Μια γενιά που ενηλικιώνεται μέσα σε διαδοχικές κρίσεις, με περιορισμένες προοπτικές και αυξανόμενο αίσθημα αβεβαιότητας, βρίσκεται στο επίκεντρο νέας έρευνας που παρουσιάζεται σε εκδήλωση του Ινστιτούτου Νίκος Πουλαντζάς και της Ομάδας της Αριστεράς στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Ads Η εκδήλωση, με τίτλο Χαρτογραφώντας τη Νεολαία: Σχήματα, αναπαραστάσεις και όρια της νεανικής κουλτούρας και πολιτικοποίησης, θα πραγματοποιηθεί την Παρασκευή 27 Φεβρουαρίου 2026, στις 18:00, στο Πνευματικό Κέντρο του Δήμου Αθηναίων. Τη συζήτηση θα συντονίσει ο Κώστας Αρβανίτης, Αντιπρόεδρος της The Left, Επικεφαλής Αντιπροσωπείας ΣΥΡΙΖΑ.
Στο επίκεντρο της συζήτησης θα βρεθούν τα ευρήματα της ποιοτικής έρευνας «Νέοι και Νέες για την Ευρώπη και την Αριστερά – Αντιλήψεις και Προσδοκίες», που διεξήχθη τον Νοέμβριο του 2025 από την εταιρεία Prorata για λογαριασμό των διοργανωτών.
Η έρευνα αποτυπώνει τις αντιλήψεις νέων ηλικίας 17 έως 35 ετών για την κοινωνία, την πολιτική και το μέλλον τους, αναδεικνύοντας μια βαθιά κρίση που δεν είναι μόνο οικονομική, αλλά και υπαρξιακή. Ads Η «μπλοκαρισμένη ενηλικίωση»
Ένα από τα βασικά συμπεράσματα της έρευνας είναι αυτό που οι ερευνητές περιγράφουν ως «μπλοκαρισμένη ενηλικίωση».
Οι νέοι και οι νέες φαίνεται να παραμένουν εγκλωβισμένοι σε μια παρατεταμένη μεταβατική κατάσταση, όπου τα παραδοσιακά ορόσημα της ενηλικίωσης – σταθερή εργασία, οικονομική ανεξαρτησία, δική τους κατοικία – παραμένουν άπιαστα.
Η καθημερινότητά τους καθορίζεται από πέντε βασικούς παράγοντες: την ακρίβεια, την επισφαλή εργασία, τη στεγαστική κρίση, την έλλειψη ελεύθερου χρόνου και την αυξανόμενη κοινωνική απομόνωση.
Οι αριθμοί αποτυπώνουν με σαφήνεια το μέγεθος του προβλήματος. Το 92% των νέων θεωρεί ότι οι μισθοί είναι ανεπαρκείς για μια αξιοπρεπή ζωή, ενώ το 17% εργάζεται με προσωρινές ή και χωρίς συμβάσεις. Παράλληλα, το 65% δηλώνει ότι εξακολουθεί να εξαρτάται οικονομικά από την οικογένειά του.
Αυτή η πραγματικότητα αντανακλάται και στη συνολική ψυχολογική κατάσταση των νέων. Το 44% δηλώνει λίγο ή καθόλου ικανοποιημένο από τη ζωή του, ενώ μόλις το 31% πιστεύει ότι το μέλλον θα είναι καλύτερο.
Οι νέοι φαίνεται να ωριμάζουν πρόωρα ως προς την αντίληψή τους για τις δυσκολίες, αλλά ταυτόχρονα αδυνατούν να αποκτήσουν την ανεξαρτησία που χαρακτήριζε προηγούμενες γενιές.
Η Ευρώπη ως «έσχατο καταφύγιο»
Παρά την απογοήτευση για τις συνθήκες στην Ελλάδα, η πλειονότητα των νέων δεν επιθυμεί απαραίτητα να μεταναστεύσει.
Το 61% δηλώνει ότι προτιμά να παραμείνει στη χώρα, αν και η αντίληψή τους για την Ευρώπη έχει αλλάξει σημαντικά. Αντί να θεωρείται σύμβολο ευκαιριών, η Ευρώπη αντιμετωπίζεται πλέον περισσότερο ως αναγκαστική διέξοδος παρά ως ιδανικός προορισμός.
Ταυτόχρονα, οι νέοι εκφράζουν έντονες ανησυχίες για ζητήματα όπως η άνοδος του ρατσισμού, η απειλή πολεμικών συγκρούσεων και η απώλεια πολιτισμικής ταυτότητας. Η αίσθηση ανασφάλειας δεν περιορίζεται στην οικονομία, αλλά επεκτείνεται στο κοινωνικό και πολιτικό περιβάλλον.
