Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, και το Ισραήλ εξαπέλυσαν επιθέσεις κατά του Ιράν με στόχο την ανατροπή του καθεστώτος στην Τεχεράνη, μια επιδίωξη που προμηνύει εκτεταμένη χρήση στρατιωτικής ισχύος και προκαλεί ανησυχία στις χώρες του Κόλπου, οι οποίες φοβούνται μια ευρύτερη περιφερειακή σύρραξη και αποσταθεροποίηση στα σύνορά τους.
Οι στρατιωτικοί σύμβουλοι του Τραμπ του παρουσίασαν μια βεντάλια επιλογών, καθώς οι ΗΠΑ συγκέντρωναν ισχυρές δυνάμεις ανοιχτά των ιρανικών ακτών. Από ένα περιορισμένο, συμβολικό πλήγμα έως μια εκτεταμένη επίθεση κατά των κέντρων εξουσίας της ιρανικής κυβέρνησης.
Διαβάστε: Ο Τραμπ κήρυξε τον πόλεμο στο Ιράν: «Θα ισοπεδώσουμε τη βιομηχανία πυραύλων τους – Βόμβες θα πέφτουν παντού»
Ο πρόεδρος φέρεται να πίεσε εξαρχής για αποφασιστικές επιλογές και φαίνεται πως επέλεξε μία από αυτές. Αμερικανικές και ισραηλινές δυνάμεις εξαπέλυσαν σφοδρές επιθέσεις κατά του Ιράν από νωρίς το Σάββατο, πλήττοντας την ηγεσία του καθεστώτος, πέραν των στρατιωτικών υποδομών της χώρας που είναι κρίσιμες για τη διεξαγωγή πολέμου, σύμφωνα με πρόσωπα που έχουν γνώση του ζητήματος.
Οι σκληρές επιδρομές αναμενόταν να συνεχιστούν για ημέρες. Οι ισραηλινές επιθέσεις επικεντρώθηκαν σε υψηλόβαθμους αξιωματούχους και στις πυραυλικές δυνατότητες του Ιράν, ενώ τα αμερικανικά πλήγματα στόχευσαν στρατιωτικές εγκαταστάσεις.
Δείτε επίσης: Διάγγελμα Νετανιάχου: Ήρθε η ώρα οι Ιρανοί να αποτινάξουν τον ζυγό της τυραννίας
Μεταξύ των στόχων περιλαμβάνονταν ανώτατοι διοικητές των Φρουρών της Επανάστασης και πολιτικά στελέχη, όπως ο κορυφαίος σύμβουλος Αλί Σαμχανί, ο διοικητής των Φρουρών Μοχαμάντ Πακπούρ και ο υπουργός Αμυνας Αμίρ Νασιρζαντέχ.
Σκοτώσαμε τον Ιρανό υπουργό Άμυνας και τον διοικητή των Φρουρών της Επανάστασης, λέει το Ισραήλ
Πιθανότατα ο Χαμενεΐ είναι νεκρός, μεταδίδει το ισραηλινό Channel 12 – Θα κάνει διάγγελμα σε λίγο, λένε οι Ιρανοί
Στο διάγγελμά του, ο Τραμπ υποστήριξε ότι τα πλήγματα αποδυναμώνουν τους κυβερνώντες του Ιράν και κάλεσε τον ιρανικό λαό να αξιοποιήσει την ευκαιρία ως μια «στιγμή που έρχεται μία φορά σε κάθε γενιά» για να ανατρέψει το καθεστώς.
«Οταν τελειώσουμε, αναλάβετε την κυβέρνησή σας. Θα είναι δική σας να την πάρετε», δήλωσε. «Η Αμερική σάς στηρίζει με συντριπτική ισχύ και καταστροφική δύναμη. Τώρα είναι η ώρα να πάρετε τον έλεγχο του πεπρωμένου σας. Αυτή είναι η στιγμή για δράση. Μην την αφήσετε να περάσει». Παράλληλα, κάλεσε το καθεστώς να καταθέσει τα όπλα.
