Τρία χρόνια πέρασαν από το τραγικό δυστύχημα στα Τέμπη και κανένα από τα καίρια ερωτήματα, οι απαντήσεις στα οποία θα έριχναν φως στα σκοτεινά σημεία της υπόθεσης, δεν έχει ακόμη απαντηθεί.
Το μόνο ερώτημα που όχι απλώς έχει απαντηθεί, αλλά επιπλέον και έχει τεκμηριωθεί πλήρως και μάλιστα επιβεβαιώνεται και καθημερινά, είναι ο χαρακτηρισμός του δυστυχήματος ως έγκλημα.
Ένας χαρακτηρισμός, βέβαια, που ουδόλως υπονοεί ότι κάποιοι εκ προθέσεως σχεδίασαν το πολύνεκρο δυστύχημα που αφαίρεσε τη ζωή 57 επιβατών, στην πλειοψηφία τους νέων ανθρώπων.
Ο χαρακτηρισμός του δυστυχήματος των Τεμπών ως έγκλημα δικαιολογείται και τεκμηριώνεται από το αδιαμφισβήτητο γεγονός ότι ενώ οι αρχές είχαν εγκαίρως ειδοποιηθεί και μάλιστα αρμοδίως για τις μεγάλες ελλείψεις στη σιδηροδρομική ασφάλεια, δεν έπραξαν το καθήκον τους προκειμένου να ενισχύσουν τις υποδομές, να αποκαταστήσουν τα ασφαλιστικά συστήματα και να καλύψουν τα κενά στο αναγκαίο και έμπειρο προσωπικό, ώστε να είχε αποφευχθεί το τραγικό δυστύχημα.
Από τις επιστολές του διευθύνοντος συμβούλου της ΤΡΑΙΝΟΣΕ Καθηγητή Φίλιππου Τσαλίδη προς την πολιτική ηγεσία του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών και προς τον ίδιο τον πρωθυπουργό, με τις οποίες εντόπιζε τις ελλείψεις και ζητούσε την παρέμβαση των αρμοδίων, μέχρι την επιστολή παραίτησής του το 2021, επειδή δεν εισακούγονταν οι διαπιστώσεις και οι προτάσεις του από την κυβέρνηση και ακόμη από τις επιστολές του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Σιδηροδρόμων, μέχρι τις αλλεπάλληλες εξώδικες επιστολές του Συλλόγου των Μηχανοδηγών και τέλος και από τις πλήρεις ανησυχίας ερωτήσεις της αντιπολίτευσης προς τον μοιραίο υπουργό υποδομών στη Βουλή, στις οποίες αυτός απαντούσε με το γνωστό «Είναι ντροπή και ντρέπομαι να αμφισβητείτε την ασφάλεια του σιδηροδρόμου», οι προειδοποιήσεις γι’ αυτό που έρχονταν ήταν σαφείς και καταγεγραμμένες.
Εκτός αυτού, όλα τα μεγάλα ερωτήματα που θα έριχναν φως στις σκοτεινές πτυχές του εγκλήματος, παραμένουν ακόμη και σήμερα αναπάντητα.
Συγκεκριμένα:
Με τι στοιχεία ο πρωθυπουργός, την αμέσως επομένη του δυστυχήματος και πριν ακόμη γίνει η οποιαδήποτε έρευνα πεδίου, έβγαλε το συμπέρασμα ότι είχε ως μοναδικό υπεύθυνο τον σταθμάρχη;
Πως γίνεται και ο πρωθυπουργός, την 1η Μαρτίου 2023, έριχνε την ευθύνη για το δυστύχημα στον σταθμάρχη, υπονοώντας ότι τα πάντα, κατά τα άλλα, λειτουργούσαν καλώς, ενώ σήμερα, τρία χρόνια μετά, ο ίδιος πρωθυπουργός παραδέχεται ότι δεν υπάρχει ασφάλεια στα τρένα, παραπέμποντας μάλιστα την ασφαλή λειτουργία τους για το 2027; Πότε λέει την αλήθεια και πότε την κρύβει;
Γιατί η τηλεδιοίκηση στη Λάρισα, τα καλώδια της οποίας κάηκαν από τον Ιούλιο του 2019, έμεινε εκτός λειτουργίας επί 3,5 χρόνια, μέχρι δηλαδή το τραγικό δυστύχημα;
Η ερώτηση αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον, αν ληφθεί υπόψη ότι αν η τηλεδιοίκηση λειτουργούσε στις 28 Φεβρουαρίου του 2023, η μετωπική σύγκρουση θα είχε, ασφαλώς, αποφευχθεί, αφού ο σταθμάρχης θα είχε δυνατότητα να ειδοποιήσει τους μηχανοδηγούς ότι κινούνταν μετωπικά.
Η ίδια ερώτηση ισχύει για το Κέντρο Λειτουργίας του ΟΣΕ στην οδό Καρόλου, στην Αθήνα, το οποίο ετέθη εκτός λειτουργίας μετά το 2019 και παρέμεινε ανενεργό μέχρι το δυστύχημα. Αν το ΚΕΛ λειτουργούσε την ημέρα του δυστυχήματος, η μετωπική σύγκρουση θα μπορούσε να έχει αποφευχθεί.
