«Ανεβαίνει η τάση» στο ελληνικό πρόγραμμα υδρογονανθράκων και τον Κάθετο Διάδρομο, δηλαδή σε δυο από τους βασικούς πυλώνες της ενεργειακής πολιτικής της Ελλάδας, που έχουν ως κοινή συνισταμένη την υψηλή γεωπολιτική αξία και το γεγονός ότι αποτελούν αγωγούς μεταφοράς…«θετικής ενέργειας» μεταξύ της Αθήνας και της Ουάσιγκτον.
H πρώτη…δόση των υπογραφών θα γίνει στις 11 στο Μέγαρο Μαξίμου, όπου οι εμπλεκόμενοι θα έχουν την ευκαιρία να συζητήσουν με τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη τα επόμενα βήματα και το χρονοδιάγραμμα των ερευνών. Στη συνέχεια θα ακολουθήσει η δημόσια εκδήλωση στο Μουσείο της Ακρόπολης, όπου το παρών θα δώσουν -μεταξύ άλλων- η πρέσβης των ΗΠΑ στην Ελλάδα Κίμπερλι Γκίλφοϊλ καθώς και όλες οι εταιρείες που συμμετέχουν στο στοίχημα της ανάπτυξης εγχώριας παραγωγής υδρογονανθράκων στη χώρα μας.
Η υπογραφή των τεσσάρων συμβάσεων παραχώρησης που αφορούν στα θαλάσσια μπλοκ «Νότια της Πελοποννήσου», «Α2», «Νότια της Κρήτης Ι» και «Νότια της Κρήτης ΙΙ» επισημοποιεί την παρουσία της Chevron στον ελληνικό τομέα υδρογονανθράκων, όπου πλέον δραστηριοποιείται ένα πανίσχυρο αμερικανικό «δίδυμο», η Chevron και η Exxon Mobil, παράλληλα με ένα ελληνικό «ντουέτο», αυτό των Helleniq Energy και Energean. Την ίδια στιγμή, επανατοποθετεί την Ελλάδα με ισχυρότερους όρους στον ενεργειακό χάρτη της Ανατολικής Μεσογείου και μεγιστοποιεί τις πιθανότητες για εξεύρεση εμπορικά εκμεταλλεύσιμων κοιτασμάτων στο βυθό της χώρας μας, στο μέτρο που αυξάνονται κατά πολύ οι περιοχές προς διερεύνηση.
Σε μια περίοδο κατά την οποία η περιοχή αναδεικνύεται σε κρίσιμο πεδίο στρατηγικών επενδύσεων και γεωπολιτικών ισορροπιών, η εξέλιξη αυτή ενισχύει το γεωπολιτικό και ενεργειακό αποτύπωμα της χώρας, λειτουργεί ως απτή ένδειξη εμπιστοσύνης προς το επενδυτικό και ρυθμιστικό περιβάλλον της χώρας, ενώ ταυτόχρονα ενισχύει τη γεωστρατηγική της θέση και αποτυπώνει, σε πρακτικό επίπεδο, τη βαρύτητα των κυριαρχικών της δικαιωμάτων στην περιοχή.
Πρόκειται άλλωστε για ένα από τα δυο μεγάλα ορόσημα που αναμένονται στο ορατό μέλλον στο «μέτωπο» των υδρογονανθράκων, μαζί με την δρομολογούμενη διενέργεια της πρώτης διερευνητικής γεώτρησης στην Ελλάδα μετά από 40 χρόνια στο θαλάσσιο οικόπεδο «Μπλοκ 2» στο Ιόνιο που αναμένεται στις αρχές του 2027 σε συνέχεια της εισόδου με πλειοψηφικό μερίδιο της Exxon Mobil στο σχήμα των παραχωρησιούχων κολοσσού, της Exxon Mobil, που ήρθε να πλαισιώσει τις Energean και Helleniq Energy.
Σε πρακτικό επίπεδο, το επόμενο βήμα μετά τις υπογραφές για τα τέσσερα θαλάσσια οικόπεδα είναι η κύρωση των συμβάσεων από τη Βουλή. Έπεται η έγκριση του Περιβαλλοντικού Σχεδίου Δράσης προς το φθινόπωρο, ώστε μέχρι τα τέλη του έτους να ξεκινήσουν οι πρώτες γεωφυσικές εργασίες στις παραχωρήσεις.
