Σε φάση πλήρους υλοποίησης περνά ο Κάθετος Διάδρομος Φυσικού Αερίου μετά τις καθοριστικές επαφές που έγιναν χθες στην Ουάσιγκτον.
Οι μακροχρόνιες συμφωνίες που υπεγράφησαν -με την Atlantic SEE LNG Trade στο επίκεντρο- καθώς και οι πολιτικές δεσμεύσεις που ανέλαβαν οι εμπλεκόμενες χώρες χωρών διαμορφώνουν έναν νέο ενεργειακό χάρτη, καθιστώντας την Ελλάδα κεντρικό πυλώνα στο εγχείρημα της απεξάρτησης της Κεντρικής και Νοτιοανατολικής Ευρώπης από το ρωσικό αέριο και της αντικατάστασής του από αμερικανικό LNG με αφετηρία τα τερματικά της χώρας μας.
Σημαντικά βήματα προόδου για τη θεραπεία των «παιδικών ασθενειών» του Κάθετου Διαδρόμου Φυσικού Αερίου πραγματοποιήθηκαν την Τρίτη 24 Φεβρουαρίου, κατά τον κύκλο επαφών που έλαβε χώρα στην Ουάσιγκτον. Η κινητικότητα αυτή είχε διττό χαρακτήρα: από τη μία πλευρά «έπεσαν υπογραφές» σε σειρά στρατηγικών μακροχρόνιων συμφωνιών προμήθειας αμερικανικού LNG, ενώ από την άλλη αναλήφθηκαν δεσμεύσεις σε ανώτατο πολιτικό επίπεδο, με την ισχυρή σφραγίδα των ΗΠΑ, για την άρση των ρυθμιστικών και χρηματοδοτικών εμποδίων που καθυστερούσαν το project.
Το «πακέτο» των εμπορικών συμφωνιών, ο κρίσιμος ρόλος της Atlantic SEE LNG Trade
Ορόσημο για τη βιωσιμότητα του έργου αποτελούν οι τέσσερις νέες μακροχρόνιες συμφωνίες που υπέγραψε ο CEO της Atlantic SEE LNG Trade (και του ομίλου AKTOR), Αλέξανδρος Εξάρχου. Οι συμφωνίες αυτές καλύπτουν ένα ευρύ γεωγραφικό φάσμα:
Με την
κρατική εταιρεία της Ουκρανίας Naftogaz,
δίνοντας συνέχεια στη συνεργασία για
την κάλυψη των ενεργειακών αναγκών του
Κιέβου.Με τη
δημόσια εταιρεία φυσικού αερίου της
Βουλγαρίας Bulgargaz.Με τις
Aluminij Industries και M.T. Abraham group από
τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη.Με το
Υπουργείο Υποδομών και Ενέργειας της
Αλβανίας.
Πρόκειται για συμφωνίες που προσδίδουν άμεση εμπορική αξιοπιστία στον Κάθετο Διάδρομο, καθώς «ανοίγουν την πόρτα» στα Δυτικά Βαλκάνια — μια περιοχή όπου μέχρι σήμερα η κυριαρχία του ρωσικού αερίου ήταν αδιαμφισβήτητη. Παράλληλα, αντίστοιχες συμφωνίες υπέγραψαν η Metlen και η MET Group (αμφότερες με την Shell) ανεβάζοντας τον συνολικό αριθμό των deals που έχουν υπογραφεί μέχρι στιγμής στα έξι. Όπως επισημαίνουν αρμόδιες πηγές, οι κινήσεις αυτές επισφραγίζουν τη στρατηγική επιλογή των ΗΠΑ να χρησιμοποιηθεί η Ελλάδα ως η κύρια είσοδος του αμερικανικού LNG στην Ευρώπη.
Πέρα από το επιχειρηματικό επίπεδο, ουσιαστική πρόοδος σημειώθηκε στο Transatlantic Gas Summit. Στο κοινό ανακοινωθέν που υπέγραψαν οι ΗΠΑ και 12 ευρωπαϊκές χώρες (Ελλάδα Βουλγαρία, Ρουμανία, Μολδαβία, Ουκρανία, Σερβία, Βοσνία- Ερζεγοβίνη, Πολωνία, Ουγγαρία, Σλοβακία, Λιθουανία, Κροατία) περιλαμβάνονται ρητές δεσμεύσεις για:
Αύξηση
της διαφάνειας και εναρμόνιση των
βάθρων εμπορίας φυσικού αερίου.Εξάλειψη
κανονιστικών εμποδίων που δυσκολεύουν
τις εισαγωγές και τις νέες υποδομές.Χρηματοδοτική
στήριξη από ιδιωτικούς και δημόσιους
φορείς, όπως η αμερικανική Exim Bank και η
DFC Corporation
για τη διασφάλιση προσιτών τιμών.
Στην ειδική
Υπουργική Σύνοδο για τον Κάθετο Διάδρομο
που ακολούθησε, τέθηκαν επί τάπητος οι
«αγκυλώσεις», όπως το ύψος των ταριφών
διαμετακόμισης που καθιστούν την
διαδρομή λιγότερο ανταγωνιστικό σε
σχέση με τις βόρειες οδεύσεις προς την
Ουκρανία, όπως π.χ. μέσω Πολωνίας. Η
Ευρωπαϊκή Επιτροπή δια στόματος της
επικεφαλής της Γενικής Διεύθυνσης
Ενέργειας Ντίτε Γιόργκενσεν φέρεται
να έστειλε θετικά μηνύματα για επανεξέταση
της στάσης της στα ρυθμιστικά θέματα
κατανοώντας τα προβλήματα, χωρίς ωστόσο
να αναλάβει συγκεκριμένες δεσμεύσεις.
Οι προειδοποιήσεις Παπασταύρου για τις «κερκόπορτες» του ρωσικού αερίου
Κατά τη διάρκεια των συζητήσεων, ο Έλληνας Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, τόνισε την ανάγκη να κλείσουν όλες οι «κερκόπορτες» για το ρωσικό αέριο. Ο κ. Παπασταύρου έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου για τις ροές μέσω Τουρκίας (TurkStream) αλλά και των χωρών των Δυτικών Βαλκανίων που δεν ανήκουν στην ΕΕ, όπως η Σερβία. «Πρέπει να διασφαλίσουμε ότι η απεξάρτηση είναι μη αναστρέψιμη. Αν το ρωσικό αέριο επιστρέψει μέσω τρίτων οδών σε χαμηλότερη τιμή, μπορεί να υπονομεύσει όλη τη διαδικασία», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Οι διεργασίες συνεχίζονται σήμερα με επίσημες διμερείς συναντήσεις του κ. Παπασταύρου με τον Αμερικανό ομόλογό του Κρις Ράιτ και τον επικεφαλής του Εθνικού Συμβουλίου Ενεργειακής Κυριαρχίας των ΗΠΑ, Νταγκ Μπέργκαμ, με στόχο την οριστικοποίηση του οδικού χάρτη για την πλήρη λειτουργία του έργου.