Μια φυσικός υποστηρίζει ότι η συνείδηση αποτελεί τη θεμελιώδη βάση της πραγματικότητας, από την οποία προκύπτουν η ύλη και ο χωροχρόνος. Τι θα γινόταν αν η συνείδηση δεν παράγεται από τον εγκέφαλο, αλλά αντίθετα αποτελεί το ίδιο το θεμέλιο της πραγματικότητας;
Είναι η πραγματικότητα μια ψευδαίσθηση; Η νέα θεωρία που αμφισβητεί τη σύγχρονη φυσική. Φωτογραφία: Pexels
Είναι η πραγματικότητα μια ψευδαίσθηση; Η νέα θεωρία που αμφισβητεί τη σύγχρονη Φυσική
Αυτή είναι η υπόθεση ενός νέου θεωρητικού μοντέλου που παρουσίασε η Maria Strømme, Καθηγήτρια Επιστήμης των Υλικών στο Πανεπιστήμιο της Ουψάλα, στο περιοδικό AIP Advances. Στο πλαίσιο που προτείνει, η συνείδηση προϋπάρχει, ενώ ο χρόνος, ο χώρος και η ύλη αναδύονται από αυτήν.
Η Strømme είναι ευρύτερα γνωστή για το έργο της στη νανοτεχνολογία, μελετώντας υλικά σε εξαιρετικά μικρές κλίμακες. Σε αυτή τη νέα εργασία, μετατοπίζει το ενδιαφέρον της στα ευρύτερα δυνατά ερωτήματα, συμπεριλαμβανομένης της προέλευσης και της δομής του σύμπαντος.
Αντί να αντιμετωπίζει τη συνείδηση ως παρενέργεια της νευρικής δραστηριότητας, την περιγράφει ως ένα θεμελιώδες πεδίο που βρίσκεται πίσω από οτιδήποτε παρατηρούμε, συμπεριλαμβανομένης της φυσικής ύλης και της ροής του χρόνου.
Είναι αυτή μια εντελώς νέα θεωρία για το πώς δομούνται η πραγματικότητα και το σύμπαν;
«Ναι, θα μπορούσαμε να το πούμε αυτό. Αλλά πάνω απ’ όλα, είναι μια θεωρία στην οποία η συνείδηση προηγείται, και δομές όπως ο χρόνος, ο χώρος και η ύλη προκύπτουν στη συνέχεια. Πρόκειται για μια πολύ φιλόδοξη προσπάθεια να περιγραφεί ο τρόπος με τον οποίο λειτουργεί η βιωμένη μας πραγματικότητα. Φυσικοί όπως ο Einstein, ο Schrödinger, ο Heisenberg και ο Planck εξερεύνησαν παρόμοιες ιδέες, και εγώ χτίζω πάνω σε αρκετές από τις οδούς που εκείνοι άνοιξαν», αναφέρει η Strømme.
Η Maria Strømme παρουσιάζει μια θεωρία στην οποία η συνείδηση προηγείται, ενώ δομές όπως ο χρόνος, ο χώρος και η ύλη αναδύονται στη συνέχεια. Φωτογραφία: AIP Advances
Επί σειρά ετών, η Strømme ανέπτυξε ένα κβαντομηχανικό μοντέλο που συνδέει τη σύγχρονη φυσική με τις μη-δυϊστικές (non-dual) φιλοσοφικές παραδόσεις. Η κεντρική ιδέα είναι ότι η συνείδηση αποτελεί το πιο βασικό συστατικό της ύπαρξης και ότι οι ατομικοί νόες είναι εκφράσεις ενός ευρύτερου, κοινού πεδίου.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, εμπειρίες που συχνά χαρακτηρίζονται ως ανεξήγητες ή ασυνήθιστες -συμπεριλαμβανομένης της τηλεπάθειας ή των επιθανάτιων εμπειριών- δεν ερμηνεύονται ως υπερφυσικά γεγονότα, αλλά ως πιθανά αποτελέσματα αυτού του διασυνδεδεμένου πεδίου.
«Φιλοδοξία μου ήταν να το περιγράψω αυτό χρησιμοποιώντας τη γλώσσα της φυσικής και μαθηματικά εργαλεία. Είναι άραγε αυτά τα φαινόμενα όντως μυστικιστικά; Ή μήπως συμβαίνει απλώς ότι υπάρχει μια ανακάλυψη που δεν έχουμε κάνει ακόμα, η οποία, όταν την κάνουμε, θα οδηγήσει σε μια αλλαγή παραδείγματος (paradigm shift);»
Η Strømme συγκρίνει την πρότασή της με προηγούμενα σημεία καμπής στην ιστορία της επιστήμης. Η ανθρωπότητα πίστευε κάποτε ότι η Γη ήταν επίπεδη, και αργότερα υπέθεσε ότι ο Ήλιος περιστρεφόταν γύρω από τη Γη.
Και οι δύο απόψεις αντικαταστάθηκαν τελικά από μοντέλα που αναδιαμόρφωσαν τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι κατανοούσαν τη θέση τους στο σύμπαν.
Η ίδια υποστηρίζει ότι η θεωρία της θα μπορούσε να αντιπροσωπεύει μια παρόμοια μεταβολή. Η μελέτη περιγράφει αρκετές προβλέψεις που θα μπορούσαν, θεωρητικά, να ελεγχθούν στο πλαίσιο της φυσικής, της νευροεπιστήμης και της κοσμολογίας.
Με αυτόν τον τρόπο, η Strømme προχωρά πολύ πέρα από το παραδοσιακό της πεδίο, την επιστήμη των υλικών, εισχωρώντας σε ερωτήματα σχετικά με τη συνείδηση και τη δομή του σύμπαντος.
Το μοντέλο προτείνει επίσης ότι η ατομική συνείδηση δεν τερματίζεται με τον θάνατο, αλλά αντιθέτως επιστρέφει στο ευρύτερο πεδίο από το οποίο αναδύθηκε.
Η Strømme διατυπώνει αυτή την ιδέα χρησιμοποιώντας έννοιες της κβαντομηχανικής και όχι θρησκευτική γλώσσα.
«Είμαι επιστήμονας υλικών και μηχανικός, επομένως έχω συνηθίσει να βλέπω την ύλη ως κάτι θεμελιώδες. Όμως, σύμφωνα με αυτό το μοντέλο, η ύλη είναι δευτερεύουσα – ένα μεγάλο μέρος από όσα βιώνουμε αποτελεί αναπαράσταση ή ψευδαίσθηση», αναφέρει η Strømme.
Αν και το έργο παρουσιάζεται εξ ολοκλήρου μέσω μαθηματικής συλλογιστικής, η Strømme αναγνωρίζει ομοιότητες με θέματα που συναντώνται στις μεγάλες θρησκευτικές και φιλοσοφικές παραδόσεις.