Στην πολύκροτη υπόθεση κατασκοπείας που συγκλονίζει το πανελλήνιο εδώ και δέκα ημέρες, ο 54χρονος υπό κατηγορία σμήναρχος, απολογούμενος στον ανακριτή-αεροδίκη, φέρεται να παραδέχτηκε ότι στρατολογήθηκε από έναν Κινέζο πράκτορα με το όνομα «Στίβεν Γουέιν», ο οποίος του συστήθηκε ως εκπρόσωπος εταιρείας τεχνολογίας, ανταποκρινόμενος σε δική του ανάρτηση με το βιογραφικό του σε μέσο κοινωνικής δικτύωσης. Αρχικά, η «συνεργασία» τους περιλάμβανε αθώες μελέτες για μια ιστοσελίδα-βιτρίνα, όμως στη συνέχεια οι Κινέζοι, μέσω απειλών και εκβιασμών, είχαν την απαίτηση, αντί αμοιβής, να τους παραδίδει διαβαθμισμένες πληροφορίες τηλεπικοινωνιών ψηφιακών και ηλεκτρονικών εφαρμογών και μέσων.
Σε ταξίδι του στο Πεκίνο γνώρισε και τον πράκτορα «Γουίλιαμ», ανώτερο ιεραρχικά του «Στίβεν». Την περασμένη Πέμπτη είδαν το φως της δημοσιότητας φωτογραφίες του σμήναρχου με τον «Στίβεν» και τον «Γουίλιαμ», γεμάτες γέλια και χαρές, στο Σινικό Τείχος.
Ο προφυλακισμένος σμήναρχος με τον «Γουίλιαμ», τον ανώτερο του στρατολογητή και χειριστή του, Στίβεν
Ανεξαρτήτως του βαθμού αλήθειας των ισχυρισμών του 54χρονου καθ’ ομολογίαν επίορκου αξιωματικού, αυτά που διέρρευσαν στα ΜΜΕ -πλην ίσως των φωτογραφικών ενσταντανέ- παραπέμπουν όντως στις μεθόδους στρατολόγησης κατασκόπων και εν συνεχεία διαχείρισής τους από την κινεζική μυστική υπηρεσία πληροφοριών: την περίφημη MSS (Ministry State of Security of China – υπουργείο Κρατικής Ασφάλειας), η οποία αποτελεί, μαζί με τον Στρατό, τον βασικό πυλώνα διασφάλισης της εσωτερικής και εξωτερικής ασφάλειας της χώρας, αλλά και της θωράκισης του κυβερνώντος Κομμουνιστικού Κόμματος (ΚΚΚ) από ανάλογες απειλές κατασκοπευτικού χαρακτήρα. Η αναζήτηση από τους πράκτορες της MSS, π.χ., στα προφίλ των μέσων κοινωνικής και επαγγελματικής δικτύωσης, όπως το LinkedIn, για να εντοπίσουν και να συνδεθούν με άτομα σε νευραλγικές θέσεις του στρατιωτικού ή κυβερνητικού μηχανισμού είτε επιχειρήσεων ξένων χωρών, κυρίως των ΗΠΑ, του ΝΑΤΟ και της Ταϊβάν, με απώτερο στόχο τη στρατολόγηση, αποτελεί διαδεδομένη μέθοδο προσέγγισης.
Το ίδιο και η παροχή τάχα προσφορών για εργασία, όπου οι πράκτορες-στρατολόγοι προσεγγίζουν τους υποψήφιους με το πρόσχημα ότι ενδιαφέρονται για το αντικείμενό τους και διατίθενται να τους προσφέρουν καλοπληρωμένες δήθεν συμβουλευτικές εργασίες, είτε ερευνητικές ευκαιρίες κ.ά., ελέγχοντας έτσι την προθυμία τους να παραδώσουν απόρρητες πληροφορίες έναντι χρημάτων. Το ίδιο και η χρησιμοποίηση εταιρειών-βιτρινών, στοχεύοντας στην προσέγγιση και στρατολόγηση ειδικών σε νευραλγικούς τομείς όπως επικοινωνίες, κυβερνοασφάλεια, πυρηνική τεχνολογία και αεροδιαστημική. Πολλά από τα παραπάνω ταιριάζουν στη μεθοδολογία στρατολόγησης του σμηνάρχου.
