Η οικογενειακή διαδοχή έχει μπλοκάρει, με αποτέλεσμα η ηγεσία να περνά στους ισχυρούς διοικητές και να ανοίγει ο δρόμος για εσωτερικές συγκρούσεις
Μόνο που εδώ, ο προφανής διάδοχος δεν είναι διαθέσιμος.
Ο γιος του «Ελ Μέντσο», ο Ρουμπέν Οσεγκέρα Γκονθάλεθ («Ελ Μεντσίτο»), είναι φυλακισμένος στις ΗΠΑ. Άρα εκτός επιχειρησιακού πεδίου. Στο οικογενειακό πλαίσιο μένουν, ένας αδελφός και ένας θετός γιος. Όμως ο θετός γιος στερείται ακόμη επιρροής ανάμεσα στους άλλους διοικητές. Με άλλα λόγια: συγγένεια χωρίς πραγματικό έλεγχο.
Αυτό είναι το σημείο καμπής. Όταν η «οικογένεια» δεν μπορεί να κλειδώσει τη συνέχεια, η ηγεσία περνά στη σκληρή πραγματικότητα των διοικητών. Εκεί που δεν μετρά το επίθετο. Μετρά ο οπλισμός, οι άνθρωποι, τα λεφτά και η δυνατότητα να επιβάλεις πειθαρχία σε περιφερειακά κέντρα ισχύος.
Το προηγούμενο της Σιναλόα και γιατί τρομάζει το Μεξικό
Το εσωτερικό ρήγμα στο Καρτέλ Σιναλόα μετά τη σύλληψη του Ισμαέλ «Ελ Μάγιο» Θαμπάδα το 2024 είναι αυτό που στο Μεξικό οι αρχές φοβούνται περισσότερο. Εκεί, η απουσία καθαρού οικογενειακού διαδόχου έγινε καύσιμο… Η ηγεσία δεν πέρασε «αυτόματα» σε έναν. Άνοιξε σε φατρίες. Και όταν οι φατρίες αποκτούν δικούς τους μισθοφόρους, δικά τους κανάλια και δικούς τους χρηματοδότες, ο πόλεμος γίνεται μηχανισμός διανομής ισχύος.
Το ίδιο σενάριο πλανάται τώρα πάνω από το CJNG. Όχι επειδή «θα διαλυθεί». Αλλά επειδή μπορεί να πάψει να λειτουργεί ως μια ενιαία πυραμίδα και να μετατραπεί σε σύστημα ανταγωνιστικών πυρήνων – μια πολυκεφαλία που παράγει βία όχι ως μήνυμα, αλλά ως εργαλείο εσωτερικής επικράτησης.
Ποιοι παίζουν για την κορυφή, οι «4-5» και οι σκιές γύρω τους
Χωρίς ξεκάθαρο Οσεγκέρα στον θρόνο, εκτιμάται ότι ένας από τους τέσσερις ή πέντε κορυφαίους διοικητές του καρτέρλ θα αναδειχθεί ως επόμενος ηγέτης. Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα μια στέψη.
Σημαίνει μάχη επιβολής – είτε με συμφωνία κατανομής, είτε με εκκαθάριση.
Στη λίστα των διεκδικητών φαίνεται να «ξεχωρίζουν»:
-ο Ρικάρδο Ρουίς Βελάσκο («Ελ Ντόμπλε Ρ»)
-ο Αουδιάς Φλόρες («Ελ Χαρντινέρο» – «Ο Κηπουρός»)
-ένας διοικητής γνωστός ως «Ελ Σάπο»
-και ένα τέταρτο πρόσωπο, ο πρώην επικεφαλής ασφαλείας του «Ελ Μέντσο», για τον οποίο «γνωρίζουμε λίγα» – άρα πιθανότατα ξέρουν πολλά όσοι πρέπει.
Το ενδιαφέρον είναι ότι, σε μεταγενέστερη αμερικανική αποτύπωση της ηγεσίας, ο «Ελ Σάπο» ταυτοποιείται ως Ούγο Μεντόσα Γκαϊτάν και στο ίδιο κάδρο μπαίνουν δύο ακόμη πρόσωπα με οικογενειακή ή «θεσμική» σύνδεση: ο θετός γιος του «Ελ Μέντσο», Χουάν Κάρλος Βαλένθια Γκονθάλεθ («Ελ Πελόν»), και ο γαμπρός του, Χούλιο Αλμπέρτο Καστίγιο Ροντρίγκεθ («Ελ Τσόρο»). Δεν είναι λεπτομέρεια.
Είναι ένδειξη ότι το CJNG μπορεί να αναζητήσει λύση που συνδυάζει «οικογένεια» με επιχειρησιακή ισχύ – μια υβριδική συνέχεια για να αποφύγει τη διάσπαση.
