Προχθές Κυριακή αργά το απόγευμα, στις Φυλακές Δομοκού σημειώθηκε μία ακόμη δολοφονία. Από την προηγούμενη εβδομάδα ετοίμαζα ένα ρεπορτάζ για τα συνεχή περιστατικά βίας. Στις σχετικές ερωτήσεις μου, ο αρμόδιος γενικός γραμματέας Γενικός Γραμματέας Αντεγκληματικής Πολιτικής κ. Περρής, απαντούσε ότι επρόκειτο για μεμονωμένα περιστατικά.
Στην πραγματικότητα όμως, της δολοφονίας στον Δομοκό είχαν προηγηθεί μια σειρά από εγκληματικές ενέργειες. Στις 29 Ιανουαρίου μαχαίρωσαν τον κρατούμενο με το ψευδώνυμο «Δήμος» μέσα στις φυλακές Μαλανδρίνου.
Αλβανικής καταγωγής, ο «Δήμος» θεωρείται ο «εγκέφαλος» της απόπειρας δολοφονίας του Γιάννη Λάλα τον Μάιο του 2025, ο οποίος τελικώς δολοφονήθηκε τον Νοέμβριο στην Αράχωβα.
Ο «Δήμος» εκρατείτο στο ψυχιατρείο των φυλακών Κορυδαλλού. Φτάνοντας στις φυλακές Μαλανδρίνου, πριν καν φτάσει στην πτέρυγα που θα κρατούνταν, δέχθηκε επίθεση με αυτοσχέδιο μαχαίρι από άλλον κρατούμενο. Οι γνώστες του περιστατικού, αναρωτιούνται πώς οι δράστες είχαν μάθει ότι έφτανε στις φυλακές, του έστησαν καρτέρι και τον τραυμάτισαν.
Μία εβδομάδα πριν, ο 49χρονος Alia Jani, δεν στάθηκε τόσο τυχερός. Ο βαρυποινίτης δολοφονήθηκε με αυτοσχέδιο μαχαίρι στην Γ Πτέρυγα των Φυλακών Κορυδαλλού.
Η προχθεσινή δολοφονία στον Δομοκό, όπως και η προηγούμενη του Alia Jani, περιβάλλεται από μια σειρά ερωτημάτων. Οι περιγραφές κάνουν λόγο για συμπλοκή. Αλλά το θύμα δέχθηκε δύο σφαίρες στο κεφάλι και μία στο στήθος, που μάλλον παραπέμπουν σε εν ψυχρώ εκτέλεση.
Ο Βούλγαρος βαρυποινίτης που εμφανίζεται ως ο δολοφόνος, ήταν στην ίδια πτέρυγα με το θύμα. Γιατί να τον σκοτώσει στο αρχιφυλακείο;
Στο τελευταίο προσέρχονται συχνά οι κρατούμενοι, αλλά προηγουμένως περνούν από σωματικό έλεγχο. Πώς ήταν δυνατό να πέρασε ο δράστης το περίστροφο; Μήπως ήταν αλλού κρυμμένο ή φυλαγμένο;
Πηγές που γνωρίζουν πρόσωπα και πράγματα λένε ότι η αστυνομία δεν πρόκειται να «χάψει» την εκδοχή των γεγονότων που κυκλοφορεί από χθες.
Ενα ακόμη ερώτημα αφορά το περίστροφο. Δεν το βρίσκει κανείς στην καντίνα των φυλακών, αλλά στις ελληνικές κυκλοφορούν αρκετά.
Μπορεί να υπάρχουν κι άλλα στον Δομοκό, ενώ σίγουρα στον Κορυδαλλό. Σε μία αγωνιώδη επιστολή του προς τη διοίκηση της φυλακής, ο πατέρας ενός φυλακισμένου γράφει μεταξύ των άλλων:
«Στο κτίριο Έψιλον, 3ος όροφος, κελί (αναφέρεται και ο αριθμός) κρατείται άτομο γνωστό με το προσωνύμιο Abu Saltan, το οποίο κατέχει πολλαπλά κινητά τηλέφωνα, πυροβόλο όπλο και ναρκωτικές ουσίες. Προβαίνει σε διακίνηση κάνναβης εντός της φυλακής, καθώς και σε διακίνηση βαρύτερων ναρκωτικών ουσιών.
Το εν λόγω άτομο επικοινώνησε μαζί μας μέσω βιντεοκλήσεων WhatsApp από το εσωτερικό της φυλακής και προέβη σε άμεσες απειλές θανάτου εις βάρος του γιου μου, που είναι κρατούμενος στο κατάστημα, εμού προσωπικά και των εγγονών μου που διαμένουν στη Γερμανία».
Περίστροφα μεταφέρονται, όπως και άλλα «προϊόντα», με drones, που συχνά προσγειώνονται στο προαύλιο. Οι διοικήσεις των φυλακών δεν έχουν βρει τρόπο να τα αναχαιτίσουν.
Μία από τις εκδοχές για τη πιο πρόσφατη δολοφονία στον Δομοκό, είναι ότι αρχικά στόχος της επίθεσης ήταν ο αρχιφύλακας που εκτελούσε υπηρεσία.
Το βέβαιο είναι ότι προηγούμενη επίθεση κατά σωφρονιστικού υπαλλήλου μέσα στη φυλακή έγινε πριν από περίπου ένα μήνα αλλά είναι …ρουτίνας: μόνο στις φυλακές Δράμας, σημειώθηκαν τέσσερις επιθέσεις τους τελευταίους έξη μήνες.
Στα ντοκουμέντα που παρουσιάζει σήμερα το Tvxs, αποτυπώνεται η αγωνία των υπαλλήλων για την ασφάλεια της ζωής τους και οι αγωνιώδεις εκκλήσεις τους. Παρόμοια περιστατικά σημειώνονται και στις γυναικείες φυλακές, προκαλώντας διαβήματα προς τον Γενικό Γραμματέα Αντεγκληματικής Πολιτικής κ. Περρή.
«Κύριε Γραμματέα. Οι επιθέσεις κατά υπαλλήλων στο κατάστημά μας δεν έχουν σταματημό. Για τρίτη φορά σε διάστημα τριών μηνών, έγιναν επιθέσεις κρατουμένων κατά δύο συναδέλφων μας ενώ εκτελούσαν υπηρεσία σε διάφορα πόστα», σημειώνει σε επιστολή του το Σωματείο Εργαζομένων του Καταστήματος Κράτησης Γυναικών στον Ελαιώνα των Θηβών.
Μεταξύ άλλων, ζητούν από τον κ. Περρή, «την άμεση παρέμβασή σας για την ενίσχυση του προσωπικού φύλαξης, πριν θρηνήσουμε σοβαρό τραυματισμό ή ακόμη και ανθρώπινη απώλεια».
Καθώς δεν λαμβάνεται κανένα ουσιαστικό μέτρο, το περιστατικό θα επαναληφθεί. «Επανερχόμαστε εκ νέου καθώς χθες -τρεις μήνες μετά – σημειώθηκε νέο περιστατικό επίθεσης σε συνάδελφό μας από κρατούμενη», απευθύνεται ξανά το Σωματείο στις Γυναικείες Φυλακές του Ελαιώνα Θηβών.
«Παρά τις επανειλημμένες επισημάνσεις και την έγκαιρη ενημέρωση των σωματείων μας, δεν έχει υπάρξει μέχρι σήμερα ουσιαστική αντιμετώπιση του προβλήματος. Αντιθέτως, οι υπάλληλοι συνεχίζουν να αποχωρούν για άλλα καταστήματα, χωρίς να αντικαθίστανται».
Γενικός Γραμματέας: Το είπε και η Επιτροπή για τα βασανιστήρια
«Σε ένα περιβάλλον εγκλεισμού, όπως αυτό των Σωφρονιστικών Καταστημάτων παρατηρούνται αψιμαχίες και επεισόδια μεταξύ κρατουμένων ή μεταξύ κρατουμένων και φυλακτικού προσωπικού», απάντησε στη σχετική μου ερώτηση ο κ. Περρής ( ολόκληρες οι απαντήσεις στο τέλος του άρθρου).
«Σύμφωνα με τα τηρούμενα στοιχεία της Γενικής Γραμματείας Αντεγκληματικής Πολιτικής τα φαινόμενα αυτά δεν είναι συχνά, και δεν έχουν μεγάλη έκταση, το ίδιο διαπίστωσε στην πρόσφατη έκθεση της για την Χώρα μας η Επιτροπή για την πρόληψη των βασανιστηρίων του Συμβουλίου της Ευρώπης».
