Τη δυναμική επιστροφή της Ελλάδας σε ενεργό ρόλο στον τομέα των υδρογονανθράκων σηματοδοτεί η σημερινή υπογραφή των συµβάσεων παραχώρησης µε την κοινοπραξία των Chevron και HELLENiQ Energy για τα τέσσερα θαλάσσια οικόπεδα νότια της Κρήτης και της Πελοποννήσου.
Θαλάσσιες έρευνες της Chevron για υδρογονάνθρακες / Φωτογραφία: Shutterstock
Οι συμφωνίες αναδεικνύουν την σημασία της γεωστρατηγικής θέσης της χώρας, εν μέσω μιας συγκυρίας, κατά την οποία η Ανατολική Μεσόγειος αναδεικνύεται σε «κλειδί» για την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης.
Για την κυβέρνηση η σημερινή υπογραφή των συµβάσεων µε τη Chevron στέλνει ισχυρό µήνυμα στήριξης των ΗΠΑ στα ενεργειακά projects της Ελλάδας µε γεωπολιτικό πρόσηµο, ενώ λαμβάνει χώρα λίγες ηµέρες πριν από τη Συνάντηση Κορυφής της 24ης Φεβρουαρίου στην πρωτεύουσα των ΗΠΑ για τον Κάθετο ∆ιάδροµο Φυσικού Αερίου, με την Ουάσινγκτον να έχει αναγορεύσει τη χώρα µας ως στρατηγικό εταίρο στο πεδίο της ενέργειας, με αυξημένο γεωπολιτικό αποτύπωμα. Εξάλλου, πέραν από απόδειξη της ελκυστικότητας της χώρας του κλάδου της εξερεύνησης και παραγωγής υδρογονανθράκων, η παρουσία του αμερικανικού κολοσσού αποτελεί για το Μέγαρο Μαξίμου ψήφο εμπιστοσύνης στην Κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη, που αποδεικνύει ότι οι σχέσεις Ελλάδας-ΗΠΑ, υπό την Πρωθυπουργία Μητσοτάκη και την Προεδρία Τραμπ, είναι σε ιστορικό υψηλό, εν μέσω μάλιστα μιας γεωπολιτικά κρίσιμης συνθήκης.
Ενδεικτική της βαρύτητας που προσδίδουν οι Ηνωμένες Πολιτείες στα ενεργειακά εγχειρήματα στη χώρα μας ήταν η τοποθέτηση του εκτελεστικού Διευθυντή του Εθνικού Συμβουλίου Ενεργειακής Κυριαρχίας των ΗΠΑ, Jarred Agen, στο πλαίσιο της Διάσκεψης Ασφαλείας του Μονάχου. Ο Σύμβουλος του Ντόναλντ Τραμπ χαρακτήρισε την ενέργεια «εργαλείο επίτευξης της ειρήνης στην Ουκρανία», δίνοντας ως παράδειγμα τον Κάθετο Διάδρομο τη μεταφορά φυσικού αερίου μέσω αυτού ως μέρος της ατζέντας ενεργειακής κυριαρχίας των ΗΠΑ, συγχαίροντας παράλληλα την ελληνική κυβέρνηση για τις ενεργειακές συμφωνίες που υπεγράφησαν στο P-TEC.
Η σημερινή τελετή υπογραφής των συμβάσεων για την παραχώρηση τεσσάρων θαλάσσιων περιοχών σε Πελοπόννησο και Κρήτη στην κοινοπραξία της Chevron και της HELLENIQ ENERGY, αναδεικνύεται από το Μέγαρο Μαξίμου ως αποτέλεσμα αποφασιστικών κινήσεων και υπεύθυνων επιλογών στον κρίσιμο τομέα της ενεργειακής πολιτικής, που εντάσσονται σε έναν ευρύ ενεργειακό σχεδιασμό, ενισχύοντας το κυβερνητικό αφήγημα της «ισχυρής Ελλάδας». «Συνεχίζουμε στον δρόμο της ευθύνης. Αυτό επιθυμεί η πλειοψηφία των πολιτών: μια Ελλάδα της εθνικής αυτοπεποίθησης, όχι της εθνικής υστερίας», υπογράμμισε χθες στην κυριακάτικη ανασκόπηση του κυβερνητικού έργου ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, αναφερόμενος στα ελληνοτουρκικά, δίνοντας ωστόσο το στίγμα της κυβερνητικής πολιτικής. Κυβερνητικά στελέχη άλλωστε μετά την εκδήλωση ενδιαφέροντος από τη Chevron διεμήνυαν πως με την παρουσία της νοτίως της Κρήτης, η χώρα καθιερώνεται ως αξιόπιστος γεωπολιτικός εταίρος, ενώ η κυβέρνηση Μητσοτάκη στέλνει μήνυμα σταθερότητας και ασφάλειας, ασκώντας στην πράξη τα κυριαρχικά της δικαιώματα.