Η στοχοποίηση του καθεστώτος επαναφέρει την κυβέρνηση Τραμπ στο γνώριμο αμερικανικό δόγμα επιβολής πολιτικής αλλαγής στη Μέση Ανατολή μέσω στρατιωτικής ισχύος – παρά τη μακρά ρητορική της κατά των «αιώνιων πολέμων». Οι στόχοι εμφανίζονται ευρύτεροι από εκείνους του Ισραήλ κατά τη 12ήμερη σύγκρουση με το Ιράν τον περασμένο Ιούνιο, η οποία αποσκοπούσε στην αποδυνάμωση του πυρηνικού και βαλλιστικού προγράμματος της χώρας και στη φθορά του καθεστώτος, χωρίς όμως να επιδιώκει ευθέως την ανατροπή του.
Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπέντζαμιν Ντετανιάχου, επανέλαβε το κάλεσμα προς τους Ιρανούς να ανατρέψουν την κυβέρνηση, δηλώνοντας ότι έχει φτάσει η στιγμή ο ιρανικός λαός «να αποτινάξει τον ζυγό της τυραννίας για ένα ελεύθερο και φιλειρηνικό Ιράν»
Η φιλοδοξία αυτή προκαλεί ανησυχία στα κράτη του Περσικού Κόλπου, των οποίων οι κοσμοπολίτικες πόλεις και οι κρίσιμες πετρελαϊκές υποδομές βρίσκονται ακριβώς απέναντι από το Ιράν. Πολλά από αυτά αντιμετωπίζουν και εσωτερικές κοινωνικές εντάσεις και φοβούνται μετάδοση της αστάθειας και χάος σε περίπτωση κατάρρευσης του ιρανικού καθεστώτος. Ενας ακόμη σημαντικός σύμμαχος των ΗΠΑ, η Τουρκία, εμφανίζεται και αυτή επιφυλακτική απέναντι στο ενδεχόμενο δημιουργίας ενός ακόμη μετώπου σύγκρουσης στα σύνορά της.
Η στιγμή που ιρανικοί πύραυλοι χτυπούν τη βάση του 5ου Στόλου των ΗΠΑ στο Μπαχρέιν – Συγκλονιστικά βίντεο
Αντιμέτωπο πλέον με ζήτημα επιβίωσης, το ιρανικό καθεστώς εξαπέλυσε κύμα πυραυλικών επιθέσεων εναντίον αμερικανικών στρατιωτικών βάσεων σε ορισμένες από αυτές τις χώρες, καθώς και κατά του Ισραήλ. Ιρανικοί πύραυλοι κατευθύνθηκαν προς βάσεις στο Μπαχρέιν, στο Κατάρ και στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Οι κυβερνήσεις των χωρών αυτών ανακοίνωσαν ότι οι επιθέσεις αναχαιτίστηκαν. Αμερικανοί αξιωματούχοι δεν έχουν ακόμη παρουσιάσει σχέδιο για το ποιος θα αναλάβει τον έλεγχο του Ιράν σε περίπτωση κατάρρευσης του καθεστώτος, ούτε πώς θα αποφευχθεί μια χαοτική διαμάχη εξουσίας μεταξύ φατριών εντός του ιρανικού συστήματος και της διχασμένης αντιπολίτευσης.
Η απόφαση του Ντόναλντ Τραμπ να εξαπολύσει μια μεγάλης κλίμακας επιχείρηση με στόχο την ανατροπή του καθεστώτος ήρθε έπειτα από εβδομάδες κατά τις οποίες ο ίδιος και η κυβέρνησή του δυσκολεύονταν να καθορίσουν τους στόχους μιας επιχείρησης που πυροδοτήθηκε από την απειλή του προέδρου να παρέμβει σε διαδηλώσεις που ξεκίνησαν στα τέλη Δεκεμβρίου.
Διεθνής ανησυχία: Το Ναυτικό του Ιράν έκλεισε τα Στενά του Ορμούζ – Σενάρια για έκρηξη τιμών σε πετρέλαιο κι αέριο
Τις τελευταίες εβδομάδες, ο Τραμπ είχε ξεκινήσει διαπραγματεύσεις με την Τεχεράνη για το πυρηνικό της πρόγραμμα, δηλώνοντας ότι προτιμούσε μια συμφωνία, ενώ ταυτόχρονα απέστελλε δεκάδες αεροσκάφη, πολεμικά πλοία και άλλο στρατιωτικό εξοπλισμό στη Μέση Ανατολή, σε μια εμφανή προετοιμασία για ενδεχόμενη σύγκρουση.