Η «ταυτότητά» της
Η MSS είναι ένα γιγαντιαίος πολιτικός μηχανισμός ασφαλείας που όσο τον «μαθαίνουν» οι Δυτικοί τόσο εκπλήσσονται από το εύρος των επιχειρησιακών δυνατοτήτων του, την πολυπλοκότητα και την αποτελεσματικότητα της δομής του. Δεν μοιάζει με καμιά άλλη σημαντική δυτική μυστική υπηρεσία. Αντιθέτως, τις υπερβαίνει. Η MSS συνδυάζει τα καθήκοντα, τις αρμοδιότητες και τα πεδία δράσης της CIA, του FBI, και της MI6 υπό ένα ενιαίο, υπερ-εξουσιοδοτημένο σχήμα, που δρα για όλα, εντός και εκτός της χώρας, με απεριόριστες δικαιοδοσίες κι ένα πλήθος 800.000 πρακτόρων να την υποστηρίζουν, αξιοποιώντας την τελευταία λέξη της τεχνολογίας, με χρήση των πιο εξελιγμένων μεθόδων υποκλοπής δεδομένων και ελέγχου των πληροφοριών.
Τα συγκριτικά αριθμητικά δεδομένα είναι καταλυτικά. Οι βρετανικές MI6 και ΜΙ5, π.χ., έχουν συνολικά περίπου 9.000 άτομα προσωπικό, σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα διαθέσιμα στοιχεία, η αναλογία δηλαδή σε σχέση με την MSS είναι σχεδόν 1/90. Η CIA εκτιμάται ότι διαθέτει περίπου 21.500 πράκτορες, αναλογία 1/37. Ο δε Κρίστοφερ Ρέι, διευθυντής του FBI, εκτίμησε πρόσφατα ότι οι χάκερ που αναπτύσσει η MSS υπερτερούν αριθμητικά του κυβερνοπροσωπικού της δικής του υπηρεσίας σε αναλογία 50 προς έναν.
Κλείσιμο
Οι κύριες λειτουργίες της MSS περιλαμβάνουν την εσωτερική ασφάλεια, που σημαίνει και τη σκληρή παρακολούθηση Κινέζων πολιτών, εντός και εκτός της χώρας, με στόχο την καταστολή της όποιας αντιπολίτευσης και τον απόλυτο έλεγχο των πληροφοριών. Και από την άλλη, εξωτερική κατασκοπεία για απόκτηση κρίσιμων στρατιωτικών, τεχνολογικών και πολιτικών πληροφοριών, κυβερνοκατασκοπεία, αλλά και επιχειρήσεις προπαγάνδας μέσω ψηφιακών δικτύων.
Στον σημερινό «κόσμο των κατασκόπων» κυριαρχούν τα συστήματα ψηφιακής παρακολούθησης, κυβερνοεπιθέσεων και μαζικής συλλογής δεδομένων, με τη συλλογή της πληροφορίας να είναι το πιο πολύτιμο όπλο. Στον ανταγωνισμό των μεγάλων δυνάμεων, που ξεπερνώντας το στενό στρατιωτικό πλαίσιο επικεντρώνεται στον έλεγχο των δικτύων, της τεχνολογίας και της ροής των δεδομένων, η MSS έχει αναδειχθεί σε έναν από τους επιθετικότερους παίκτες.
Διαθέτει 800.000 πράκτορες σε όλο τον κόσμο, ελέγχει 220 «επιχειρήσεις» στις ΗΠΑ και έχει στρατολογήσει 250 πράκτορες στις Βρυξέλλες – Ποιος είναι ο ισχυρός άνδρας της υπηρεσίας και πώς χρησιμοποιεί τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης
Απαγορεύεται από το δίκαιο της Πνευμ. Ιδιοκτησίας η καθ΄οιονδήποτε τρόπο παράνομη χρήση/ιδιοποίηση του παρόντος, με βαρύτατες αστικές και ποινικές κυρώσεις για τον παραβάτη
Από την άλλη, με την είσοδο στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης, η αποστολή της κατασκοπείας έχει διευρυνθεί, εντάσσοντας τη χειραγώγηση καταστάσεων της ίδιας της πραγματικότητας. Η MSS πρωταγωνιστεί στην παραγωγή deepfakes, ψεύτικων ψηφιακών ταυτοτήτων και των πολέμων των «στρατών από bots», που μπορούν να δημιουργήσουν πολιτική σύγχυση, να πλήξουν θεσμούς και να υποκινήσουν αναταραχές «αγνώστου προελεύσεως». Συγχρόνως, δίνει τη μάχη της κλοπής τεχνολογίας, πατεντών και ερευνητικών δεδομένων, καθώς η βιομηχανική κατασκοπεία έχει μετατραπεί σε κρίσιμο εργαλείο γεωπολιτικής επιρροής.
