Το παρελθόν: Το βράδυ της 26ης Απριλίου 1944 αντιστασιακή ομάδα Κρητικών και Βρετανών απήγαγε στο Ηράκλειο τον υποστράτηγο Χάινριχ Κράιπε, επιστρέφοντας στο σπίτι του
Άννα Παναγιωταρέα
Ωραίοι ως Ελληνες, ζωντανοί στον φακό των δολοφόνων τους
Στη συμπλοκή σκοτώθηκε ο οδηγός του*. Την επομένη, 27 Απριλίου, διμοιρία του ΕΛΑΣ, υπό τον ανθυπολοχαγό (Π) του Ελληνικού Στρατού Μανώλη Σταθάκη, έστησε ενέδρα στον διοικητή της 41ης Μεραρχίας Οχυρών, υποστράτηγο Φραντς Κρεχ, και τη συνοδεία του στους Μολάους. Στη συμπλοκή σκοτώθηκαν ο Κρεχ και τρεις αξιωματικοί, ενώ τραυματίστηκαν αρκετοί Γερμανοί στρατιώτες. Το ίδιο απόγευμα ο στρατιωτικός διοικητής Ελλάδος, ο διαβόητος στρατηγός Βάλτερ Σιμάνα, εξέδωσε διαταγή: «Την 1η Μαΐου 1944 εις αντίποινα των, ανάνδρως, δολοφονηθέντων, θα εκτελεσθούν διά τυφεκισμού 200 κομμουνισταί,» και «όλοι οι άνδρες τους οποίους θα συναντήσουν τα γερμανικά στρατεύματα, επί της οδού Μολάων προς Σπάρτη, έξωθεν των χωρίων». Η αναλογία ένας Γερμανός προς 50 Ελληνες ήταν ο φόρος αίματος…
Ντοκουμέντα: Στις 14 Φεβρουαρίου στην πλατφόρμα eBay** ανέβηκαν -για πρώτη φορά- προς δημοπράτηση δέκα φωτογραφίες της συλλογής του Βέλγου Τιμ ντε Κρεν. Μοναδικά ντοκουμέντα της Σύγχρονης Ελληνικής Ιστορίας. Αψευδείς μαρτυρίες ήθους, λεβεντιάς και πατριωτισμού των Ελλήνων μέσα από τον φακό του Γερμανού στρατιώτη Χόιερ. Ο ρόλος του στην εκτέλεση παραμένει αδιευκρίνιστος. Στις ειδικές στρατιωτικές μονάδες προπαγάνδας ο υπουργός Διαφώτισης του Λαού Γιόζεφ Γκέμπελς δήλωνε: «Είναι αδιαπραγμάτευτο καθήκον κάθε στρατιώτη να θέτει τη φωτογραφική μηχανή του σε δράση». Ογδόντα δύο χρόνια μετά τη θυσία των 200 είδαμε τα πρόσωπά τους: στο ήρεμο βλέμμα τους διαβάζεται η απάντηση προς τους εκτελεστές τους. Μένουν άλλες 252 φωτογραφίες. Η ναζιστική προπαγάνδα ποτέ δεν δημοσιοποίησε φωτογραφίες με ναζιστικές θηριωδίες. Δημοσίευε μόνο φωτογραφίες με επιτυχίες γερμανικών στρατευμάτων ή τη «λαϊκή υποδοχή τους» από τους δυστυχείς λαούς!
Το παρόν: Η παρουσίαση των δέκα φωτογραφιών, που είναι οι πρώτες απτές απεικονίσεις ηρωισμού και θυσίας, δικαιολογεί απολύτως το πρωτοφανές ενδιαφέρον, τη διάχυτη συγκίνηση, την απαίτηση της ελληνικής κοινωνίας για την κρατική διεκδίκησή τους. Μετακατοχικές, μετεμφυλιακές και μεταπολιτευτικές γενιές μεγάλωσαν ακούγοντας οικογενειακές αφηγήσεις αντίστασης πατέρων, παππούδων και συγχωριανών. Δικαιολογημένο και το ενδιαφέρον των κομμάτων ζητώντας από την ελληνική κυβέρνηση την απόκτηση των φωτογραφιών-ντοκουμέντων, πράγμα, άλλωστε, που είχε ήδη κάνει το αρμόδιο υπουργείο Πολιτισμού, με τις εντεταλμένες υπηρεσίες του. Ωστόσο, η διεκδίκηση του μοναδικού ιστορικού ντοκουμέντου απαιτεί ειδικό χειρισμό, εκπεφρασμένη πολιτική βούληση, ισχυρή νομική σκευή, εξαντλητική συνεργασία πραγματογνωμόνων. Ολα αυτά προετοιμάστηκαν. Προχειρότητα, λεκτικές κορόνες, συναισθηματικές εξάψεις, επιπόλαιες πολιτικές δηλώσεις, όπως χρήση διπλωματίας, διεθνών νομοθεσιών, δεν συγχωρούνται. Ο κίνδυνος να προκληθεί το αντίθετο αποτέλεσμα από το επιδιωκόμενο ελλοχεύει.