Δύο δρόμοι – συμφωνία ή «πόλεμος διοικητών»
Η διαδοχή μπορεί να πάει μόνο σε δύο καθαρές κατευθύνσεις:
1) Διαπραγμάτευση και ομαλή μετάβαση
Οι διοικητές συνεννοούνται. Μοιράζουν ρόλους. Κρατούν το «brand» ενιαίο. Ελαχιστοποιούν τη δημόσια βία για να μην προκαλέσουν αλυσιδωτές αντιδράσεις από κράτος και ανταγωνιστές. Είναι η «ώριμη» λύση. Αλλά προϋποθέτει αμοιβαία εμπιστοσύνη σε έναν κόσμο που ζει από την προδοσία.
2) Εσωτερικός πόλεμος
Ο πιο ισχυρός επιχειρεί να επιβληθεί. Οι υπόλοιποι αντιστέκονται. Ανοίγουν τοπικά μέτωπα. Οι «πλατείες» γίνονται γραμμές σύγκρουσης. Οι εκτελέσεις αποκτούν εσωτερική στόχευση. Σε αυτή τη φάση, μια οργάνωση μπορεί να συνεχίσει να παράγει χρήμα, αλλά χάνει αυτό που την έκανε πιο επικίνδυνη από τους άλλους – τη συγκεντρωτική διοίκηση.
Και στα δύο σενάρια η σύγκρουση με τις διωκτικές αρχές του Μεξικό και οι δολοφονίες δυστυχώς είναι δεδομένες.
Η πολιτική διάσταση – Σεϊνμπάουμ, Ουάσινγκτον και το «όχι» στη μονομερή παρέμβαση
Η πρόεδρος Κλαούδια Σεϊνμπάουμ θέλει να παρουσιάσει τον θάνατο του «Ελ Μέντσο» ως απόδειξη κρατικής ικανότητας.
Όχι μόνο για εσωτερική κατανάλωση, αλλά και για να κλείσει την πόρτα σε κάθε συζήτηση περί αμερικανικής «μονομερούς» δράσης στο μεξικανικό έδαφος. Από την άλλη πλευρά, ο Λευκός Οίκος του Ντόναλντ Τραμπ έχει κάθε κίνητρο να μιλήσει για επιτυχία συνεργασίας και για πίεση κατά των δικτύων που τροφοδοτούν τις αμερικανικές αγορές ναρκωτικών.
Αυτό το διπλό παιχνίδι -κυριαρχία του Μεξικού, πίεση των ΗΠΑ- κάνει τη διαδοχή ακόμη πιο εκρηκτική. Αν το CJNG δείξει αδυναμία, θα δεχθεί χτυπήματα. Αν δείξει υπερβολική βία, θα δώσει πολιτικό άλλοθι για μεγαλύτερη πίεση.
Οι αριθμοί – και το ιστορικό πλαίσιο που δείχνει τι έρχεται
Στα στατιστικά, το Μεξικό ζει μια αντίφαση. Από τη μία, οι δολοφονίες παραμένουν σε υψηλά επίπεδα ιστορικά. Από την άλλη, τα τελευταία δύο χρόνια καταγράφεται πτώση σε ορισμένους δείκτες ανθρωποκτονιών, με την κυβέρνηση να μιλά για αισθητή μείωση μέσα στο 2025 σε σχέση με το 2024.
Παράλληλα, η «εικόνα τάξης» δεν ταυτίζεται πάντα με τη βιωμένη ασφάλεια – γιατί η πτώση σε έναν δείκτη μπορεί να συνυπάρχει με άνοδο αλλού, όπως στις εξαφανίσεις ή στην τοπική τρομοκράτηση κοινοτήτων.
Ιστορικά, κάθε μεγάλη αλλαγή κορυφής σε καρτέλ παράγει κύμα αναδιάταξης. Όχι απαραίτητα εθνικό. Συνήθως περιφερειακό, αλλά αιχμηρό: χτυπά πολιτείες-κλειδιά, διαδρομές-κλειδιά και πόλεις-κόμβους.
Και όταν ο «κανόνας» χάνεται, οι μικρότεροι παίκτες γίνονται πιο θρασείς. Το αποτέλεσμα είναι να δημιουργείται μια περίοδος όπου η βία δεν είναι σύμπτωμα. Είναι μέθοδος.
Φωτογραφία: Reuters
Συνεχίζοντας σε αυτό τον ιστότοπο αποδέχεστε την χρήση των cookies στη συσκευή σας όπως περιγράφεται στην πολιτική cookies
Μάθετε περισσότερα εδώ
Αποδοχή