Οι τέσσερις στόχοι
Ο Τζιμ Λιούις, Αμερικανός διπλωμάτης με 30χρονη πείρα στα κινεζικά θέματα, ανέφερε στο CBS ότι η στόχευση της MSS έχει τέσσερα επίπεδα. Αφορά εν πρώτοις τον «εσωτερικό εχθρό», καθώς ο έλεγχος των αντιφρονούντων είναι πρώτο μέλημα του καθεστώτος. Σε αυτούς συμπεριλαμβάνονται και οι εθνοτικές μειονότητες, όπως οι Ουιγούροι και οι Θιβετιανοί.
Κατά δεύτερον, την Ταϊβάν, για την οποία λέγεται ότι απορροφά ίσως και το 50% των δράσεων των πρακτόρων της MSS. Τρίτον, τις ΗΠΑ, που αποτελούν από μόνες τους ένα ξεχωριστό τεράστιο κεφάλαιο της δράσης της MSS. Και, τέταρτον, τις υπόλοιπες χώρες, με εκείνες του ΝΑΤΟ σε πρώτο πλάνο. Αντικείμενο είναι η ευρείας κλίμακας κατασκοπεία και επιχειρήσεις επιρροής στο εξωτερικό, καθώς και η συγκέντρωση διά παντός μέσου πληροφοριών και τεχνολογίας.
Σε αντίθεση με όλες τις άλλες γνωστές μυστικές υπηρεσίες, Ανατολής και Δύσης, επιχειρησιακά η κατασκοπευτική δραστηριότητα της MSS είναι… αποκεντρωμένη. Υπάρχει βεβαίως η κεντρική υπηρεσία που εδρεύει στο Πεκίνο, αλλά των επιχειρήσεων κατασκοπείας στις ΗΠΑ προΐσταται το Κρατικό Γραφείο Ασφάλειας της Σανγκάης (SSSB), ενώ το αντίστοιχο της Τζετζιάνγκ (ZSSB) επικεντρώνεται στις αντίστοιχες στην Ευρώπη. Τα περιφερειακά γραφεία έχουν αρκετούς βαθμούς αυτονομίας στις δράσεις τους να αναζητούν εγχώριες ή διεθνείς πηγές, έχοντας ξεχωριστή, στοχευμένη εστίαση.
Παράδειγμα αποτελεσματικότητας αυτού του σχήματος, η στρατολόγηση από το SSSB, το 2017, του εργολάβου στον τομέα της Αμυνας των ΗΠΑ και πρώην αξιωματικού της CIA Κέβιν Μάλορι, ο οποίος παρέδωσε διαβαθμισμένες πληροφορίες αντί 25.000 δολαρίων, αλλά αργότερα συνελήφθη από το FBI και καταδικάστηκε σε 20 χρόνια φυλάκισης.
Η έρευνα του CSIS
Για να καταλάβει κανείς τον όγκο και την πολυπλοκότητα των κατασκοπευτικών δραστηριοτήτων της MSS στις ΗΠΑ, σχετική έρευνα του CSIS (Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Μελετών) απαρίθμησε 224 περιπτώσεις παντός είδους επιχειρήσεων από το 2000 μέχρι και τον Μάρτιο του 2023, που περιλαμβάνουν από κλοπές πληροφοριών για τα προηγμένα συστήματα ασφαλείας των ΗΠΑ μέχρι στοιχεία των υπερσύγχρονων οπλικών συστημάτων (F-16, F-22, Stealth κ.ά.), ακόμη και προγραμμάτων της ΝΑSΑ και της αποστολής του «Discovery», εισαγωγή κακόβολου λογισμικού σε διάφορους κρατικούς φορείς, υπουργεία και κορυφαίες εταιρείες της Silicon Valley, απόσπαση πληροφοριών από πρόσωπα, στρατολόγηση πρακτόρων, συλλήψεις Αμερικανών αξιωματούχων μυστικών υπηρεσιών και άλλα απίστευτου εύρους περιστατικά.