Οι αρμόδιοι δεν φαίνεται να έχουν αντιληφθεί τις διαστάσεις της πολύπλευρης κρίσης.
Στην κυβέρνηση Μητσοτάκη δεν άρεσε ο νόμος Παρασκευόπουλου, στον οποίο η προπαγάνδα της παρά λίγο να φορτώσει και την … απόδραση από το Αλκατράζ.
Αυστηροποίησε τις ποινές για λόγους εσωτερικής -ακροδεξιάς- κατανάλωσης, χωρίς να πάρει κανένα μέτρο εξασφάλισης στοιχειωδών συνθηκών διαβίωσης λόγω της αύξησης του αριθμού των κρατουμένων καθώς και ενίσχυσης του προσωπικού.
Ετσι σήμερα από τις 13, 5 περίπου χιλιάδες κρατούμενους συνολικά στη χώρα, τρεις- τέσσερις χιλιάδες κοιμούνται στο πάτωμα και οι υπόλοιποι είναι στιβαγμένοι σαν σαρδέλες σε υπερφορτωμένα κελιά. Στον Κορυδαλλό, για παράδειγμα, υπάρχουν 1.230 κρεβάτια για 1900 κρατούμενους.
Γύρω στους 650 κοιμούνται σε αυτοσχέδια κρεβάτια από τελάρα, με χαρτόνια αντί για στρώμα. Ο μακαρίτης Alia Jani δεν ήταν σε αυτή τη κατηγορία: είχε κελί- σουίτα όπου ζούσε μόνος του, με όλες τις ανέσεις. Αλλά αυτό είναι μία άλλη ιστορία..
Ο αριθμός των κρατουμένων ανεβαίνει συνεχώς με τους νόμους Φλωρίδη, ενώ την ίδια στιγμή οι αρμόδιες επιτροπές απορρίπτουν αιτήσεις αποφυλάκισης, παρότι οι αιτούντες το δικαιούνται.
Μετά και τη συνεχή αύξηση των εγκλείστων, το προσωπικό δεν φαίνεται να επαρκεί αλλά ο Γενικός Γραμματέας Αντεγκληματικής Πολιτικής έχει διαφορετική άποψη:
«Οι οργανικές θέσεις της Γενικής Γραμματείας Αντεγκληματικής Πολιτικής που προβλέπονται για τα Σωφρονιστικά Καταστήματα της Χώρας είναι καλυμμένες σε ποσοστό 80% περίπου.Τα τελευταία 3 έτη (2023-2025) πραγματοποιήθηκαν 604 προσλήψεις προσωπικού ΔΕ Φύλαξης και ΔΕ Εξωτερικής Φρούρησης και 83 προσλήψεις διοικητικού-επιστημονικού προσωπικού».
Σωφρονιστικοί υπάλληλοι υποστηρίζουν αντίθετα ότι ο αριθμός τους μειώνεται, λόγω συνταξιοδοτήσεων και οικειοθελών αποχωρήσεων εξαιτίας των αυξανόμενων κινδύνων. Προσθέτουν επίσης ότι πολλοί πρωτοδιοριζόμενοι τα παρατούν, αμέσως με την προσγείωση στο σκληρό έδαφος μιας πραγματικότητας που κανείς δεν μπορεί να συλλάβει, εκτός των τειχών.
«Η πραγματικότητα αυτή είναι χωρίς προηγούμενο», λέει ένας γνώστης της κατάστασης που είναι μέσα στα τείχη. «Συμβολίζει το εκρηκτικό κοκτέιλ ιδεοληψίας και ανικανότητας της κυβέρνησης».
Ολόκληρες οι απαντήσεις του του κυρίου Αρίστου Περρή, Γενικού Γραμματέα Αντεγκληματικής Πολιτικής
1) Υπάρχουν διαμαρτυρίες αλλά και ανακοινώσεις σωφρονιστικών υπαλλήλων για επιθέσεις που δέχονται από κρατούμενους τους τελευταίους μήνες. Τα περιστατικά σημειώνονται σε ανδρικές και γυναικείες φυλακές. Πως το σχολιάζετε;
Η διαχείριση της ομαλής και ασφαλούς λειτουργίας των Σωφρονιστικών Καταστημάτων αποτελεί πρωταρχική μέριμνα της Γενικής Γραμματείας Αντεγκληματικής Πολιτικής.
