Το βράδυ του Σαββάτου, ερωτεύτηκα έναν άνθρωπο 95 χρονών.
Έναν άνθρωπο γεμάτο χρώματα, μέσα από μια ζωή γεμάτη γκρίζο. Το συνταρακτικό ντοκιμαντέρ – ταινία του Στέλιου Κούλογλου, «Γεννημένος δυο φορές», που παρακολουθήσαμε γεμάτοι συγκίνηση στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης έκανε τα μάτια μου να τρέχουν ακατάπαυστα. Και ήταν δάκρυα βαθιάς συγκίνησης, δάκρυα λυτρωτικά.
Ο Σιμόν Γκρονόφσκι, το μικρό αγόρι που πήρε το τρένο για το θάνατο μαζί με τη μητέρα του, επέζησε χάρη στην μητέρα του, που κυριολεκτικά τον πέταξε από το τρένο.
Ο Σιμόν λοιπόν του σήμερα, είναι 95 χρονών. Στη διάρκεια των γυρισμάτων της ταινίας ήταν 92, εξακολουθεί να ζει και να δικηγορεί στις Βρυξέλλες και κυρίως εξακολουθεί να παίζει τζαζ και να διδάσκει στα μικρά παιδιά της χώρας του την μνήμη και τη συγχώρεση.
Το μοναδικό μαύρο που είδα πάνω του ήταν η δικηγορική τήβεννος. Πορτοκαλί μπουφάν και γαλάζιο πουλοβεράκι, σαν τα σπινθηροβόλα μάτια του. Γαλάζια μάτια που καρφώθηκαν επάνω μας στην έναρξη της ταινίας μέσα από ένα ανοιχτό παράθυρο, όπου από το κολλημένο στο πρεβάζι πιάνο του ξεχύνονταν μελωδίες, που έδιναν θάρρος και κουράγιο στους γείτονες του στις Βρυξέλλες, στη διάρκεια της πανδημίας.
Αδερφικός του φίλος, αδερφός στην πραγματικότητα όπως λέει ο Σιμόν, είναι ο γιος μιας Ναζί οικογένειας, εξάχρονο παιδί στη διάρκεια των εγκλημάτων του χιτλερισμού, με βαρύ φορτίο που δεν του αναλογούσε στην πλάτη, βρήκε διέξοδο κι αυτός στην τέχνη, στην ζωγραφική και την γλυπτική. Η ιστορία τους ξετυλίγεται στην ταινία, και άλλες πολλές πλευρές που δεν θέλω να αποκαλύψω για να μην κάνω σπόιλερ.
Γιατί παρά το γεγονός ότι ήξερα το θέμα της, είναι ταινία με αρχή μέση και τέλος, με εκπλήξεις και ανατροπές. Ο Σιμόν γυρίζει τα σχολεία του Βελγίου και εκατοντάδες παιδιά τον ακούνε ευλαβικά, εκατοντάδες ματάκια δάκρυζουν όπως και τα δικά μου. Και ερωτήσεις απρόσμενες βαθιές ουσιαστικές, από δεκαπεντάχρονα παιδιά τον περίμενουν, όπως και στο τέλος της προβολής του ντοκιμαντέρ δυο κορίτσια δεκαπεντάχρονα, έκαναν τις καλύτερες τις πιο βαθιές ερωτήσεις. Και παρακάλεσαν τον Στέλιο να δείξει την ταινία στα σχολεία τους.
Ο «Γεννημένος δυο φορές» πρέπει να πάει σε όλα τα σχολεία της Ελλάδας. Να διδαχθούν τα παιδιά πώς ένας επιζών του ολοκαυτώματος, ένα συντετριμμένος αρχικά άνθρωπος, έχασε τη μητέρα του και την πολυαγαπημένη του αδερφή και στη συνέχεια έχασε και τον πατέρα του, βρίσκει τη χαρά της ζωής στον αγώνα για ομορφιά και ειρήνη, μιλώντας με τα παιδιά των άλλων και με τα δικά του, με τα εγγόνια του και με εμάς όλους, που τον παρακολουθούμε στην φοβερή αυτή ταινία. Να δουν όλοι πως ένας επιζών του ολοκαυτώματος αποκαλεί τον Νετανιάχου εγκληματία πολέμου και λέει πως οι γενοκτονίες όλες ξεκινάνε από τις δολοφονίες των παιδιών γιατί τα παιδιά είναι το μέλλον.
Ενα τεράστιο ευχαριστώ στον Στέλιο Κούλογλου κι ένα μεγάλο ερωτηματικό για τα κριτήρια με τα οποία επιλέγονται οι ταινίες του διαγωνιστικού. Η ταινία αυτή και έπρεπε να είναι στο διαγωνιστικό και έπρεπε να πάρει βραβείο. Και αν οι πληροφορίες μου ότι κόπηκε ακριβώς επειδή ο Σιμόν, λέει τον Νετανιάχου “εγκληματία πολέμου” ισχύουν, η ντροπή θα συνοδεύει την επιτροπή και μετά τη σύλληψη του δολοφόνου- γιατί το μέλλον διαρκεί πολύ και η Δικαιοσύνη έχει μεγάλη υπομονή.