Η επαναφορά της θανατικής ποινής στο Ισραήλ, αποκλειστικά για Παλαιστινίους που δικάζονται από στρατιωτικά δικαστήρια, έχει προκαλέσει ένα κύμα αντιδράσεων τόσο εντός όσο και εκτός της χώρας. Ads Το νομοσχέδιο, το οποίο πέρασε την πρώτη του ανάγνωση στην Κνεσέτ τον Νοέμβριο του 2025, επιδιώκει να επιβάλει υποχρεωτική θανατική καταδίκη για συγκεκριμένα αδικήματα που σχετίζονται με τον θάνατο Ισραηλινών πολιτών, όταν αυτά φέρονται να έχουν κίνητρο την «εχθρότητα προς τον ισραηλινό λαό».
Ο υπουργός Εθνικής Ασφάλειας Ιταμάρ Μπεν Γκβιρ (Ιταμάρ Μπεν Γκβιρ), επικεφαλής του κόμματος «Εβραϊκή Δύναμη», χαρακτήρισε την πρωτοβουλία «το σημαντικότερο νομοσχέδιο στην ιστορία του Ισραήλ», υποστηρίζοντας ότι θα λειτουργήσει αποτρεπτικά και θα αποθαρρύνει επιθέσεις όπως αυτές της 7ης Οκτωβρίου 2023.
Διαβαστε: Πρέσβης ΗΠΑ στο Ισραήλ / «Να τα πάρουν όλα» – Αραβική οργή για τις δηλώσεις
Ωστόσο, πολλοί Ισραηλινοί αξιωματούχοι και θεσμοί θεωρούν το μέτρο αντίθετο με τις δημοκρατικές αξίες της χώρας. Ο Χαγκαΐ Λεβίν (Χαγκαΐ Λεβίν), πρόεδρος της Ισραηλινής Ένωσης Δημόσιας Υγείας και μέλος της ιατρικής ομάδας για τους ομήρους, έκανε λόγο για μια νομοθεσία «ρατσιστική και αδίστακτη», σημειώνοντας ότι η οργή δεν πρέπει να υποκαθιστά τη δημόσια πολιτική: Ads «Δεν παίρνεις αποφάσεις με βάση θυμό και εκδίκηση… Πρέπει να σκεφτούμε το συμφέρον της χώρας».
Στο παλαιστινιακό στρατόπεδο, ο Αμτζάντ Αλ Νατζάρ, εκπρόσωπος της Palestinian Prisoner Society, δήλωσε ότι ο νόμος «τρομοκρατεί τον παλαιστινιακό λαό», προκαλώντας φόβο στις οικογένειες των κρατουμένων.
Η παλαιστινιακή οργάνωση για τα ανθρώπινα δικαιώματα Addameer υπογράμμισε ότι η νομοθεσία αποτελεί «σοβαρή κλιμάκωση» σε ένα ήδη καταπιεστικό περιβάλλον.
Σημαντική είναι και η απουσία σαφούς ορισμού για το τι θεωρείται «βλάβη στο κράτος του Ισραήλ» ή απειλή για «την εθνική αναγέννηση του εβραϊκού λαού», αφήνοντας περιθώρια για ευρεία ερμηνεία των κατηγοριών.
Παράλληλα, το νομοσχέδιο αφαιρεί τη δυνατότητα επιείκειας ή μετριασμού ποινής από τα στρατιωτικά δικαστήρια της Δυτικής Όχθης, κάτι που αντίκειται στις διεθνείς δικαστικές πρακτικές.
Ειδικοί του Συμβουλίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ ζήτησαν την άμεση απόσυρση του νομοσχεδίου, προειδοποιώντας ότι θα οδηγήσει σε διακρίσεις και θα αυξήσει τον κίνδυνο εκτέλεσης αθώων ανθρώπων. H ισραηλινή μυστική υπηρεσία Shin Bet έχει επίσης εκφράσει αντιρρήσεις σε παλαιότερες συζητήσεις, φοβούμενη ότι η θανατική ποινή ίσως ενισχύσει αντί να περιορίσει τις επιθέσεις.
Στο ιστορικό πλαίσιο, το Ισραήλ έχει εφαρμόσει τη θανατική ποινή μόνο δύο φορές. Η πρώτη ήταν μια λανθασμένη εκτέλεση, αυτή του αξιωματικού Μεΐρ Τομπιάνσκι το 1948, ο οποίος κατηγορήθηκε άδικα για προδοσία και αθωώθηκε μετά θάνατον.
Η δεύτερη –και τελευταία– ήταν η εκτέλεση του Άντολφ Άιχμαν (Άντολφ Άιχμαν) το 1962, μετά την καταδίκη του για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας. Έκτοτε, ακόμη και σε στρατιωτικές δίκες όπου είχε επιβληθεί θάνατος, οι ποινές μετατράπηκαν σε ισόβια μετά από έφεση.
Οι επικριτές του νομοσχεδίου υποστηρίζουν ότι η επαναφορά της θανατικής ποινής αποτελεί πολιτικό εργαλείο σε μια περίοδο έντονου δεξιού λαϊκισμού ενόψει των εκλογών του 2026.
Ο ίδιος ο ακροδεξιός υπουργός Μπεν Γκβιρ έχει χρησιμοποιήσει παρόμοια μέτρα για να ενισχύσει την κομματική του βάση, ενώ έχει γίνει γνωστός για τη σκληρή στάση του απέναντι στους Παλαιστινίους κρατουμένους, συχνά επιδεικνύοντας βίντεο με συνθήκες κράτησης «στο ελάχιστο δυνατό επίπεδο».
Διαβάστε: Το κόστος της γενοκτονίας / Ο πόλεμος του Ισραήλ στη Γάζα σε αριθμούς