Καλό είναι να λαμβάνεται υπόψη ότι ο ελληνικός αρχαιολογικός νόμος δεν είναι ισχυρός στο Βέλγιο, ούτε κι αλλού. Ο Ευρωπαίος πολίτης υπόκειται στο νομικό πλαίσιο της χώρας του. Θλιβερό ότι από τις ποικίλες δηλώσεις διεκδίκησης των φωτογραφιών προκύπτει -μία ακόμη- δεινή απόδειξη διχασμού: ο ανοίκειος τρόπος έκφρασης της απαίτησης αγοράς των ντοκουμέντων, με προκαθορισμένη τη διάθεσή τους, όπως διατυπώθηκε από την Αριστερά και το ΚΚΕ. Το ΚΚΕ για να απαιτεί τη διάθεσή τους οφείλει να ανοίξει στους μελετητές τα σημαντικότατα αρχεία της Νεότερης Ιστορίας μας, που βρίσκονται επτασφράγιστα στο φρούριο του Περισσού. Οι διεκδικητές των φωτογραφιών-ντοκουμέντων είναι, όμως, μοναδικοί κληρονόμοι των χιλιάδων πατριωτών που πολέμησαν τους Γερμανούς; Υποθέτουν ότι κίνητρο και έμπνευση των θυσιασθέντων για την απελευθέρωση της πατρίδας ήταν η ιδεολογική τους ταυτότητα; Οχι ο άδολος, αυθόρμητος, ανιδιοτελής εθνικός πατριωτισμός απέναντι στους ναζί που μετέρχονταν θηριωδίες ανήκουστες; Οι φωτογραφίες-ντοκουμέντα της σύγχρονης Ιστορίας μας, εφόσον αποκτηθούν, πρέπει να αποδοθούν σε αρχεία φιλόξενα και προσβάσιμα στον κάθε πολίτη.
Σήμερα: Φοβάμαι ότι οι σκηνές απείρου τοξικού κομματικού ξεκατινιάσματος στη Βουλή και στη δημόσια σφαίρα εντέλει δημιουργούν μυθριδατισμό κοινωνικής ανοχής. Διεξάγεται στο Διαδίκτυο αριστερός κομματικός εμφύλιος, διεκδικώντας την πατριωτική αντίσταση όλων των Ελλήνων. Ειλικρινά, αποτελεί μια ανείπωτη, αποκαρδιωτική έκβαση. Γράφεται ανεξέλεγκτα ότι οι εκτελεσθέντες ήταν κομμουνιστές, αρχειομαρξιστές, τροτσκιστές ή εθνικόφρονες – υπόδειγμα ο ανθυπολοχαγός του Πεζικού Σταθάκης. Αραγε προτού σταθούν γελαστοί και ευθυτενείς μπροστά στο απόσπασμα υπέγραψαν δήλωση… ιδεολογίας;
Το μέλλον: Ο νέος διχασμός που προκαλεί η κομματική αμετροέπεια πάνω στη θυσία χιλιάδων πατριωτών, με κίνητρο την κομματική επικυριαρχία ή την επιβίωση της ιδεολογικής «ανέχειας», υπονομεύει την εθνική σύμπνοια την οποία απαιτεί η μνήμη της θυσίας τους. Ιδίως, στους σύγχρονους δυστοπικούς καιρούς. Οποιο κόμμα διαγκωνίζεται στην αποκλειστικότητα της θυσίας των 200, προκειμένου να δηλώνει «παρόν», μάλλον δεν βλέπει ότι έχει μέλλον. Πορευόμενοι οι 200 ενσυνείδητα προς τον θάνατο μας άφησαν παρακαταθήκη το πρόσωπό τους, το λευκό τους πουκάμισο, το χαμόγελό τους: αγέρωχοι, ωραίοι ως Ελληνες, ζωντανοί στον φακό των δολοφόνων τους. Ενα συγκλονιστικό συναίσθημα ευγνωμοσύνης μάς κατακλύζει γεμίζοντας τα μάτια μας δάκρυα. Οποια ιδεολογία κι αν έχει ο καθένας, η αγάπη μας για την πατρίδα μπορεί να μας ενώνει…
* Τέσσερις μήνες αργότερα, για εκφοβισμό των Κρητικών αντιστασιακών και αντίποινα της απαγωγής Κράιπε, ο στρατιωτικός διοικητής Κρήτης, στρατηγός Φρίντριχ-Βίλχελμ Μίλερ, έδωσε εντολή για το Ολοκαύτωμα του Κέδρου. Δικάστηκε στην Αθήνα, καταδικάστηκε σε θάνατο και εκτελέστηκε.
** Περιώνυμη στους Ελληνες, επειδή ο επιμελητής των Αρχαίων Ελληνικών Συλλογών στο Βρετανικό Μουσείο έκλεβε από το 2016 αρχαία αντικείμενα τα οποία πουλούσε μέσω της πλατφόρμας eBay.
Συνεχίζοντας σε αυτό τον ιστότοπο αποδέχεστε την χρήση των cookies στη συσκευή σας όπως περιγράφεται στην πολιτική cookies
Μάθετε περισσότερα εδώ
Αποδοχή