Η έρευνα επικεντρώθηκε στην παράνομη απόκτηση πληροφοριών από Κινέζους αξιωματικούς των μυστικών υπηρεσιών ή τους πράκτορές τους και στον αυξανόμενο αριθμό κινεζικών μυστικών επιχειρήσεων επιρροής. Και στο συμπέρασμά της αναφέρεται, μεταξύ άλλων, ότι «η κινεζική κατασκοπεία διεξάγεται για την επίτευξη των ευρύτερων στρατηγικών στόχων της Κίνας. Πρόκειται για μια αλλαγή σε σχέση με το παρελθόν, όπου τα εμπορικά κίνητρα ήταν εξίσου σημαντικά».
Από την εμφάνιση του Σι Τζινπίνγκ στο προσκήνιο, τον Μάρτιο του 2013, η MSS έχει αναδειχθεί σε έναν από τους επιθετικότερους παίκτες ανάμεσα στις μεγάλες δυνάμεις
Αυτή η αλλαγή προέκυψε μετά την εμφάνιση του Σι Τζινπίνγκ στο προσκήνιο, τον Μάρτιο του 2013. Το 69% των περιστατικών σημειώθηκαν ύστερα από αυτό το ορόσημο. Η έρευνα σημείωσε 104 περιστατικά κινεζικής κυβερνοκατασκοπείας μόνο στην τελευταία δεκαετία. «Ωστόσο, η Κίνα χρησιμοποιεί και παραδοσιακές μεθόδους στρατολόγησης πρακτόρων (συνήθως σεξ ή χρήματα), καθώς και μη συμβατικές προσεγγίσεις, όπως η αγορά ακινήτου δίπλα σε στρατιωτική ή ερευνητική εγκατάσταση», συμπληρώνει.
Για τις περιπτώσεις όπου εντοπίστηκαν ο δράστης ή οι δράσεις του, διαπιστώθηκε ότι το 49% των περιστατικών αφορούσε άμεσα Κινέζους στρατιωτικούς ή κυβερνητικούς υπαλλήλους, το 41% ιδιώτες Κινέζους πολίτες και το 10% μη Κινέζους, συνήθως Αμερικανούς που στρατολογήθηκαν από Κινέζους αξιωματούχους. Το 46% των περιστατικών αφορούσε κυβερνοκατασκοπεία, το 29% είχε ως στόχο την απόκτηση στρατιωτικής τεχνολογίας και το 54% εμπορικών τεχνολογιών.
Αλλά και στην Ευρώπη, οι κατασκοπευτικές επιχειρήσεις της Κίνας είναι διευρυμένης κλίμακας. Σύμφωνα με τους «Financial Times», το 2019 η υπηρεσία εξωτερικών σχέσεων της Ε.Ε. προειδοποίησε ότι περίπου 250 Κινέζοι κατάσκοποι βρίσκονταν στις Βρυξέλλες. Ακόμη, ένας κεντρικός πράκτορας της MSS στην Ευρώπη, ο Ντανιέλ Γου, ώθησε τον Βέλγο πρώην γερουσιαστή Φρανκ Κρέιλμαν να επηρεάσει υπέρ των κινεζικών συμφερόντων τις συζητήσεις στην Ε.Ε. για θέματα καταστολής της δημοκρατίας στο εσωτερικό της Κίνας έως και τις διώξεις των Ουιγούρων στο Σιντσιάνγκ. Λέγεται επίσης ότι ο Γου ήταν η κινεζική επαφή και για άλλους ακροδεξιούς πολιτικούς συμπαθούντες τη Ρωσία.
Η διαδρομή
Η MSS ιδρύθηκε τον Ιούνιο του 1983, προϊόν της συγχώνευσης δύο κυβερνητικών οργανισμών, της Κεντρικής Υπηρεσίας Ερευνών (CID) και της Υπηρεσίας Αντικατασκοπείας του υπουργείου Δημόσιας Ασφάλειας (MPS), της κορυφαίας υπηρεσίας πληροφοριών μέχρι τότε. Μετά την εξέγερση του 1989 και τα γεγονότα στην πλατεία Τιεναμέν, η MSS υιοθέτησε πιο επιθετική τακτική απέναντι στους πολιτικούς διαφωνούντες. Παρακολουθούσε στενά διανοούμενους και φοιτητικές ομάδες, ενώ παράλληλα αύξανε τις εγχώριες δυνατότητες αντικατασκοπείας.
