Ο Φρίντριχ Μερτς από τη Διάσκεψη Ασφαλείας στο Μόναχο προσπάθησε να θέσει τα όρια της Ευρώπης απέναντι στις ΗΠΑ, ενόψει της αυριανής ομιλίας του Μάρκο Ρούμπιο.
Στη Διάσκεψη Ασφαλείας που γίνεται με κυρίαρχο θέμα στην ατζέντα το ουκρανικό αλλά και με τις αξιώσεις Τραμπ στη Γροιλανδία, ο Μερτς έθεσε τα όρια της Ευρώπης, λέγοντας μεταξύ άλλων πως «ο πολιτισμικός πόλεμος του κινήματος MAGA δεν είναι δικός μας» και ότι «η διεθνής τάξη που βασίζεται σε δικαιώματα και κανόνες… δεν υπάρχει πλέον με τον τρόπο που τη γνωρίζαμε».
Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς (δεξιά) και ο Αμερικανός ΥΠΕΞ, Μάρκο Ρούμπιο στη Διάσκεψη για την Ασφάλεια στο Μόναχο / AP
«Δεν πιστεύουμε στους δασμούς και τον προστατευτισμό, αλλά στο ελεύθερο εμπόριο. Υποστηρίζουμε τις συμφωνίες για το κλίμα και τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας» είπε ακόμη, και κάλεσε την αμερικανική κυβέρνηση να επιδιορθώσει το ΝΑΤΟ και να αποκαταστήσει την εμπιστοσύνη. «Ακόμα και οι Ηνωμένες Πολιτείες φτάνουν στα όρια της δικής τους ισχύος όταν ενεργούν μονομερώς»
Φέτος οι ΗΠΑ δεν φαίνεται να προσέρχονται με «πολεμική» διάθεση, άλλωστε θα εκπροσωπηθούν από τον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, του οποίου ο λόγος δεν χαρακτηρίζεται από την οξύτητα του Τζέι Ντι Βανς, ο οποίος πέρυσι είχε προκαλέσει σοκ με όσα είπε στην ομιλία του περί «νέου σερίφη» και με απειλές κατά της ΕΕ.
Ο Ρούμπιο θα μιλήσει το Σάββατο κι έτσι οι Ευρωπαίοι ηγέτες έχουν την ευκαιρία να θέσουν -σε έναν βαθμό τουλάχιστον- την ατζέντα της συζήτησης.
Ως οικοδεσπότης, ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς πήρε πρώτος από τους ηγέτες τον λόγο και η ομιλία του κινήθηκε σε αρκετά υψηλούς -για τα μέτρα του- τόνους.
Είπε πως για γενιές, «η εμπιστοσύνη μεταξύ συμμάχων, εταίρων και φίλων έκανε το ΝΑΤΟ την ισχυρότερη συμμαχία όλων των εποχών», και πρόσθεσε ότι «η Ευρώπη γνωρίζει βαθιά πόσο πολύτιμο είναι αυτό».
Απευθυνόμενος στην αμερικανική αποστολή, προειδοποίησε ότι «στην εποχή του ανταγωνισμού των μεγάλων δυνάμεων, ακόμη και οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν θα είναι αρκετά ισχυρές για να προχωρήσουν μόνες τους».
Ο Γερμανός καγκελάριος προέτρεψε μάλιστα τους Αμερικανούς να βοηθήσουν στην αποκατάσταση του καλού κλίματος εντός της βορειοατλαντικής συμμαχίας: «Αγαπητοί φίλοι, το να είσαι μέλος του ΝΑΤΟ δεν είναι μόνο το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα της Ευρώπης, είναι και το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα των Ηνωμένων Πολιτειών. Ας αποκαταστήσουμε λοιπόν και ας αναβιώσουμε μαζί τη διατλαντική εμπιστοσύνη. Εμείς, οι Ευρωπαίοι, κάνουμε το καθήκον μας».
Ο Μερτς, βέβαια, αναγνώρισε ορισμένα ευρωπαϊκά λάθη, λέγοντας ότι «κανείς δεν μας ανάγκασε σε αυτή την υπερβολική εξάρτηση από τις Ηνωμένες Πολιτείες, στην οποία βρεθήκαμε πρόσφατα».
Μερτς σε Αμερικανούς: Μπορούμε να διαφωνούμε, αλλά με σεβασμό
«Υποθέτω ότι μπορεί να έχουμε διαφορετικές απόψεις πιο συχνά από ό,τι στο παρελθόν, θα πρέπει να διαπραγματευτούμε για τον σωστό δρόμο προς τα εμπρός και ίσως να χρειαστεί να διαφωνήσουμε γι’ αυτό. Αλλά αν το κάνουμε αυτό με νέα δύναμη, νέο σεβασμό και αυτοσεβασμό, θα είναι προς όφελος και των δύο πλευρών», επισήμανε.
Ως παράδειγμα μιας τέτοιας διαφωνίας έφερε τη Γροιλανδία, επαναλαμβάνοντας την «απεριόριστη» ευρωπαϊκή αλληλεγγύη προς τη Δανία.
Ο Γερμανός καγκελάριος είπε επίσης ότι η Ευρώπη μπορεί να στραφεί σε νέους εμπορικούς και πολιτικούς εταίρους παγκοσμίως, καθώς «η εταιρική σχέση δεν είναι απόλυτος όρος εδώ· δεν απαιτεί πλήρη σύγκλιση όλων των αξιών και συμφερόντων». Σε αυτό το πλαίσιο, μάλιστα, κατονόμασε τον Καναδά, την Ιαπωνία, την Τουρκία, την Ινδία, τη Βραζιλία, τη Νότια Αφρική και τα κράτη του Κόλπου.
Παίρνοντας θέση υπέρ της επίλυσης των διαφορών μέσω του διαλόγου και όχι της ισχύος, ο Φρίντριχ Μερτς αναφέρθηκε στα μεγάλα ιστορικά λάθη της Γερμανίας που οδήγησαν στους δύο παγκόσμιους πολέμους και το Ολοκαύτωμα.
«Εμείς οι Γερμανοί γνωρίζουμε ότι ένας κόσμος στον οποίο η δύναμη ορίζει το δίκιο θα ήταν ένα σκοτεινό μέρος. Η χώρα μας έχει ακολουθήσει αυτό το μονοπάτι τον 20ό αιώνα μέχρι το πικρό και τρομερό τέλος», τόνισε χαρακτηριστικά.
Φρίντριχ Μερτς και Μάρκο Ρούμπιο συναντήθηκαν κατ’ ιδίαν μετά την ομιλία του Γερμανού καγκελάριου
Ο Μερτς συναντήθηκε αργότερα με τον Μάρκο Ρούμπιο. Στην εναρκτήρια ομιλία του, ο Μερτς είχε προηγουμένως αποστασιοποιηθεί σημαντικά από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η Ευρώπη πρέπει να απελευθερωθεί από την αυτοεπιβαλλόμενη εξάρτησή της από τις ΗΠΑ και να «δημιουργήσει μια νέα διατλαντική συνεργασία», δήλωσε ο Καγκελάριος.
«Οι δασμοί είναι κακοί από τη φύση τους για τους ανθρώπους και για την οικονομία και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού» επανέλαβε ο αντικαγκελάριος και υπουργός Οικονομικών της Γερμανίας, Λαρς Κλίνγκμπαϊλ, σε συζήτηση για τη δασμολογική πολιτική των ΗΠΑ.
«Αλλά αν η κυβέρνηση των ΗΠΑ ακολουθήσει αυτή την πορεία, πρέπει να βρούμε άλλους εταίρους. Πρέπει να ενισχύσουμε την οικονομική μας ανάπτυξη» πρόσθεσε.
Από την πλευρά του, ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, συνέκρινε τον ρυθμό της ρωσικής προέλασης στην Ουκρανία με αυτόν ενός σαλιγκαριού. «Αυτή η λεγόμενη ρωσική αρκούδα δεν υπάρχει», δήλωσε την Παρασκευή στη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου. «Το συμπέρασμα είναι ότι κινείται τόσο γρήγορα όσο ένα σαλιγκάρι κήπου» είπε ειρωνικά.
Ο Ρούτε επισήμανε τις τεράστιες απώλειες που υπέστησαν οι ρωσικές ένοπλες δυνάμεις στον επιθετικό πόλεμο. Μόνο τον Δεκέμβριο, 35.000 Ρώσοι στρατιώτες σκοτώθηκαν και άλλοι 30.000 τον Ιανουάριο. «Αυτά είναι τα γεγονότα. Γι’ αυτό πρέπει να κρατήσουμε την Ουκρανία ισχυρή, επειδή βλέπουμε ότι αξιοποιεί με τον καλύτερο δυνατό τρόπο την υποστήριξή μας», είπε.
Φινλανδός πρόεδρος: Οι Ευρωπαίοι μπορούμε να αμυνθούμε μόνοι μας
Την άποψη ότι οι Ευρωπαίοι μπορούν να διασφαλίσουν και μόνοι τους την άμυνά τους υποστήριξε από το Μόναχο ο πρόεδρος της Φινλανδίας Αλεξάντερ Στουμπ, λέγοντας μάλιστα ότι «μπορούμε και να βοηθήσουμε τους Αμερικανούς, αν μας χρειαστούν».
Για την κρίση με τη Γροιλανδία, είπε: «Πρέπει να παραμένεις ψύχραιμος, ήρεμος και συγκεντρωμένος».
Το δικό της στίγμα για τις ευρω-αμερικανικές σχέσεις έδωσε η ύπατη εκπρόσωπος για την Εξωτερική Πολιτική της ΕΕ, Κάγια Κάλας. Το πάνελ στο οποίο συμμετείχε μαζί με τον Αμερικανό πρεσβευτή στα Ηνωμένα Έθνη (και πρώην σύμβουλο Εθνικής Ασφαλείας), Μάικλ Γουόλτς, εξελίχθηκε σε ένα άτυπο ευρω-αμερικανικό ντιμπέιτ.
«Ποια είναι η διαφορά όταν η Ρωσία κάνει πόλεμο; Τον κάνει μόνη της, γιατί δεν έχει συμμάχους» είπε η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, «ενώ όταν οι ΗΠΑ κάνουν πόλεμο πηγαίνουμε μαζί σας και χάνουμε δικούς μας ανθρώπους σε αυτόν τον πόλεμο. Η διαφορά ανάμεσα σε εσάς και σε άλλες δυνάμεις είναι ότι εσείς έχετε συμμάχους» επισήμανε.