Ο Τραμπ επανέλαβε χθες βράδυ τις απειλές εναντίον του Ιράν, δηλώνοντας ότι δεν είναι ικανοποιημένος από τις διαπραγματεύσεις με την ιρανική ηγεσία. Επιθυμεί είπε την επίτευξη συμφωνίας με την Τεχεράνη, προειδοποίησε όμως ότι «κάποιες φορές πρέπει» να γίνει χρήση στρατιωτικής ισχύος.
Αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών έχουν κατά καιρούς εκτιμήσει ότι το Ιράν είχε εγκαταλείψει οργανωμένο πρόγραμμα πυρηνικών όπλων ήδη από το 2003, ενώ υπήρξε και θρησκευτικό διάταγμα κατά των όπλων μαζικής καταστροφής.
Αλλα ο Αμερικανός πρόεδρος έχει μία- ακόμη- εμμονή, λέει ο έγκυρος Αμερικανός δημοσιογράφος Jeremy Scahill. Εχει διαμηνύσει στο περιβάλλον του ότι θέλει να μείνει στην Ιστορία ως ο πρόεδρος που «έβαλε οριστικό τέλος» στην Ισλαμική Επανάσταση του Ιράν. Και μάλιστα πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου, στις οποίες κινδυνεύει να χάσει την πλειοψηφία στο Κογκρέσο.
Μετά την αποχώρηση των ΗΠΑ, επί προεδρίας Τραμπ, από τη συμφωνία του 2015 που είχε επιτευχθεί επί Ομπάμα, η οποία έθετε όρια στο ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα, η Ουάσιγκτον φαίνεται να χρησιμοποιεί τη διπλωματία ως προκάλυμμα για στρατιωτική δράση.
Η μετακίνηση του αεροπλανοφόρου USS Gerald R. Ford προς τη Μέση Ανατολή, σε συνδυασμό με την παρουσία του USS Abraham Lincoln, ερμηνεύεται από στρατιωτικούς αναλυτές ως σαφής ένδειξη προετοιμασίας για ενδεχόμενο πλήγμα. Το κόστος διατήρησης μιας τέτοιας αρμάδας είναι τεράστιο· η πολιτική σημειολογία ακόμη μεγαλύτερη.
Ο Scahill υποστηρίζει ότι η Τεχεράνη έχει λάβει τελεσίγραφο δύο εβδομάδων για ουσιαστική «συνθηκολόγηση»: δραστικό περιορισμό του βαλλιστικού της οπλοστασίου και αναθεώρηση της περιφερειακής της πολιτικής, ιδίως ως προς τη στήριξη ένοπλων κινημάτων.
Στον Λευκό Οίκο, εξετάζονται δύο βασικά σενάρια. Το πρώτο θυμίζει τη «λύση Λιβύης»: εκτεταμένη αεροπορική εκστρατεία με στόχο την αποδυνάμωση ή και ανατροπή του καθεστώτος, αλλά με το κίνδυνο χαοτικών εξελίξεων.
Το δεύτερο παραπέμπει σε «μοντέλο Βενεζουέλας»: αποκεφαλισμός της ανώτατης ηγεσίας και διαπραγμάτευση με κατώτερα κλιμάκια, με αντάλλαγμα οικονομικές και ενεργειακές διευθετήσεις ευνοϊκές για αμερικανικά συμφέροντα.
Αν η Τεχεράνη αποδεχθεί δραστικό περιορισμό των πυραύλων και των drones της, ουσιαστικά θα απολέσει τον βασικό της αποτρεπτικό μηχανισμό έναντι του Ισραήλ και των ΗΠΑ. Αν αρνηθεί, το ενδεχόμενο αμερικανικής επίθεσης παραμένει ανοιχτό.
Σε ένα πρώτο στάδιο, θα μπορούσε να πρόκειται για περιορισμένα πλήγματα με στόχο «να μαλακώσουν» οι Ιρανοί. Σε δεύτερο, για ευρείας κλίμακας γενική επίθεση: καταστροφή αεράμυνας, ναυτικών μέσων, κέντρων διοίκησης και ελέγχου.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι η ιρανική απάντηση, στην περίπτωση επίθεσης. Μέχρι σήμερα, η Τεχεράνη έχει επιλέξει «μετρημένα» αντίποινα, αποφεύγοντας μαζικές αμερικανικές απώλειες. Όμως Ιρανοί αξιωματούχοι φέρονται να δηλώνουν ότι σε περίπτωση γενικευμένης επίθεσης θα αντιδράσουν με αντεπίθεση.
Η απειλή για πλήγματα σε αμερικανικές βάσεις στον Κόλπο, σε ισραηλινές υποδομές ή ακόμη και στο Στενό του Ορμούζ, παραμένει στο οπλοστάσιο. Όλα αυτά, βεβαίως, προϋποθέτουν ότι οι ιρανικές δυνατότητες δεν θα έχουν εξουδετερωθεί εξαρχής.
Η συζήτηση δεν περιορίζεται στο πεδίο της στρατηγικής. Σε ερώτηση της δημοσιογράφου Amy Goodman για το κατά πόσον οι εσωτερικές πιέσεις —ιδίως η υπόθεση Επστάιν— επηρεάζουν την κλιμάκωση, ο Scahill δεν αποκλείει το ενδεχόμενο ενός σεναρίου εξωτερικής σύγκρουσης για αντιπερισπασμό. Ωστόσο, επιμένει ότι στον πυρήνα της παρούσας στρατηγικής βρίσκεται μια βαθύτερη ιδεολογική εμμονή με την ανατροπή της Ισλαμικής Επανάστασης.
Α η Τεχεράνη προχωρήσει σε μαζικά αντίποινα και υπάρξουν Αμερικανοί νεκροί, πώς θα αντιδράσει ο Λευκός Οίκος; Με δεκάδες χιλιάδες Αμερικανούς στρατιωτικούς αναπτυγμένους στον Κόλπο, ένα τέτοιο σενάριο θα μπορούσε να μετατρέψει μια «χειρουργική επιχείρηση» σε περιφερειακό πόλεμο ανεξέλεγκτων διαστάσεων.
Η Ιστορία έχει δείξει ότι οι πόλεμοι που ξεκινούν για λόγους κύρους ή εσωτερικής κατανάλωσης σπάνια τελειώνουν όπως σχεδιάστηκαν. Και στη σημερινή Μέση Ανατολή, τα περιθώρια λάθους είναι μηδενικά.