Πολιτική συνείδηση και νέες μορφές συμμετοχής
Η έρευνα καταγράφει επίσης σημαντικές διαφοροποιήσεις στον τρόπο με τον οποίο οι νέοι αντιλαμβάνονται την πολιτική. Για όσους αυτοτοποθετούνται στην Αριστερά, η πολιτική συνδέεται με όλες τις πτυχές της καθημερινής ζωής – την εργασία, τα δικαιώματα, τις κοινωνικές ανισότητες.
Αντίθετα, όσοι κλίνουν προς πιο συντηρητικές πολιτικές θέσεις τείνουν να αντιλαμβάνονται την πολιτική κυρίως μέσα από τους θεσμούς, τα κόμματα και το κράτος.
Παράλληλα, αναδεικνύονται νέες μορφές πολιτικοποίησης που δεν περιορίζονται στην παραδοσιακή συμμετοχή, αλλά εκφράζονται μέσα από κοινωνικές διεκδικήσεις, ζητήματα ταυτότητας και καθημερινές εμπειρίες ανασφάλειας.
Μια γενιά ανάμεσα στην εξάρτηση και την αυτονομία
Το βασικό συμπέρασμα της έρευνας είναι ότι οι νέοι στην Ελλάδα βρίσκονται σε μια μεταβατική κατάσταση, όπου δεν αισθάνονται ούτε πλήρως εξαρτημένοι ούτε πραγματικά ανεξάρτητοι.
Η οικονομική επισφάλεια, η αδυναμία σχεδιασμού του μέλλοντος και η έλλειψη σταθερότητας δημιουργούν μια κατάσταση παρατεταμένης αναμονής.
Η εργασία δεν εγγυάται πλέον οικονομική ασφάλεια, η στέγαση αποτελεί ολοένα και πιο δύσκολο στόχο και ο ελεύθερος χρόνος περιορίζεται από την ανάγκη επιβίωσης. Αυτό οδηγεί σε ένα ευρύτερο αίσθημα απώλειας ελέγχου και αναβολής των προσωπικών σχεδίων.
Η σημασία της δημόσιας συζήτησης
Η εκδήλωση φιλοδοξεί να ανοίξει έναν ευρύτερο διάλογο για τη θέση των νέων στη σύγχρονη ελληνική κοινωνία, εστιάζοντας σε ζητήματα όπως τα εργασιακά δικαιώματα, η στεγαστική κρίση, η οικονομική ανασφάλεια και η πολιτική συμμετοχή.
Στόχος είναι να αναδειχθούν οι μηχανισμοί που διαμορφώνουν την πολιτική και κοινωνική συνείδηση της νέας γενιάς μέσα σε ένα περιβάλλον συνεχούς κρίσης.
Σε μια εποχή όπου οι παραδοσιακές βεβαιότητες έχουν καταρρεύσει, η κατανόηση των εμπειριών και των προσδοκιών των νέων αποτελεί κρίσιμο στοιχείο για τον σχεδιασμό πολιτικών και κοινωνικών παρεμβάσεων.
Η νέα γενιά δεν βιώνει απλώς τις συνέπειες μιας κρίσης, αλλά διαμορφώνει την ταυτότητά της μέσα σε αυτήν, αναζητώντας νέους τρόπους να διεκδικήσει το μέλλον της.
Κάποια ποσοστά που προκύπτουν από την έρευνα είναι ιδιαίτερα ενδεικτικά
Το 17% εργάζεται με προσωρινές – ευκαιριακές συμβάσεις ή χωρίς σύμβαση
Το 29% δηλώνει ότι οι απολαβές του δεν επαρκούν για την κάλυψη βασικών αναγκών
Το 45% δουλεύει περισσότερες ώρες από τις συμφωνημένες και δεν αμείβεται γι’ αυτές
Το 92% θεωρεί ότι οι μισθοί στην Ελλάδα είναι χαμηλοί
Το 71% εκτιμάει ότι ο μισθός θα αυξηθεί ελάχιστα ή καθόλου τα επόμενα 3 χρόνια
Το 48% δηλώνει δυσαρέσκεια για τον χρόνο εργασίας
Το 65% δέχεται οικονομική βοήθεια από το οικείο περιβάλλον (γονείς, γιαγιάδες κλπ.)
Το 44% αισθάνεται λίγο ή καθόλου ευχαριστημένο από τη ζωή του
Το 31% αισθάνεται αρκετά ή πολύ σίγουρο ότι τα πράγματα στο μέλλον θα πάνε καλά ή πολύ καλά
Το 57% δυσκολεύεται πολλές ή τις περισσότερες φορές να ανταποκριθεί σε πάγιες οικονομικές υποχρεώσεις
Ολόκληρη η έκθεση-έρευνα εδώ: