Με οργανωμένο σχέδιο, διεθνείς συνεργασίες και καθαρά επιστημονικό στόχο, η Ελλάδα πραγματοποιεί τη δεύτερη επίσημη ερευνητική της αποστολή στην Ανταρκτική, επιχειρώντας να αποκτήσει ουσιαστικό αποτύπωμα σε μια περιοχή που επηρεάζει άμεσα το παγκόσμιο κλίμα και τις διεθνείς ισορροπίες.
Για 21 ημέρες, δύο Ελληνίδες ερευνήτριες εργάζονται σε ένα από τα πιο απαιτητικά περιβάλλοντα του πλανήτη, συλλέγοντας κρίσιμα δεδομένα για τη θαλάσσια τροφική αλυσίδα και τη βιομάζα των πολικών οικοσυστημάτων.
Η Διονυσία – Χριστίνα Ρηγάτου, ωκεανογράφος από το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών και η Ελένη Κυτίνου, βιολόγος από το Ελληνικό Κέντρο Θαλάσσιων Ερευνών
Η αποστολή φιλοξενείται στη St. Kliment Ohridski Base, στο νησί Livingston, που ανήκει στο σύμπλεγμα των South Shetland Islands, μέσω συνεργασίας με το Βουλγαρικό Ινστιτούτο Ανταρκτικής. Από εκεί οργανώνεται καθημερινά το πρόγραμμα μετρήσεων και καταδύσεων, σε θάλασσες με θερμοκρασία μόλις 2 βαθμών Κελσίου, ενώ οι εξωτερικές συνθήκες κυμαίνονται από 2 βαθμούς Κελσίου έως -10 και -15 βαθμούς μέσα στο πολικό καλοκαίρι όπως είναι τώρα.
Δύο Ελληνίδες επιστήμονες βουτούν στους πάγους της Ανταρκτικής -Επικίνδυνη αποστολή για την καταγραφή του Παράκτιου Οικοσυστήματος
Την έρευνα πραγματοποιούν η Ελένη Κυτίνου, βιολόγος από το Ελληνικό Κέντρο Θαλάσσιων Ερευνών, και η Διονυσία – Χριστίνα Ρηγάτου, ωκεανογράφος από το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Το αντικείμενό τους είναι η χαρτογράφηση του παράκτιου τροφικού πλέγματος, από το φυτοπλαγκτόν και το ζωοπλαγκτόν έως τα ψάρια και τους ανώτερους θηρευτές.
Στόχος είναι να καταγραφεί η βιομάζα και να διαπιστωθεί πώς μεταβάλλεται το οικοσύστημα υπό την πίεση της κλιματικής αλλαγής. Οι ίδιες πραγματοποιούν επιστημονικές καταδύσεις σε εξαιρετικά χαμηλές θερμοκρασίες, κάτι που για τα ελληνικά δεδομένα είναι πρωτοφανές. Μάλιστα, πρόκειται για τις πρώτες Ελληνίδες που εκτελούν τέτοιου τύπου αποστολές στην Ανταρκτική. Μέρος της έρευνας διεξάγεται και κοντά στην Juan Carlos I Base, επεκτείνοντας το πεδίο δειγματοληψιών.
Η Ελένη Κυτίνου, βιολόγος από το Ελληνικό Κέντρο Θαλάσσιων Ερευνών, και η Διονυσία – Χριστίνα Ρηγάτου, ωκεανογράφος από το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών
Η προετοιμασία τους ξεκίνησε μήνες πριν από την αναχώρηση. Ο εξοπλισμός καταδύσεων έπρεπε να προσαρμοστεί σε πολικές συνθήκες, ενώ πραγματοποιήθηκαν δοκιμές και προσομοιώσεις στη Λίμνη Δόξα, στην ορεινή Κορινθία, ώστε να ελεγχθούν οι διαδικασίες ασφαλείας και η αντοχή σε κρύα νερά. Άλλωστε, στην Ανταρκτική, κάθε λάθος μπορεί να κοστίσει.
Η Ελένη Κυτίνου, βιολόγος από το Ελληνικό Κέντρο Θαλάσσιων Ερευνών, και η Διονυσία – Χριστίνα Ρηγάτου, ωκεανογράφος από το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών
Η αποστολή οργανώνεται από την Ελληνική Εταιρεία Πολικών Ζωνών, η οποία τα τελευταία χρόνια επιδιώκει συστηματικά να δημιουργήσει σταθερή ελληνική παρουσία στις πολικές περιοχές.
Η Ελλάδα ενισχύει το επιστημονικό της προφίλ με ερευνητικές αποστολές στην Ανταρκτική
Ο στρατηγικός σύμβουλος της Εταιρείας, Συμεών Κωνσταντινίδης, ξεκαθαρίζει μιλώντας στο iefimerida ότι το εγχείρημα δεν έχει μόνο ακαδημαϊκή διάσταση. «Η Ανταρκτική δεν είναι μια μακρινή, εξωτική ιστορία. Είναι κομβικό σημείο για το παγκόσμιο κλίμα και για τη διεθνή επιστημονική και γεωπολιτική συζήτηση. Αν δεν έχεις φυσική παρουσία και πραγματική έρευνα, δεν έχεις λόγο στο τραπέζι των αποφάσεων», σημειώνει.
Η Ελένη Κυτίνου, βιολόγος από το Ελληνικό Κέντρο Θαλάσσιων Ερευνών, και η Διονυσία – Χριστίνα Ρηγάτου, ωκεανογράφος από το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών
Όπως υπογραμμίζει, τα στοιχεία που συλλέγονται θα παρουσιαστούν σε διεθνή συνέδρια, ενισχύοντας το επιστημονικό προφίλ της χώρας. «Κάθε αποστολή, κάθε δημοσίευση, κάθε συνεργασία αποδεικνύει ότι η Ελλάδα δεν είναι απλός παρατηρητής. Δημιουργεί τεκμήρια. Και αυτά τα τεκμήρια είναι που ανοίγουν τον δρόμο για πιο μόνιμη παρουσία, ακόμη και για μια μελλοντική ελληνική βάση».
Η εικόνα δύο Ελληνίδων επιστημόνων να εργάζονται καθημερινά σε ένα τόσο ακραίο περιβάλλον έχει και έναν σαφή συμβολισμό. Δεν πρόκειται μόνο για μια ερευνητική αποστολή, αλλά για μήνυμα προς τη νέα γενιά ότι η επιστήμη δεν περιορίζεται στα εργαστήρια και στα αμφιθέατρα. Μπορεί να σε οδηγήσει μέχρι τα πιο απομακρυσμένα σημεία της Γης.
Σε μια περίοδο που η κλιματική κρίση επιταχύνεται, η απάντηση συχνά βρίσκεται σε δεδομένα που συλλέγονται χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά. Και αυτή τη φορά, ανάμεσα στους πάγους της Ανταρκτικής, τα δεδομένα αυτά φέρουν και ελληνική υπογραφή.