Σύμφωνα με το προβλεπόμενο χρονοδιάγραμμα, η πρώτη φάση περιλαμβάνει δισδιάστατες (2D) σεισμικές έρευνες, με ειδικό ερευνητικό σκάφος που θα ναυλώσει η αμερικανική εταιρεία και το οποίο αναμένεται να καλύψει έκταση περίπου 47.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων. Τα δεδομένα που θα συλλεχθούν θα αξιολογηθούν σε επόμενο στάδιο, προκειμένου να προσδιοριστούν οι γεωλογικές δομές με το μεγαλύτερο ενδιαφέρον. Σε δεύτερη φάση θα ακολουθήσουν πιο στοχευμένες τρισδιάστατες (3D) σεισμικές έρευνες στις πλέον «υποσχόμενες» περιοχές, με στόχο την επιβεβαίωση της ύπαρξης πιθανών εμπορικά εκμεταλλεύσιμων κοιτασμάτων υδρογονανθράκων και τη λήψη αποφάσεων για τα επόμενα βήματα του ερευνητικού προγράμματος.
Το στοίχημα της επόμενης ημέρας δεν είναι μόνο γεωλογικό αλλά και στρατηγικό. Εφόσον οι έρευνες προχωρήσουν και επιβεβαιώσουν τις ενδείξεις για αξιοποιήσιμα κοιτάσματα φυσικού αερίου, η Ελλάδα μπορεί να περάσει από τη φάση των εκτιμήσεων σε μια νέα ενεργειακή πραγματικότητα, ενισχύοντας τον ρόλο της ως αξιόπιστου παίκτη στην ενεργειακή εξίσωση της Ανατολικής Μεσογείου και της ευρωπαϊκής αγοράς.
Η συγκυρία της υπογραφής των συμβάσεων με τη Chevron δεν είναι τυχαία και εκπέμπει σαφές μήνυμα ισχυρής αμερικανικής στήριξης στα ενεργειακά projects της Ελλάδας με γεωπολιτικό αποτύπωμα, λίγες ημέρες πριν τη συνάντηση της 24ης Φεβρουαρίου στην Ουάσιγκτον για τον Κάθετο Διάδρομο Φυσικού Αερίου. Η αμερικανική πλευρά αναβαθμίζει τη συνεργασία με την Αθήνα στο ενεργειακό πεδίο και η εξέλιξη αυτή εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο στρατηγικής σύγκλισης, με την Ελλάδα να προβάλλει ως βασικός εταίρος στον ανασχεδιασμό των ενεργειακών ροών και των υποδομών στη νοτιοανατολική Ευρώπη.
Στη συνάντηση που συγκαλεί ο Αμερικανός υπουργός Ενέργειας Κρις Ράιτ, θα συμμετάσχουν οι υπουργοί Ενέργειας των χωρών που εμπλέκονται στον Κάθετο Διάδρομο, καθώς και υψηλόβαθμη αντιπροσωπεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Στο ίδιο τραπέζι αναμένεται να βρεθούν ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου μαζί με τους υπουργούς Ενέργειας των χωρών από τις οποίες διέρχεται ο Κάθετος Διάδρομος, καθώς και στελέχη που συνδέονται άμεσα με την εμπορική και επενδυτική διάσταση του έργου, μεταξύ αυτών ο διευθύνων σύμβουλος της AKTOR Αλέξανδρος Εξάρχου και ο επικεφαλής της ΔΕΠΑ Εμπορίας Κώστας Ξιφαράς. Το διακύβευμα είναι να ξεπεραστούν οι «παιδικές ασθένειες» που ταλανίζουν το project, να αντιμετωπιστούν ρυθμιστικά και εμπορικά ζητήματα και να διαμορφωθεί ένα πιο σταθερό λειτουργικό ρυθμιστικό πλαίσιο για την υλοποίηση του έργου, ώστε ο Κάθετος Διάδρομος να εξελιχθεί σε ένα βιώσιμο και εμπορικά ελκυστικό «εργαλείο» ενεργειακής ασφάλειας για την Ευρώπη. Η ελληνική πλευρά προσέρχεται στις συνομιλίες με σαφή επιδίωξη να κατοχυρώσει τις μακροπρόθεσμες ποσότητες LNG που θα τροφοδοτούν τον Κάθετο Διάδρομο, δηλαδή τις ροές που θα κινούνται κατά μήκος της αλυσίδας αγωγών από την Ελλάδα προς τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία, τη Μολδαβία και την Ουγγαρία, με τελικό προορισμό την Ουκρανία.
Παράλληλα, στο τραπέζι τίθεται και η ανάγκη εξασφάλισης βραχυπρόθεσμων συμβολαίων για την περίοδο 2026-2030, ώστε το έργο να αποκτήσει άμεση εμπορική υπόσταση και να ενισχύσει ταυτόχρονα το γεωπολιτικό του αποτύπωμα σε μια περίοδο έντονου ανταγωνισμού για τον έλεγχο των ενεργειακών ροών στην περιοχή. διακύβευμα υπερβαίνει τις τεχνικές παραμέτρους της διαδρομής και αφορά τον έλεγχο των ροών φυσικού αερίου και τη θέση που θα καταλάβουν οι χώρες της περιοχής στον νέο ενεργειακό χάρτη της Ευρώπης.