Σύνοψη
Ερευνητές του Stanford Medicine δημιούργησαν ένα πειραματικό, καθολικό ρινικό εμβόλιο που δοκιμάστηκε επιτυχώς σε ποντίκια.Η φόρμουλα προστατεύει ευρέως από αναπνευστικούς ιούς (όπως ο SARS-CoV-2), βακτήρια (όπως ο χρυσίζων σταφυλόκοκκος) και αλλεργιογόνα.Χρησιμοποιεί συνθέτες λιποσωμάτων που ενεργοποιούν τους συνεκτικούς υποδοχείς (TLR4, TLR7/8) του έμφυτου ανοσοποιητικού συστήματος.Εφόσον οι κλινικές δοκιμές σε ανθρώπους στεφθούν με επιτυχία, θα μπορούσε να αντικαταστήσει τα πολλαπλά ετήσια εμβόλια (γρίπη, COVID, RSV) με έναν ρινικό ψεκασμό.
Το «καθολικό εμβόλιο» ρινικής χορήγησης αλλάζει τους κανόνες της ανοσολογίας
Η ιατρική κοινότητα βρίσκεται μπροστά σε μια ανακάλυψη που επαναπροσδιορίζει τον σχεδιασμό των εμβολίων. Σύμφωνα με δημοσίευση στο επιστημονικό περιοδικό Science, ερευνητές της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Stanford ανέπτυξαν ένα ευρέος φάσματος ρινικό εμβόλιο, το οποίο παρείχε σε πειραματόζωα (ποντίκια) προστασία απέναντι σε ένα τεράστιο εύρος παθογόνων μικροοργανισμών του αναπνευστικού.
Αντίθετα με τα παραδοσιακά εμβόλια που στοχεύουν αποκλειστικά σε συγκεκριμένα αντιγόνα ενός μοναδικού ιού, η νέα ενδορινική λιποσωμική φόρμουλα συνδυάζει συνεκτικούς υποδοχείς TLR 4 και 7/8 με ένα μοντέλο αντιγόνου. Ουσιαστικά, το σκεύασμα ενεργοποιεί δυναμικά την τοπική, έμφυτη ανοσία των βλεννογόνων στο αναπνευστικό σύστημα.
Στις δοκιμές, τα ποντίκια έλαβαν τρεις ρινικές δόσεις με μεσοδιάστημα μιας εβδομάδας. Τα αποτελέσματα έδειξαν ανθεκτική προστασία διάρκειας τουλάχιστον τριών μηνών από:
Κορωνοϊούς, συμπεριλαμβανομένου του SARS-CoV-2.Επικίνδυνα ενδονοσοκομειακά βακτήρια, όπως ο Staphylococcus aureus και το Acinetobacter baumannii.Ενεργοποίηση ανοσολογικών αντιδράσεων (Th2) που σχετίζονται με κοινά αλλεργιογόνα (π.χ. ακάρεα σκόνης).
Η προσέγγιση της τοπικής ανοσοποίησης των βλεννογόνων οδηγεί στον άμεσο σχηματισμό τοπικών λεμφοειδών δομών στους πνεύμονες και σε ταχύτατη παραγωγή Τ-κυττάρων.
Σε τοπικό επίπεδο, η μελλοντική έγκριση ενός τέτοιου σκευάσματος θα μπορούσε να αλλάξει ριζικά το υγειονομικό τοπίο της Ελλάδας κατά τους χειμερινούς μήνες. Τα δημόσια νοσοκομεία, τα οποία συχνά υπερφορτώνονται από το κοκτέιλ ιώσεων (γρίπη, RSV, COVID-19) και βακτηριακών λοιμώξεων, θα αποκτούσαν ένα ενιαίο και εύκολα χορηγούμενο εργαλείο πρόληψης, μειώνοντας δραματικά το βάρος στο ΕΣΥ.
Η μετάβαση από τα εξειδικευμένα αντιγονικά εμβόλια στα εμβόλια ενεργοποίησης ευρέος φάσματος αποτελεί τη σημαντικότερη εξέλιξη της βιοτεχνολογίας στη μετά-COVID εποχή. Το γεγονός ότι ένα απλό ρινικό σπρέι μπόρεσε να προστατεύσει τους ιστούς των πνευμόνων από εξαιρετικά διαφορετικά μεταξύ τους παθογόνα (ιικά και βακτηριακά) προσφέρει μια ματιά στο μέλλον της προληπτικής ιατρικής. Ασφαλώς, ο δρόμος από το ποντίκι μέχρι την έγκριση από τον FDA (ή τον EMA) είναι μακρύς και γεμάτος κλινικά εμπόδια.