Γιατί δεν λειτουργούσε η φωτοσήμανση την ώρα του τραγικού δυστυχήματος; Το ερώτημα είναι κρίσιμο, γιατί αν η φωτοσήμανση λειτουργούσε, ο μηχανοδηγός της επιβατικής αμαξοστοιχίας θα είχε εγκαίρως ειδοποιηθεί για τη λάθος τροχιά την οποία επί 12’ συνεχώς ακολουθούσε.
Γιατί μετωπική σιδηροδρομική σύγκρουση δεν είχε συμβεί ποτέ στο παρελθόν, ούτε και πριν το 2018, όταν η σιδηροδρομική γραμμή Αθήνας – Θεσσαλονίκης ήταν ακόμη μονή; Είναι δυνατόν σε μονή γραμμή να μην έχει συμβεί ποτέ μετωπική σύγκρουση και να έχει συμβεί όταν η γραμμή έγινε διπλή;
Γιατί κατ’ εξαίρεση και μόνο στη χώρα μας στην Ευρώπη μειώθηκε το προσωπικό στους ελληνικούς σιδηροδρόμους, χάνοντας έμπειρα στελέχη, ιδίως μετά το 2019;
Γιατί, κατά παράβαση κάθε έννοιας δεοντολογίας για παρόμοια σιδηροδρομικά δυστυχήματα, εμποδίστηκε κάθε προβλεπόμενη έρευνα στο πεδίο και στις σορούς των θυμάτων την αμέσως επομένη του δυστυχήματος; Ποιος έδωσε τη σχετική εντολή και γιατί;
Γιατί η αποκατάσταση του εδάφους του δυστυχήματος, το μπάζωμα δηλαδή, ξεκίνησε εσπευσμένα την επομένη του δυστυχήματος, ενώ για πρώτη φορά αμαξοστοιχία πέρασε από το σημείο αυτό μετά από ένα ολόκληρο μήνα; Ποιος ο λόγος της σπουδής να συγκαλυφθούν κρίσιμα πρωτογενή στοιχεία και αποδείξεις για τις συνθήκες του δυστυχήματος, ενώ δεν υπήρχε βία, όπως αποδείχθηκε, ως προς την απόδοση της σιδηροδρομικής γραμμής σε κανονική λειτουργία;
Γιατί σε καμία από τις 5.000 ηλεκτράμαξες που κυκλοφορούν στην Ευρώπη δεν έχει συμβεί ποτέ αυτανάφλεξη μετά από μετωπική σύγκρουση;
Και αν η θεωρία της ανάφλεξης των ελαίων σιλικόνης των μηχανών είναι βάσιμη, όπως υποστηρίζει η κυβερνητική πλευρά, αν δηλαδή οι ηλεκτράμαξες κινδυνεύουν πράγματι από αυτανάφλεξη, γιατί μέχρι τώρα δεν έχει απαγορευτεί η κυκλοφορία τους;
Γιατί δεν δέχονται οι αρχές στις εκταφές των θυμάτων να γίνουν οι έρευνες και οι έλεγχοι που θα αποδείκνυαν τις συνθήκες του θανάτου τους και συγκεκριμένα το αν κάηκαν ή εξαϋλώθηκαν από την έκρηξη;
Γιατί οι αρχές επιμένουν να γίνουν έρευνες κατά την εκταφή ων θυμάτων μόνο για την κατανάλωση αλκοόλ ή ναρκωτικών, αφού αυτές οι συνθήκες δεν έχουν καμία σχέση με τις αιτίες του δυστυχήματος και με τις συνθήκες θανάτου των θυμάτων;
Γιατί ο μοιραίος υπουργός υποδομών και μεταφορών Κ. Αχ. Καραμανλής απάλλαξε την Hellenic Train από την υποχρέωση να επενδύσει στους σιδηροδρόμους 750 εκ. ευρώ, όπως είχε δεσμευτεί, αντικαθιστώντας τη σύμβαση με μια νέα, όπου η υποχρέωση της εταιρείας μειώθηκε κατά περισσότερο από 650 εκ ευρώ;
Γιατί ακόμη και σήμερα δεν έχουμε ασφαλείς σιδηροδρόμους; Και γιατί, ακόμη και σήμερα, τρία χρόνια μετά το δυστύχημα, οι περισσότερες σιδηροδρομικές συνδέσεις της χώρας, όπως στη Δ. Μακεδονία, στην Α. Μακεδονία και στη Θράκη, είτε υπολειτουργούν, είτε δεν λειτουργούν καθόλου;
Γιατί η Ελλάδα, ενώ παλιότερα είχε σιδηροδρομική σύνδεση με την Ευρώπη, σήμερα παραμένει η μόνη ευρωπαϊκή χώρα που είναι απομονωμένη σιδηροδρομικά;
Στο αναπάντητο των ερωτήσεων τεκμηριώνεται η μόνη βεβαιότητα για τα Τέμπη. Που είναι ότι η κυβέρνηση, τρία χρόνια μετά, κάνει ό,τι περνά από το χέρι της για να συγκαλύψει το έγκλημα.
Γιατί άραγε τέτοια ενάργεια και τόση επιμονή;
Καθηγητής Πολυτεχνικής Σχολής, πρώην Πρύτανης ΑΠΘ
Επικεφαλής παράταξης «ΑΛΛΑΓΗ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ Κ. ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ»