Γεγονός είναι οι πρώτες ταυτοποιήσεις από τις φωτογραφίες – ντοκουμέντα που είδαν το φως της δημοσιότητας και αποτυπώνουν την εκτέλεση των 200 αγωνιστών της εθνικής αντίστασης στην Καισαριανή, την 1η Μαΐου του 1944.
Το υλικό εντοπίστηκε σε διαδικτυακή δημοπρασία στο eBay και αναρτήθηκε προς πώληση από ιδιώτη στο Βέλγιο, χωρίς να υπάρχουν στοιχεία για τον φωτογράφο ή για την ακριβή διαδρομή με την οποία κατέληξε στο εξωτερικό.
Διαβάστε επίσης: Ντοκουμέντα Καισαριανής / Το φως των αγωνιστών και η παγωμάρα στο «εμπόριο του πατριωτισμού»
Οι εν λόγω φωτογραφίες φαίνεται πως προέρχονται από το προσωπικό άλμπουμ του Γερμανού υπολοχαγού Χέρμαν Χόϊερ, ο οποίος υπηρετούσε στη Μαλακάσα.
Η ύπαρξη της δημοπρασίας έγινε γνωστή μέσω ανάρτησης της σελίδας «Greece at WWII Archives», η οποία δημοσιοποίησε μέρος των εικόνων, πυροδοτώντας δημόσια συζήτηση τόσο για την ιστορική τους αξία όσο και για τη δεοντολογία της εμπορικής διάθεσης τεκμηρίων.
Σύμφωνα με νεότερες αναφορές, έληξε η δημοπρασία για τα συγκεκριμένα ντοκουμέντα, καθώς έχουν αφαιρεθεί από τη λίστα του eBay.
Ανοιχτός για εποικοδομητικό διάλογο με τις ελληνικές αρχές δηλώνει ο Βέλγος συλλέκτης που έχει στην κατοχή του τις συγκλονιστικές φωτογραφίες στην Καισαριανή.
Σε σημείωμα που έστειλε στην «Εφ.Συν.» ο Τιμ Ντε Κρένε από τη Γάνδη, λέει πως «κατανοεί πλήρως ότι αυτές οι φωτογραφίες είναι ευαίσθητης ιστορικής φύσης».
«Σήμερα το πρωί, αποφάσισα προσωπικά να κλείσω τις δημοπρασίες του eBay σχετικά με τις ιστορικές φωτογραφίες της Καισαριανής», εξηγεί.
«Δεν έχει ληφθεί ακόμη απόφαση για πώληση και παραμένω ανοιχτός σε εποικοδομητικό διάλογο με τις αρμόδιες ελληνικές κυβερνητικές αρχές σχετικά με το μέλλον αυτού του υλικού», τονίζει.
Πάντως ξεκαθαρίζει ότι «τελικά, η απόφαση σχετικά με το σε ποιον και υπό ποιες συνθήκες αυτές οι φωτογραφίες μπορούν να βρουν νέο φύλακα εναπόκειται σε εμένα και σκοπεύω να λάβω τέτοιες αποφάσεις προσεκτικά, υπεύθυνα και με πλήρη επίγνωση της ιστορικής τους σημασίας».
Καισαριανή: Τι απεικονίζουν οι ιστορικές φωτογραφίες που βγήκαν σε δημοπρασία
Οι φωτογραφίες, φαίνεται να καταγράφουν στιγμές λίγο πριν από την εκτέλεση των 200 κομμουνιστών στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής.
Σε ορισμένες εικόνες διακρίνονται ομάδες κρατουμένων, ενώ σε άλλες εμφανίζονται γερμανικά στρατιωτικά οχήματα και στρατιώτες, σε σημεία που συνδέονται με τη μεταφορά των μελλοθανάτων από το στρατόπεδο Χαϊδαρίου.
Από τη στιγμή που δημοσιοποιήθηκαν οι φωτογραφίες τα αιτήματα για την απόκτησή τους από την Ελλάδα είναι καταιγιστικά.
Κόμματα, φορείς, ιστορικοί και απλοί πολίτες ζητούν από την κυβέρνηση να αναλάβει δράση ώστε τα ιστορικά ντοκουμέντα να έρθουν στην Ελλάδα.
Ντοκουμέντα Καισαριανής: Οι πρώτες ταυτοποιήσεις των αγωνιστών που εκτελέστηκαν
Σε μία από τις φωτογραφίες διακρίνεται άνδρας με λευκό πουκάμισο, για τον οποίο χρήστες στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης υποστηρίζουν ότι πρόκειται για τον Βασίλη Παπαδήμα.
Ο Βασίλης Παπαδήμας, γεννημένος στην Πύλο το 1909, εργαζόταν στο εργοστάσιο της Ανώνυμης Εταιρείας Οινοπνευματοποιίας στη Γιάλοβα Μεσσηνίας και είχε πολεμήσει στο αλβανικό μέτωπο. Στις 6 Αυγούστου 1941 συνελήφθη από Ιταλούς καραμπινιέρους και Έλληνες χωροφύλακες, βάσει καταλόγων που είχαν παραδοθεί στις δυνάμεις Κατοχής.
Αρχικά, μεταφέρθηκε στο στρατόπεδο του Ναυπλίου, κατόπιν στη Λάρισα και στη συνέχεια στο Χαϊδάρι, πριν συμπεριληφθεί στους 200 που οδηγήθηκαν στην εκτέλεση της Πρωτομαγιάς 1944 στην Καισαριανή.
Σύμφωνα με δημοσίευμα της εφημερίδας «Τα Νέα», η τραγωδία για την οικογένειά του δεν σταμάτησε εκεί: η μητέρα του υπέστη εγκεφαλικό και πέθανε σαράντα ημέρες μετά την εκτέλεση του γιου της. Ο αδελφός του, Δημήτρης Παπαδήμας – γνωστός εκδότης και αντιστασιακός που απεβίωσε το 2016 – είχε επίσης ενταχθεί στην Αντίσταση από μικρός. Όπως μάλιστα έχει καταγραφεί, βρέθηκε και ο ίδιος αντιμέτωπος με το ενδεχόμενο εκτέλεσης στην Καισαριανή, ενώ μεταπολεμικά εξορίστηκε στη Μακρόνησο.
Σε μια άλλη φωτογραφία λίγο πριν την εκτέλεση, ξεχωρίζει το πρόσωπο ενός νεαρού άνδρα που μοιάζει να χαμογελά ελαφρά. Κατά το ίδιο δημοσίευμα, πρόκειται για τον Ηλία Ρίζο του Δημητρίου, ο οποίος εργαζόταν σε μικρή βιοτεχνία παραγωγής ζυμαρικών και αρτοσκευασμάτων στη Λαμία, στην περιοχή του Αγίου Λουκά (Κλαραίικα).
Μετά την είσοδο των ιταλικών δυνάμεων στην πόλη, συνελήφθη από Έλληνες συνεργάτες των κατακτητών και παραδόθηκε στις δυνάμεις κατοχής. Κρατήθηκε στις φυλακές Λαμίας και στη συνέχεια μεταφέρθηκε στο στρατόπεδο Χαϊδαρίου, πριν καταλήξει ανάμεσα στους 200 της Καισαριανής. Τα αδέλφια του, Αποστόλης και Βασιλική, είχαν επίσης αντιστασιακή δράση και συνδέονταν με το ΚΚΕ.