Επανεκκίνηση των ερευνών και τπροσέλκυση επενδύσεων στον ελληνικό θαλάσσιο χώρο
Οι παραχωρήσεις αφορούν τις περιοχές «Νότια Πελοπόννησος», «Α2», καθώς και τα θαλάσσια blocks «Νότια της Κρήτης Ι» και «Νότια της Κρήτης ΙΙ», όπου η κοινοπραξία έχει ήδη αναδειχθεί προτιμητέος επενδυτής, ενώ οι υπογραφές πέφτουν σε λιγότερο από έναν χρόνο µετά την προκήρυξη του διεθνούς διαγωνισµού, καταδεικνύοντας πως η κυβέρνηση επενδύει στον στόχο την επανεκκίνησης των ερευνών και την προσέλκυση επενδύσεων στον ελληνικό θαλάσσιο χώρο. Στελέχη του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας κάνουν λόγο για «αγώνα» δρόμου, με σκοπό να τηρηθούν τα πιεστικά χρονοδιαγράμματα και με στόχο η Ελλάδα να στείλει μήνυμα υπευθυνότητας και αξιοπιστίας στους επενδυτές. Οι συμβάσεις θα υπογραφούν στο Μέγαρο Μαξίμου παρουσία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη και της πρέσβειρας των ΗΠΑ στην Αθήνα Κίμπερλι Γκιλφόιλ, από τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρο Παπασταύρου, τον διευθύνοντα σύμβουλο της Ελληνικής Διαχειριστικής Εταιρείας Υδρογονανθράκων και Ενεργειακών Πόρων, Αριστοφάνη Στεφάτο, τον αντιπρόεδρο της Chevron, Γκάβιν Λιούις, τον CEO της HELLENIQ ENERGY, Ανδρέα Σιάμιση, ενώ με αντίστοιχη ταχύτητα οι συμβάσεις θα κατευθυνθούν στη Βουλή προς κύρωση, με στόχο να ξεκινήσει το ερευνητικό πρόγραμμα στις αρχές του 2027.
Η υπογραφή των συμβάσεων σηματοδοτεί την είσοδο στην ελληνική αγορά μίας εταιρείας με κορυφαία τεχνογνωσία σε deepwater projects παγκοσμίως, οικονομική ισχύ και μακροχρόνια εμπειρία στην Ανατολική Μεσόγειο, που είναι πιθανό να οδηγήσει στην εκμετάλλευση του υποθαλάσσιου πλούτου, που θα καταστήσει την Ελλάδα παραγωγό και εξαγωγική χώρα, αντί για εισαγωγέα ή διαμετακομιστή φυσικού αερίου. Ουσιαστικά, η Ελλάδα, βγαίνοντας στις διεθνείς αγορές με τέσσερις νέες περιοχές προς παραχώρηση, τις περιοχές «Μπλοκ Α2», «Νότια της Πελοποννήσου», «Νότια της Κρήτης 1» και «Νότια της Κρήτης 2», συνολικής έκτασης 47.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων, διπλασιάζει την έκταση των ενεργών θαλάσσιων περιοχών προς έρευνα, αυξάνοντας τις πιθανότητες εντοπισμού νέων στόχων και εκτέλεσης περισσότερων γεωτρήσεων. Σε κάθε περίπτωση η παρουσία της Chevron στην, μαζί με αυτήν της ExxonMobil από το 2019, ενισχύουν την ελκυστικότητα της χώρας ως προορισμού για διεθνείς ενεργειακές επενδύσεις.
Τα κρίσιμα ορόσημα από την εκδήλωση ενδιαφέροντος της Chevron για έρευνες στον ελληνικό θαλάσσιο χώρο, έως τη σημερινή υπογραφή των συμβάσεων είναι τα εξής:
Στις 26/3/2025 η Chevron εκδηλώνει το ενδιαφέρον της για έρευνα σε δύο ακόμη θαλάσσια οικόπεδα που εκτείνονται στα Νότια της Κρήτης. Λίγες ημέρες αργότερα στις 31 Μαρτίου ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου έχει τηλεφωνική επικοινωνία με τον Υπουργό Εσωτερικών και Πρόεδρο του Εθνικού Συμβουλίου Ενέργειας των ΗΠΑ, Doug Burgum, δίνοντας στην αποδοχή από την ελληνική Κυβέρνηση του ενδιαφέροντος της Chevron για τα θαλάσσια οικόπεδα. Στις 4 Απριλίου 2025 υπεγράφη από τον Υπουργό η Απόφαση αποδοχής της εκδήλωσης ενδιαφέροντος για τις θαλάσσιες περιοχές «Νότια Κρήτη 1» και «Νότια Κρήτη 2», ενώ στις 11 Απριλίου ακολούθησε η Υπουργική Απόφαση για τον ορισμό των ακριβών συντεταγμένων όπου θα παραχωρηθεί το δικαίωμα έρευνας και εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων, καθώς και για την επιλογή του είδους της σύμβασης ως «Σύμβασης Μίσθωσης». Η 3η Υπουργική Απόφαση για την προκήρυξη του διεθνούς διαγωνισμού ήρθε στις 30 του μήνα. Σημαντικό ήταν το ραντεβού της 7ης Μαΐου στο Τέξας, όπου ο Υπουργός Σταύρος Παπασταύρου με τον Υφυπουργό Νίκο Τσάφο επισκέφθηκαν τις εγκαταστάσεις της Chevron, τα γραφεία της Cheniere Energy, καθώς και τα κεντρικά γραφεία της ExxonMobil. Στις 11 Ιουνίου δημοσιεύθηκε ο διεθνής διαγωνισμός στην Ευρωπαϊκή Εφημερίδα. Με την ολοκλήρωση του διαγωνισμού, ακολούθησε η αξιολόγηση της προσφοράς από την Επιτροπή της ΕΔΕΥΕΠ, η διαπραγμάτευση με τον υποψήφιο ανάδοχο για την οριστικοποίηση των Συμβάσεων Μίσθωσης και η υποβολή των τελικών Συμβάσεων Μίσθωσης στο Ελεγκτικό Συνέδριο για προσυμβατικό έλεγχο, πριν την υποβολή προς κύρωση στο Ελληνικό Κοινοβούλιο.