Ο βαρόνος ναρκωτικών του Μεξικού, Νεμέσιο Οσεγκέρα Θερβάντες, γνωστός ως «Ελ Μέντσο», πέθανε μετά τη σύλληψή του, πυροδοτώντας νέο κύμα αιματηρών επεισοδίων από τα καρτέλ. Η πολιτεία Χαλίσκο έχει τεθεί σε κατάσταση αυξημένης επιφυλακής, με χιλιάδες στρατιώτες να αναπτύσσονται στην περιοχή. Ads Σύμφωνα με το CNN, η επιχείρηση εντοπισμού και σύλληψης του αρχηγού και συνιδρυτή του Jalisco New Generation Cartel (CJNG) ήταν αποτέλεσμα πολυετούς καταδίωξης.
Ο Οσεγκέρα άφησε την τελευταία του πνοή κατά τη διάρκεια αεροδιακομιδής προς την Πόλη του Μεξικού, λίγες ώρες αφότου συνελήφθη σε ορεινή, δασώδη ζώνη κοντά στην Ταπαλπά.
Τα γεγονότα που ακολούθησαν ήταν εκρηκτικά, καθώς υπήρξαν ταραχές, οδοφράγματα, πυρπολήσεις οχημάτων και ένοπλες συγκρούσεις σε τουλάχιστον 20 πολιτείες. Οι αρχές ανακοίνωσαν ότι τουλάχιστον 25 μέλη της Εθνικής Φρουράς σκοτώθηκαν στα επεισόδια, ενώ ο συνολικός αριθμός των νεκρών έχει φτάσει τους εβδομήντα. Ads Η κυβέρνηση απάντησε με μαζική ανάπτυξη 10.000 στρατιωτών, ενώ παράλληλα εντείνει τη συνεργασία της με τις Ηνωμένες Πολιτείες, παραδίδοντας φερόμενα μέλη καρτέλ στην αμερικανική Δικαιοσύνη. Η έκρηξη βίας έχει προκαλέσει έντονη διεθνή ανησυχία, σε μια περίοδο κατά την οποία το Μεξικό επιχειρεί να διασφαλίσει την εικόνα ασφάλειας της χώρας, ενόψει και του Μουντιάλ 2026.
«Περί τους 7.000 στρατιώτες στάθμευαν ήδη στην πολιτεία Χαλίσκο, άρα η στρατιωτική παρουσία θα ενισχυθεί» στην περιοχή αυτή, όπου δρα το Καρτέλ του Χαλίσκο Νουέβα Χενερασιόν (Cartel de Jalisco Nueva Generación, CJNG), ο αρχηγός του οποίου, ο Νεμέσιο Οσεγκέρα ή Ελ Μέντσο, σκοτώθηκε τη Δευτέρα κατά τη διάρκεια στρατιωτικής επιχείρησης, δήλωσε ο υπουργός Άμυνας της χώρας.
Η πληροφορία «κλειδί» και η ταχεία επέμβαση
Η καθοριστική πληροφορία έφτασε στις αρχές στις 20 Φεβρουαρίου. Όπως αποκάλυψε ο υπουργός Άμυνας Ricardo Trevilla Trejo, το στοιχείο προήλθε από άτομο του στενού κύκλου του βαρόνου, συγκεκριμένα από συνεργάτη μίας εκ των συντρόφων του.
Το κρησφύγετο εντοπίστηκε σε συγκρότημα εξοχικών κατοικιών, το Cabañas La Loma, σε δασική περιοχή λίγα χιλιόμετρα έξω από την Ταπαλπά, κοντά στο Tapalpa Country Club — περιοχή που στο παρελθόν είχε συνδεθεί με αμερικανικές κυρώσεις λόγω στήριξης προς το καρτέλ.
Η επιχείρηση οργανώθηκε και εκτελέστηκε σε διάστημα μόλις 24 ωρών. Για να αποφευχθούν διαρροές, δόθηκε έμφαση σε χερσαίες δυνάμεις, με περιορισμένη αεροπορική υποστήριξη. Οι στρατιωτικές μονάδες περικύκλωσαν το συγκρότημα και δέχθηκαν άμεσα πυρά.
