Ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε την Πέμπτη ότι καταργεί το επιστημονικό πόρισμα σύμφωνα με το οποίο η κλιματική αλλαγή θέτει σε κίνδυνο την ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον, τερματίζοντας έτσι τη νομική εξουσία της ομοσπονδιακής κυβέρνησης να ρυθμίζει τη ρύπανση που θερμαίνει επικίνδυνα τον πλανήτη.
Η κίνηση αυτή αποτελεί καθοριστικό βήμα για την άρση των ορίων στις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα, μεθανίου και τεσσάρων ακόμη αερίων του θερμοκηπίου, τα οποία, σύμφωνα με τους επιστήμονες, εντείνουν τα κύματα καύσωνα, τις ξηρασίες, τις δασικές πυρκαγιές και άλλα ακραία καιρικά φαινόμενα.
Υπό την ηγεσία ενός προέδρου που έχει χαρακτηρίσει την κλιματική αλλαγή «απάτη», η κυβέρνηση ουσιαστικά υποστηρίζει ότι η συντριπτική πλειονότητα των επιστημόνων παγκοσμίως σφάλλει και ότι ένας θερμότερος πλανήτης δεν αποτελεί την απειλή που καταδεικνύουν δεκαετίες ερευνών, αναφέρουν οι New York Times.
Πρόκειται για απόρριψη μιας πραγματικότητας που επί δεκαετίες γινόταν αποδεκτή από προέδρους και των δύο κομμάτων, συμπεριλαμβανομένου του Ρίτσαρντ Νίξον, του οποίου κορυφαίος σύμβουλος είχε προειδοποιήσει για τους κινδύνους της κλιματικής αλλαγής, καθώς και του πρώτου Προέδρου Μπους, που υπέγραψε διεθνή συνθήκη για το κλίμα.
«Πρόκειται για κάτι τεράστιο», δήλωσε ο Τραμπ στον Λευκό Οίκο, έχοντας δίπλα του τον Λι Ζέλντιν, επικεφαλής της Υπηρεσίας Προστασίας Περιβάλλοντος (EPA). «Τερματίζουμε επίσημα το λεγόμενο πόρισμα επικινδυνότητας (endangerment finding), μια καταστροφική πολιτική της εποχής Ομπάμα», είπε.
Ο Τραμπ χαρακτήρισε το μέτρο «ριζοσπαστικό κανόνα» που αποτέλεσε «τη βάση για την Πράσινη Απάτη», όπως αποκαλεί κάθε προσπάθεια περιορισμού των εκπομπών ή ανάπτυξης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
Ο Ζέλντιν έκανε λόγο για «τη μεγαλύτερη απορρυθμιστική ενέργεια στην ιστορία των Ηνωμένων Πολιτειών», κατηγορώντας τους Δημοκρατικούς για «ιδεολογική σταυροφορία» στο ζήτημα της κλιματικής αλλαγής, που «έπνιξε ολόκληρους τομείς της αμερικανικής οικονομίας», ιδίως την αυτοκινητοβιομηχανία.
Η κυβέρνηση υποστήριξε ότι η απόφαση θα εξοικονομήσει περίπου 1 τρισεκατομμύριο δολάρια για τους κατασκευαστές αυτοκινήτων και άλλες επιχειρήσεις, χωρίς ωστόσο να διευκρινίσει πώς προέκυψε η εκτίμηση αυτή.
Στο επίκεντρο βρίσκεται το λεγόμενο “endangerment finding”, ένα επιστημονικό συμπέρασμα του 2009, σύμφωνα με το οποίο οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου θέτουν σε κίνδυνο την υγεία και την ευημερία των Αμερικανών. Το πόρισμα βασίστηκε σε περισσότερες από 200 σελίδες ερευνών και στοιχείων.
Ο Τραμπ, που έχει αποκαλέσει τους κλιματολόγους «ανόητους ανθρώπους», ισχυρίστηκε ότι το πόρισμα «δεν είχε καμία πραγματική βάση».
Επί σχεδόν 17 χρόνια, η EPA στηριζόταν σε αυτό το θεμελιώδες συμπέρασμα για να δικαιολογήσει κανονισμούς που περιόριζαν τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα, μεθανίου και άλλων ρύπων από γεωτρήσεις πετρελαίου και φυσικού αερίου, εξατμίσεις οχημάτων, καμινάδες εργοστασίων και άλλες πηγές καύσης ορυκτών καυσίμων.
Η κατάργηση του πορίσματος εκτιμάται ότι θα αυξήσει τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου στις ΗΠΑ κατά 10% τα επόμενα 30 χρόνια, σύμφωνα με το Environmental Defense Fund. Η πρόσθετη ρύπανση θα μπορούσε να οδηγήσει σε έως και 58.000 πρόωρους θανάτους και 37 εκατομμύρια επιπλέον κρίσεις άσθματος έως το 2055, ανέφερε η οργάνωση.
Σε συνέντευξή του στο Fox Business, ο υπουργός Εσωτερικών Νταγκ Μπέργκαμ ανέφερε: «Το CO2 δεν ήταν ποτέ ρύπος. Όταν αναπνέουμε, εκπέμπουμε CO2. Τα φυτά χρειάζονται CO2 για να επιβιώσουν και να αναπτυχθούν».
Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι, αν και το διοξείδιο του άνθρακα συμβάλλει στην ανάπτυξη των φυτών, τα εξαιρετικά υψηλά επίπεδα στην ατμόσφαιρα υπερβαίνουν τις φυσικές διεργασίες και εντείνουν τη συχνότητα και τη σφοδρότητα ξηρασιών, καυσώνων και άλλων ακραίων φαινομένων.
Ο πρώην πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα ανέφερε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι η κατάργηση του πορίσματος σημαίνει πως «θα είμαστε λιγότερο ασφαλείς, λιγότερο υγιείς και λιγότερο ικανοί να αντιμετωπίσουμε την κλιματική αλλαγή — όλα για να κερδίσει περισσότερα η βιομηχανία ορυκτών καυσίμων».
Ο κυβερνήτης της Καλιφόρνιας Γκάβιν Νιούσομ δεσμεύτηκε να προσφύγει στα δικαστήρια, χαρακτηρίζοντας την απόφαση «απερίσκεπτη» και προαναγγέλλοντας νομική μάχη.
Η κυβέρνηση υποστήριξε ότι ο Νόμος για τον Καθαρό Αέρα επιτρέπει τον περιορισμό μόνο ρύπων που προκαλούν άμεση βλάβη στους Αμερικανούς και μόνο όταν η ζημιά είναι «κοντά στην πηγή» της ρύπανσης.
Τα αέρια του θερμοκηπίου, ωστόσο, συσσωρεύονται στην ατμόσφαιρα, σχηματίζοντας ένα είδος «κουβέρτας» γύρω από τη Γη που παγιδεύει τη θερμότητα, μεταβάλλοντας το κλίμα, εντείνοντας καύσωνες, ξηρασίες, τυφώνες και πλημμύρες, ενώ συμβάλλει και στο λιώσιμο των παγετώνων και στην άνοδο της στάθμης της θάλασσας.
Σύμφωνα με την ευρωπαϊκή υπηρεσία Copernicus, ο πλανήτης έχει θερμανθεί κατά μέσο όρο περίπου 1,4 βαθμούς Κελσίου από τη Βιομηχανική Επανάσταση.
Η απόφαση καταργεί τα όρια εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου από τα οχήματα — τον μεγαλύτερο μεμονωμένο τομέα εκπομπών στις ΗΠΑ. Η κυβέρνηση Μπάιντεν είχε επιδιώξει αυστηρότερα όρια στις εκπομπές εξατμίσεων για να ενθαρρύνει την παραγωγή περισσότερων ηλεκτρικών οχημάτων.
Οι ΗΠΑ είναι σήμερα ο δεύτερος μεγαλύτερος ρυπαντής παγκοσμίως μετά την Κίνα, αλλά η χώρα που έχει εκπέμψει τα περισσότερα αέρια του θερμοκηπίου από τη Βιομηχανική Επανάσταση. Υπό τη Συμφωνία των Παρισίων του 2015, σχεδόν όλα τα κράτη συμφώνησαν να περιορίσουν την υπερθέρμανση στον 1,5°C πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα — στόχο που θεωρείται κρίσιμος για την αποφυγή των χειρότερων συνεπειών.
Οι επιστήμονες πλέον εκτιμούν ότι η Γη οδεύει προς άνοδο περίπου 2,6°C έως το τέλος του αιώνα. Ο Τραμπ έχει αποσύρει τις ΗΠΑ από τη Συμφωνία των Παρισίων, καθιστώντας τις τη μοναδική χώρα μεταξύ σχεδόν 200 που το έχει πράξει.
Δημοκρατικοί γερουσιαστές, όπως ο Τσακ Σούμερ και ο Σέλντον Γουάιτχαουζ, κατηγόρησαν την EPA ότι εγκαταλείπει την ευθύνη της για την προστασία της δημόσιας υγείας και του περιβάλλοντος. Αντίθετα, η Ρεπουμπλικανή γερουσιαστής Σέλεϊ Μουρ Καπίτο από τη Δυτική Βιρτζίνια χαιρέτισε την απόφαση.
Η ανατροπή του “endangerment finding” θεωρείται κομβικός στόχος για όσους αμφισβητούν την επιστήμη της κλιματικής αλλαγής, καθώς, εάν επικυρωθεί δικαστικά, θα μπορούσε να εμποδίσει μελλοντικές κυβερνήσεις να επαναφέρουν κανονισμούς περιορισμού των εκπομπών.
Η πρωτοβουλία για την κατάργηση είχε τεθεί και στο συντηρητικό σχέδιο αναδιάρθρωσης της ομοσπονδιακής κυβέρνησης, Project 2025. Ο ίδιος ο Ζέλντιν, ο οποίος στο παρελθόν ως βουλευτής είχε στηρίξει μέτρα αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής, έχει πλέον ταχθεί υπέρ της πλήρους ανατροπής του πορίσματος, δηλώνοντας ότι επιθυμεί να «καρφώσει ένα στιλέτο» στην πολιτική αυτή.