Στο πλαίσιο αυτό λαμβάνονται όλα τα απαραίτητα μέτρα προκειμένου να αντιμετωπιστεί η αύξηση του πληθυσμού των Σωφρονιστικών Καταστημάτων που έχει πραγματοποιηθεί τα τελευταία έτη. Σε ένα περιβάλλον εγκλεισμού, όπως αυτό των Σωφρονιστικών Καταστημάτων παρατηρούνται αψιμαχίες και επεισόδια μεταξύ κρατουμένων ή μεταξύ κρατουμένων και φυλακτικού προσωπικού.
Σύμφωνα με τα τηρούμενα στοιχεία της Γενικής Γραμματείας Αντεγκληματικής Πολιτικής τα φαινόμενα αυτά δεν είναι συχνά, και δεν έχουν μεγάλη έκταση, το ίδιο διαπίστωσε στην πρόσφατη έκθεση της για την Χώρα μας η Επιτροπή για την πρόληψη των βασανιστηρίων του Συμβουλίου της Ευρώπης . Παρ’ όλα αυτά όλα τα περιστατικά εξετάζονται, αναλύονται και λαμβάνονται τα κατάλληλα μέτρα για την πρόληψη, αποτροπή και αποφυγή τους στο μέλλον.
Στο πλαίσιο αυτό, εκτός των εγκυκλίων και των οδηγιών που έχουν εκδοθεί προς τα Σωφρονιστικά Καταστήματα για την απαρέγκλιτη τήρηση των διατάξεων του Σωφρονιστικού Κώδικα, με στόχο την αντιμετώπιση τέτοιων περιστατικών και την ενίσχυση της ασφάλειας, έχουν αναληφθεί από το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη μία σειρά σημαντικών μέτρων μεταξύ των οποίων είναι:
α) Η εντατικοποίηση των τακτικών ελέγχων από το προσωπικό των τμημάτων φύλαξης των Σωφρονιστικών Καταστημάτων με σκοπό τον εντοπισμό παράνομων ειδών, την καταγραφή και αποστολή στη ΓΓΑΠ των στοιχείων σχετικά με τα ευρήματα προκειμένου να γίνεται αξιολόγηση και ανάλυση των αποτελεσμάτων των ελέγχων για τη λήψη περαιτέρω μέτρων.
β) Η συνεργασία με τις αστυνομικές αρχές για τη διενέργεια έκτακτων ελέγχων εντός των Σωφρονιστικών Καταστημάτων.
γ) Η συγκρότηση Ομάδων Αντιμετώπισης Έκνομων Ενεργειών σε συνεργασία με τα τμήματα εξωτερικής φρούρησης των Σωφρονιστικών Καταστημάτων για τη διενέργεια επικαλυπτικών ελέγχων.
δ) Η σύνταξη και έκδοση νέου Κανονισμού Ασφαλείας των Σωφρονιστικών Καταστημάτων
ε) Η προμήθεια σύγχρονων συσκευών (Ηλεκτρονικές Πύλες Μηχανήματα X – RAY) ελέγχου προσωπικού και ειδών που εισέρχονται στα Σωφρονιστικά Καταστήματα για τον εντοπισμό παράνομων ειδών, συνολικού προϋπολογισμού 3.700.000€.
στ) Η προμήθεια ειδικών γιλέκων την ενίσχυση της προστασίας του προσωπικού ασφαλείας των Σωφρονιστικών Καταστημάτων.
2) Πολλά από τα περιστατικά αυτά, αλλά και άλλα προβλήματα λειτουργίας, αποδίδονται στην υποστελέχωση των φυλακών και τη μείωση του προσωπικού.
Η Γενική Γραμματεία στο πλαίσιο του Στρατηγικού Σχεδιασμού 2024-2026 αλλά και του Σχεδίου Δράσης 2025-2030, έχει θέσει ως πρωταρχικό στόχο την επαύξηση της στελέχωσης του προσωπικού των Σωφρονιστικών Καταστημάτων.
Οι οργανικές θέσεις της Γενικής Γραμματείας Αντεγκληματικής Πολιτικής που προβλέπονται για τα Σωφρονιστικά Καταστήματα της Χώρας είναι καλυμμένες σε ποσοστό 80% περίπου.
