Έκτακτη σύσκεψη συγκαλεί σήμερα το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με τη συμμετοχή του υπουργού και του υφυπουργού, κ.κ. Σταύρου Παπασταύρου και Νίκου Τσάφου, και των ΡΑΑΕΥ, Motor Oil και ΕΛΠΕ (Helleniq Petroleum).
Στη συνέχεια θα ακολουθήσει διευρυμένη σύνθεση με τη συμμετοχή και των εταιρειών που δραστηριοποιούνται στον κλάδο παραγωγής και εμπορίας φυσικού αερίου.
Η ατζέντα της σύσκεψης περιλαμβάνει τις εξελίξεις στο Ιράν και την ενεργειακή ανθεκτικότητα της χώρας.
Το Ιράν έκλεισε τα Στενά του Ορμούζ, όπως ανακοίνωσαν χθες το βράδυ οι Φρουροί της Επανάστασης, ενεργοποιώντας το ισχυρότερο γεωπολιτικό χαρτί της Τεχεράνης και προκαλώντας ενεργειακό συναγερμό για αυξήσεις.
«Είναι ένα πέρασμα που λειτουργεί ως άσος στο μανίκι για τους Ιρανούς», τονίζουν πηγές στο iefimerida, υπενθυμίζοντας ότι από το συγκεκριμένο σημείο διακινείται καθημερινά πάνω από το ένα πέμπτο της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου -περί τα 20 εκατ. βαρέλια αργού και προϊόντων-, καθώς και σημαντικό μέρος των παγκόσμιων εξαγωγών υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), σύμφωνα με στοιχεία της Vortexa.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η ελληνική αγορά στέκεται -τουλάχιστον στο άμεσο σκέλος τροφοδοσίας- σε διαφορετική βάση απ’ ό,τι θα υπέθετε κανείς, παρακολουθώντας μόνο τον τίτλο «Ορμούζ». Πηγές των Motor Oil και HELLENiQ ENERGY διαβεβαιώνουν πως δεν υπάρχει άγχος ως προς τον εφοδιασμό, επισημαίνοντας ότι τα στρατηγικά αποθέματα καλύπτουν πλήρως την υποχρεωτική περίοδο των 90 ημερών που προβλέπει η νομοθεσία και σε ορισμένες περιπτώσεις την υπερβαίνουν. Παράλληλα, η διαφοροποίηση των πηγών προμήθειας και η μακροχρόνια διασφάλιση εναλλακτικών ροών αργού λειτουργούν ως πρόσθετη δικλίδα ασφαλείας. Στην ίδια γραμμή, πηγές της HELLENiQ ENERGY σημειώνουν ότι στο αμέσως επόμενο διάστημα δεν υπήρχε προγραμματισμένη παραλαβή φορτίου από τον Περσικό Κόλπο που θα μπορούσε να εγκλωβιστεί λόγω των εξελίξεων – λεπτομέρεια που, στη συγκεκριμένη συγκυρία, μειώνει αισθητά τον βραχυπρόθεσμο επιχειρησιακό κίνδυνο.
Αξίζει να σημειωθεί, όπως επισημαίνουν αρμόδιες πηγές, ότι τα δύο βασικά διυλιστήρια της χώρας διατηρούν υψηλό βαθμό διαφοροποίησης πηγών, συνεπώς μπορούν να αντιδράσουν με ψυχραιμία απέναντι στην κρίση.
Η αγορά, ωστόσο, δεν περιορίζει την ανησυχία της στην «επάρκεια δεξαμενών». Η Ελλάδα -όπως και κάθε ευρωπαϊκή χώρα- είναι εκτεθειμένη κυρίως μέσω της τιμής. Ακόμη και με επαρκείς ποσότητες, το κόστος των καυσίμων διαμορφώνεται σε διεθνές περιβάλλον. Στο σενάριο που η τιμή του brent διαμορφωθεί κοντά στα 80 δολάρια, οι εκτιμήσεις παραπέμπουν σε σταδιακή αποτύπωση των αυξήσεων στη λιανική μέσα στην εβδομάδα, καθώς οι νέες τιμές διυλιστηρίου περνούν στα πρατήρια. Για τη βενζίνη, η ανοδική κίνηση εκτιμάται σε 3-5 λεπτά/λίτρο, ενώ για το πετρέλαιο κίνησης οι πιέσεις προδιαγράφονται εντονότερες -πάνω από 6 λεπτά/λίτρο- λόγω της διεθνούς στενότητας στα μεσαία αποστάγματα και του αυξημένου premium του diesel έναντι του αργού. Εδώ εδράζεται και το πιο «δύσκολο» κομμάτι της επόμενης περιόδου: Το diesel επηρεάζει άμεσα κόστος μεταφορών, παραγωγής και εφοδιαστικής αλυσίδας, μετατρέποντας μια ενεργειακή κρίση σε ευρύτερο οικονομικό πονοκέφαλο.
Το LNG αποτελεί το τρίτο και συστημικά πιο «νευρικό» σκέλος, επειδή είναι παγκόσμιο εμπόρευμα που ανακατευθύνεται προς την υψηλότερη τιμή. Οι αγορές φυσικού αερίου, όπως φαίνεται από την κίνηση στο TTF, αντέδρασαν με έντονη μεταβλητότητα: Το συμβόλαιο Απριλίου στο ολλανδικό hub άνοιξε στα 39,2 ευρώ/MWh, εκτινάχθηκε ενδοσυνεδριακά έως τα 48,8 €/MWh και αργότερα σταθεροποιήθηκε κοντά στα 46 ευρώ. Η μεταβλητότητα αποδίδεται στην επανατιμολόγηση του γεωπολιτικού κινδύνου, αλλά και στη νευρικότητα για κρίσιμες υποδομές της περιοχής, με την αγορά να αντιλαμβάνεται ότι ο Περσικός Κόλπος δεν είναι «μία ακόμη» πηγή, αλλά κομβικός κόμβος.
Η ανάλυση που καταγράφεται για το LNG εξηγεί γιατί το σοκ δεν μένει τοπικό. Περίπου το 80% των εξαγωγών LNG από Κατάρ και ΗΑΕ κατευθύνεται προς ασιατικές αγορές, ενώ το υπόλοιπο σε μεγάλο βαθμό προς την Ευρώπη. Άρα, μια διακοπή ροών πλήττει άμεσα την Ασία, αλλά η εξισορρόπηση «μεταφέρεται» στην Ευρώπη μέσα από τον ανταγωνισμό για τα ίδια διαθέσιμα φορτία: Όταν η Ασία χάνει καταριανές ποσότητες, προσφέρει υψηλότερη τιμή για να προσελκύσει φορτία (κυρίως αμερικανικά), τα οποία, διαφορετικά, θα κατευθύνονταν προς την Ευρώπη. Αυτός είναι ο πυρήνας της φράσης που μεταφέρουν πηγές: Το ζήτημα δεν είναι ότι η Ευρώπη «εξαρτάται» αποκλειστικά από το Κατάρ, αλλά ότι, σε μια παγκοσμιοποιημένη αγορά LNG, η απώλεια στην Ασία μετακυλίεται στις ευρωπαϊκές τιμές.