για ολική απαγόρευση των ρωσικών ορυκτών καυσίμων.
Πριν από τον πόλεμο στην Ουκρανία, η Ευρώπη κάλυπτε πάνω από το 40% των αναγκών της σε φυσικό αέριο από τη Ρωσία.
Μέχρι το 2025, όμως, οι συνολικές εισαγωγές ρωσικού αερίου – μέσω αγωγών και LNG – είχαν περιοριστεί στο 13% των συνολικών εισαγωγών της ΕΕ.