Τα τελευταία 3 έτη (2023-2025) πραγματοποιήθηκαν 604 προσλήψεις προσωπικού ΔΕ Φύλαξης και ΔΕ Εξωτερικής Φρούρησης και 83 προσλήψεις διοικητικού-επιστημονικού προσωπικού. Συγκεκριμένα το έτος 2025 πραγματοποιήθηκαν συνολικά 148 προσλήψεις προσωπικού ΔΕ Φύλαξης και ΔΕ Εξωτερικής Φρούρησης και 54 προσλήψεις διοικητικού-επιστημονικού προσωπικού.
Στο πλαίσιο της επαύξησης της στελέχωσης του προσωπικού των Σωφρονιστικών Καταστημάτων έχουν αναληφθεί οι κάτωθι ενέργειες :
α) Κατόπιν σχετικών ενεργειών του Υπουργείου στον προγραμματισμό προσλήψεων 2026 του Υπουργείου Εσωτερικών κατανεμήθηκαν συνολικά 260 θέσεις προσωπικού για τα Σωφρονιστικά Καταστήματα και ειδικότερα αυξημένος αριθμός 229 θέσεων για τους πιο κρίσιμους κλάδους προσωπικού ΔΕ Φύλαξης και ΔΕ Εξωτερικής Φρούρησης.
β) Επιπλέον, με στόχο την ενίσχυση των Σωφρονιστικών Καταστημάτων με διοικητικό και επιστημονικό προσωπικό, απεστάλη τον Ιανουάριο του 2026 έγγραφο του Υφυπουργού Προστασίας του Πολίτη προς την Υφυπουργό Εσωτερικών για την διάθεση θέσεων πλέον αυτών που κατανεμήθηκαν αρχικά.
γ) Επίσης, για την άμεση υποβοήθηση του έργου διοικητικού προσωπικού, προωθήθηκε αίτημα προς το Υπουργείο Εργασίας και την Δημόσια Υπηρεσία Απασχόλησης (Δ.ΥΠ.Α.) για την συμπερίληψη θέσεων διοικητικού προσωπικού των Σωφρονιστικών Καταστημάτων στα Προγράμματα Κοινωφελούς Χαρακτήρα που υλοποιούνται από τη Δ.ΥΠ.Α. (αριθμός πρωτοκόλλου 19282-31.07.2025).
δ) Συναφώς, για την επιτάχυνση της διαδικασίας πλήρωσης των κενών θέσεων του φυλακτικού προσωπικού, με νομοθετική πρωτοβουλία του Υπουργείου (αρ.26 του ν.5236/2025, Α’ 175), θεσμοθετήθηκε ότι η πρόσληψη του προσωπικού κλάδων ΔΕ Φύλαξης και ΔΕ Προσωπικού Εξωτερικής Φρούρησης θα διενεργείται από το ίδιο Υπουργείο, κατά παρέκκλιση της διαδικασίας πλήρωσης μέσω του ΑΣΕΠ με διαδικασία αντίστοιχης αυτής που εφαρμόζεται για τις προσλήψεις των Ειδικών Φρουρών της ΕΛΑΣ.
Η αλλαγή αυτή μειώνει δραστικά τον απαιτούμενο χρόνο ολοκλήρωσης των προσλήψεων από περίπου 24 μήνες σε μόλις 8 έως 10 μήνες, ενισχύοντας άμεσα την επιχειρησιακή ετοιμότητα και την επαρκή στελέχωση στις κρίσιμες ειδικότητες. Με τη διαδικασία αυτή αναμένεται να προκηρυχθούν στο αμέσως προσεχές διάστημα συνολικά 414 θέσεις προσωπικού ΔΕ Φύλαξης και ΔΕ Προσωπικού Εξωτερικής Φρούρησης, από την ΠΥΣ του 2026 και από όσες θέσεις δεν είχαν καλυφθεί από προσλήψεις του ΑΣΕΠ.
ε) Τέλος, ολοκληρώθηκε η σύνταξη και είναι σε διαδικασία έγκρισης, ο νέος Οργανισμός της Γενικής Γραμματείας Αντεγκληματικής Πολιτικής όπου προβλέπεται αύξηση των οργανικών θέσεων όλων των κλάδων και ειδικοτήτων στα Σωφρονιστικά Καταστήματα της Χώρας κατά 28%.