Οι Ιρανοί που θα ακολουθήσουν το κάλεσμα του Ντόναλντ Τραμπ να εξεγερθούν και να επιχειρήσουν την ανατροπή της κυβέρνησής τους θα το πράξουν με μεγάλο κίνδυνο για τη ζωή τους. Το καθεστώς του Ιράν σκότωσε χιλιάδες ανθρώπους και συνέλαβε δεκάδες χιλιάδες ακόμη σε καταστολή διαδηλώσεων που αμφισβήτησαν την κυριαρχία του στην εξουσία τον Ιανουάριο. Αναλυτές προειδοποιούν ότι, καθώς βρίσκεται πλέον στριμωγμένο, θα αντιδράσει βίαια τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό.
Έκτακτη συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ για τη Μέση Ανατολή
Το καθεστώς του Ιράν βρίσκεται στο πλέον ευάλωτο σημείο του εδώ και χρόνια. Η κυβέρνηση αντιμετωπίζει ταυτόχρονα λαϊκή δυσαρέσκεια, μια καταρρέουσα οικονομία και την αδυναμία που ανέδειξαν τα ισραηλινά πλήγματα κατά των συμμάχων της στην περιοχή, καθώς και οι 12 ημέρες σύγκρουσης το περασμένο καλοκαίρι. Ο Τραμπ δήλωσε ότι η μαζική αμερικανική στρατιωτική επιχείρηση θα την αποδυναμώσει ακόμη περισσότερο.
Ιράν: Αδειάζει η Τεχεράνη μετά τα χτυπήματα – Μαζική έξοδος των κατοίκων από την πρωτεύουσα
«Θα καταστρέψουμε τους πυραύλους τους και θα ισοπεδώσουμε πλήρως τη βιομηχανία πυραύλων τους», ανέφερε. «Θα αφανίσουμε το ναυτικό τους», πρόσθεσε.
ΗΠΑ και Ισραήλ αποφάσισαν να επιδιώξουν την ανατροπή του ιρανικού καθεστώτος αφού κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι δεν μπορούσαν να επιτύχουν τους στόχους τους μέσω διαπραγματεύσεων, δήλωσε ο Αμίρ Αβίβι, πρώην ανώτερος αξιωματούχος ασφαλείας του Ισραήλ.
«Ο στόχος είναι 100% αλλαγή καθεστώτος», είπε. «Δεν προκαλεί καμία έκπληξη ότι η επίθεση περιλαμβάνει όλα τα κέντρα της κυβέρνησης, όχι μόνο στρατιωτικές και πυρηνικές εγκαταστάσεις».
Ο ίδιος και άλλα στελέχη της κυβέρνησης είχαν αναφέρει ότι εξετάστηκε και μια πιο περιορισμένη στρατιωτική επιλογή. Ενα τέτοιο σενάριο θα στόχευε λίγες στρατιωτικές ή κυβερνητικές εγκαταστάσεις. Αν το Ιράν εξακολουθούσε να αρνείται να συμμορφωθεί με την απαίτηση του Τραμπ να τερματίσει τον εμπλουτισμό ουρανίου, οι ΗΠΑ θα μπορούσαν στη συνέχεια να προχωρήσουν σε εκτεταμένη εκστρατεία κατά υποδομών του καθεστώτος.
Ιράν: Δείτε δορυφορική φωτογραφία με την ισοπεδωμένη κατοικία του Χαμενεΐ
Ορισμένα κορυφαία στελέχη της κυβέρνησης έχουν εκφράσει ανησυχίες για τους κινδύνους μιας στρατηγικής αλλαγής καθεστώτος. Ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, καταθέτοντας ενώπιον επιτροπής της Γερουσίας τον Ιανουάριο, επισήμανε τη δυσκολία ανατροπής ενός ιρανικού καθεστώτος που διαθέτει πολλαπλά κέντρα εξουσίας, συμπεριλαμβανομένου του Ανώτατου Ηγέτη Αλί Χαμενεΐ και των Φρουρών της Επανάστασης, προειδοποιώντας παράλληλα για τους κινδύνους που διατρέχουν οι δεκάδες χιλιάδες Αμερικανοί στρατιώτες που σταθμεύουν στην περιοχή.
«Δεν νομίζω ότι μπορεί κάποιος να σας δώσει μια απλή απάντηση για το τι θα συμβεί στη συνέχεια στο Ιράν, αν ο Ανώτατος Ηγέτης και το καθεστώς καταρρεύσουν», δήλωσε.
Πηγή: WSJ