Στην πρώτη συμπλοκή σκοτώθηκαν τουλάχιστον οκτώ ένοπλοι του CJNG και τραυματίστηκαν δύο στρατιώτες. Ο «Ελ Μέντσο» κατάφερε αρχικά να διαφύγει μαζί με στενούς συνεργάτες του σε γειτονική δασική έκταση, όπου τελικά εντοπίστηκε από ειδική μονάδα και συνελήφθη βαριά τραυματισμένος.
Κατά τη μεταφορά του με στρατιωτικό ελικόπτερο προς τη Γουαδαλαχάρα, ο Οσεγκέρα και δύο σωματοφύλακές του υπέκυψαν στα τραύματά τους. Εκτιμώντας ότι η άφιξη στη Γουαδαλαχάρα θα μπορούσε να προκαλέσει περαιτέρω βία, οι αρχές κατεύθυναν το ελικόπτερο προς τη Μορέλια και κατόπιν στην Πόλη του Μεξικού.
Εκρηκτική αντίδραση του καρτέλ
Η είδηση του θανάτου του πυροδότησε άμεσες και βίαιες αντιδράσεις. Σε πολλές πόλεις στήθηκαν φλεγόμενα μπλόκα, λεωφορεία καταλήφθηκαν και παραδόθηκαν στις φλόγες, ενώ μεταλλικά αντικείμενα και καρφιά σκορπίστηκαν σε βασικές οδικές αρτηρίες.
Στο Πουέρτο Βαγιάρτα, δημοφιλή τουριστικό θέρετρο, πυκνός καπνός από καμένα οχήματα σκέπασε τον ουρανό. Πτήσεις ανεστάλησαν, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες συνέστησαν στους πολίτες τους να παραμείνουν σε ασφαλή σημεία.
Ο υπουργός Ασφάλειας Omar Garcia Harfuch ανακοίνωσε την αποστολή επιπλέον 2.500 στρατιωτών στη δυτική χώρα, αυξάνοντας τον συνολικό αριθμό των αναπτυγμένων δυνάμεων σε περίπου 9.500.
Πολιτικές πιέσεις και διεθνείς προεκτάσεις
Η επιχείρηση έλαβε χώρα σε μια περίοδο αυξημένων πιέσεων προς την πρόεδρο Κλαούντια Σάινμπαουμ, ιδίως από τον Ντόναλντ Τραμπ, για εντατικοποίηση της καταπολέμησης της διακίνησης φαιντανύλης και μεθαμφεταμίνης προς τις ΗΠΑ.
Ο Οσεγκέρα είχε χαρακτηριστεί από τις αμερικανικές αρχές «παγκόσμιος τρομοκράτης» και είχε επικηρυχθεί με αμοιβή 15 εκατομμυρίων δολαρίων.
Η Σάινμπαουμ εξήρε τον ρόλο των ενόπλων δυνάμεων, υποστηρίζοντας ότι η κατάσταση παραμένει υπό έλεγχο. Ωστόσο, η εγγύτητα της Γουαδαλαχάρα — πόλης που θα φιλοξενήσει αγώνες του 2026 FIFA World Cup — εντείνει τη σημασία της διασφάλισης σταθερότητας.
Το επόμενο κεφάλαιο για το καρτέλ
Αναλυτές εκτιμούν ότι η απώλεια του «Ελ Μέντσο» αποτελεί σοβαρό πλήγμα για το CJNG, χωρίς όμως να εγγυάται την αποδόμησή του. Η δομή του καρτέλ βασίζεται σε ημιαυτόνομα δίκτυα, γεγονός που περιορίζει τον κίνδυνο άμεσης κατάρρευσης αλλά αυξάνει το ενδεχόμενο εσωτερικών συγκρούσεων ή νέων διεκδικήσεων εδαφών από αντίπαλες οργανώσεις.
Το ερώτημα που τίθεται πλέον είναι αν ο θάνατός του θα οδηγήσει σε σταδιακή αποδυνάμωση της οργάνωσης ή σε έναν νέο, σφοδρό κύκλο βίας. Οι αρχές εμφανίζονται αποφασισμένες να συνεχίσουν τις επιχειρήσεις κατά των καρτέλ, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων στοχευμένων κινήσεων.