Στη δεκαετία του 1990, η MSS έστρεψε την προσοχή της στην τεχνολογία για να βοηθήσει την ανάπτυξη της Κίνας, κλέβοντας καινοτομίες από εταιρείες και κυβερνήσεις άλλων χωρών μέσω κυβερνοκατασκοπείας έως ανθρώπινες διεισδύσεις. Στις δεκαετίες του 2000 και του 2010, αυτές οι πρακτικές εντάθηκαν και οι μέθοδοι των ανθρώπων της MSS επικεντρώνονταν όλο και περισσότερο στις κυβερνοεπιθέσεις. Στην τρέχουσα δεκαετία επεκτάθηκε σε πολιτικές παρεμβάσεις, επιθετικές κυβερνοεπιθέσεις (συμπεριλαμβανομένου του σαμποτάζ) και στρατολόγηση κατασκόπων, όπως και εγκατάσταση πρακτόρων επιρροής σε δυτικά έθνη.
Ο Τσεν Γιξίν
Σημείο τομής για την ανάπτυξη της MSS ήταν η άνοδος στην εξουσία του Σι Τζινπίνγκ το 2013. Ο Κινέζος ηγέτης προχώρησε γρήγορα στη θέσπιση νέου Νόμου περί Κατασκοπείας, το 2014, ο οποίος επικαιροποιήθηκε το 2023, από τον νέο υπουργό Κρατικής Ασφάλειας Τσεν Γιξίν. Με τις διατάξεις του διευρύνθηκαν ο ορισμός και το πλαίσιο λειτουργιών της κατασκοπείας και το εύρος των πιθανών στόχων.
Ο 66χρονος Τσεν θεωρείται στυλοβάτης του καθεστώτος και εκ των πολύ στενών συνεργατών του Τζινπίνγκ. Στις 11 Δεκεμβρίου 2025, με άρθρο του σε κομματικό έντυπο, σκιαγράφησε το σκληροπυρηνικό πενταετές σχέδιο 2026-2030 για την ασφάλεια της χώρας, που αποσκοπεί στο χτίσιμο ενός νέου «Σινικού Τείχους» εθνικής ασφάλειας. Και εστιάζει πρωτίστως στα θέματα της Ταϊβάν, της τεχνολογικής ασφάλειας, τις επιχειρήσεις κατά της κατασκοπείας και τις δραστηριότητες πληροφοριών στο εξωτερικό.
Παράλληλα, ο Τσεν κορυφώνει μια πολυετή επικοινωνιακή εκστρατεία, με την οποία οι Κινέζοι πολίτες «εκπαιδεύονται» να θεωρούν την εθνική ασφάλεια και την ατομική προσφορά του καθενός τους σε αυτήν ως μείζονος προτεραιότητας εθνικό ζήτημα. Με ένα έξυπνο τρίλεπτο βίντεο που κυκλοφόρησε με αφορμή την «Ημέρα Εκπαίδευσης για την Εθνική Ασφάλεια», η MSS έστειλε ένα αυστηρό μήνυμα στον κινεζικό λαό: ότι ξένοι κατάσκοποι βρίσκονται παντού. Περιγράφει τη σύλληψη ενός κατασκόπου που αλλάζει διαρκώς πρόσωπα, με τον αφηγητή να αναφέρει ότι «μπορούν να μεταμφιεστούν σε οποιονδήποτε, αλλά ανάμεσα στα πλήθη, εσύ κι εγώ, μαζί, προστατεύουμε την εθνική ασφάλεια». Και καταλήγει: «Εμείς, τα 1,4 δισεκατομμύρια άνθρωποι, είμαστε 1,4 δισεκατομμύρια γραμμές άμυνας». Τα υπόλοιπα στο πεδίο…
* Ministry State of Security of China – υπουργείο Κρατικής Ασφάλειας
Συνεχίζοντας σε αυτό τον ιστότοπο αποδέχεστε την χρήση των cookies στη συσκευή σας όπως περιγράφεται στην πολιτική cookies
Μάθετε περισσότερα εδώ
Αποδοχή