Παραμυθένια, λυρική, μαγική: Αυτές είναι οι λέξεις που χαρακτηρίζουν καλύτερα την υποψήφια για οκτώ βραβεία Όσκαρ ταινία «Άμνετ», της εξαιρετικά ταλαντούχας και βραβευμένης Κλόι Ζάο.
Η Ζάο μεταφέρει στη μεγάλη οθόνη την ιστορία του μικρού Άμνετ, γιου του Ουίλιαμ Σαίξπηρ, όχι ως ιστορικό δράμα εποχής, αλλά ως στοχασμό πάνω στην απώλεια και τη σιωπή που γεννά η θλίψη. Η αφήγηση σε ρυθμούς σχεδόν υπνωτικούς, αφήνουν τον θεατή να βυθιστεί σε ένα τοπίο όπου η φύση, το φως και οι ψίθυροι έχουν μεγαλύτερη βαρύτητα από τις λέξεις.
Τα πλάνα της αγγλικής υπαίθρου μοιάζουν να αναπνέουν μαζί με τους χαρακτήρες, ενώ η συγκίνηση έρχεται αργά, σχεδόν ανεπαίσθητα, αλλά όταν φτάνει είναι καθηλωτική. Καθοριστικός στην ταινία ο ρόλος της μάνας, που παρουσιάζεται μέσα από την επιβλητική ερμηνεία της Τζέσι Μπάκλεϊ, όχι ως περιφερειακή φιγούρα, αλλά ως κεντρικός άξονας της ιστορίας. Μέσα από το βλέμμα της, η απώλεια αποκτά σωματική διάσταση. Η Ζάο επιλέγει να φωτίσει το ανείπωτο: ‘Oσα δεν γράφτηκαν ποτέ, όσα δεν ειπώθηκαν, αλλά ίσως γέννησαν ένα από τα σημαντικότερα έργα της παγκόσμιας δραματουργίας.
Το «Άμνετ» δεν είναι μια ταινία που επιδιώκει εντυπωσιασμό. Είναι μια ατμοσφαιρική ταινία βαθιάς εσωτερικότητας, μια ταινία που «μιλά» μέσα από τη σιωπή, που απαιτεί υπομονή και ανταμείβει με εικόνες σχεδόν ποιητικές.
Το τρέιλερ της ταινίας:
Ποια όμως είναι ιστορία του πραγματικού Άμνετ;
Ο Ουίλιαμ Σαίξπηρ και η Αν Χάθαγουεϊ παντρεύτηκαν το 1582. Εκείνος ήταν μόλις 18 ετών, εκείνη 26 και ήδη τριών μηνών έγκυος στο πρώτο τους παιδί. Έναν χρόνο αργότερα γεννήθηκε η Σουζάνα και το 1585 ακολούθησαν τα δίδυμα, η Τζούντιθ και ο Άμνετ. Όλοι γεννήθηκαν στο Στράφορντ Απόν Έιβον, μία μικρή αγγλική πόλη όπου είχαν επίσης γεννηθεί οι γονείς τους.
Κλείσιμο
Ο Σαίξπηρ, ωστόσο, δεν έμεινε για πολύ εκεί. Η θεατρική του πορεία τον οδήγησε στο Λονδίνο, περίπου 160 χιλιόμετρα μακριά, όπου περνούσε μεγάλα διαστήματα της χρονιάς ως ηθοποιός και δραματουργός. Ταξίδευε ανάμεσα στην πρωτεύουσα και το πατρικό σπίτι στο Στράτφορντ, ενώ η Αν -η οποία σε ορισμένες πηγές αναφέρεται και ως Άγκνες- έμενε πίσω με τα παιδιά.
Το 1596, ο Άμνετ πέθανε σε ηλικία μόλις 11 ετών. Τα αρχεία της εποχής δεν αναφέρουν την αιτία, οι ιστορικοί εικάζουν, αλλά δεν γνωρίζουν με βεβαιότητα τι οδήγησε στον θάνατό του. Η απώλεια αυτή, χαμένη μέσα στους αιώνες, παραμένει ένα από τα πιο οδυνηρά και αινιγματικά κεφάλαια της ζωής του μεγάλου συγγραφέα.
Από τον Άμνετ στον «Άμλετ»
Το 2020, η συγγραφέας Μάγκι Ο’Φάρελ επανέφερε στο προσκήνιο το ξεχασμένο αυτό παιδί με το μυθιστόρημα Hamnet. Στο βιβλίο της αναπλάθει τη δυναμική της οικογένειας Σαίξπηρ, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στη μητρική αγάπη και στον ανείπωτο πόνο της απώλειας. Η Αν -Άγκνες στο μυθιστόρημα- παρουσιάζεται ως μια γυναίκα με σχεδόν μυστικιστική σύνδεση με τη φύση, που καταφεύγει στο δάσος και ασκεί την τέχνη της ιερακοτροφίας. Ο μικρός Άμνετ σκιαγραφείται ως ένα ζωηρό, ευαίσθητο παιδί, βαθιά δεμένο με την οικογένειά του και ιδιαίτερα με τη δίδυμη αδελφή του.
Στον κόσμο της Ο’Φάρελ, ο θάνατός του αποδίδεται στη βουβωνική πανώλη. Ο ίδιος ο Σαίξπηρ, αν και παρών ως χαρακτήρας, δεν κατονομάζεται ποτέ — αναφέρεται απλώς ως «ο σύζυγος» ή «ο πατέρας». Η συγγραφέας συνδέει εμμέσως τον θάνατο του Άμνετ με τη συγγραφή του Άμλετ, που τοποθετείται χρονικά ανάμεσα στο 1599 και το 1601.
Η αινιγματική ζωή του μεγάλου συγγραφέα και η σύνδεση του Άμνετ με ένα από τα κορυφαία έργα του παγκόσμιου θεάτρου, τον Άμλετ
Στην Αγγλία την ελισαβετιανή εποχή τα ονόματα Hamnet και Hamlet θεωρούνταν παραλλαγές του ίδιου ονόματος. Η σύμπτωση αυτή έχει τροφοδοτήσει για αιώνες την υπόθεση ότι η προσωπική απώλεια του Σαίξπηρ ενδέχεται να άφησε αποτύπωμα στην ίσως σπουδαιότερη τραγωδία του. Αν και ο ίδιος δεν επιβεβαίωσε ποτέ μια τέτοια σύνδεση, η χρονική εγγύτητα και τα θέματα του έργου —πένθος, εκδίκηση, η σχέση πατέρα και γιου πέρα από τον θάνατο— καθιστούν τον παραλληλισμό δελεαστικό.
Οι μελετητές επισημαίνουν ότι ο Άμλετ είναι βαθιά ριζωμένος στην παράδοση της ελισαβετιανής τραγωδίας εκδίκησης και φέρει σύμβολα οικεία στο κοινό της εποχής. Ωστόσο, η ανθρώπινη ανάγκη να γεφυρώσει τη ζωή με το έργο παραμένει ισχυρή: θέλουμε να πιστεύουμε πως πίσω από τον μύθο κρύβεται μια αληθινή, πατρική οδύνη.
Ο Σαίξπηρ απεικονίζεται με την οικογένειά του στο Στράτφορντ
Η αινιγματική προσωπική ζωή του Σαίξπηρ
Ο Σαίξπηρ πέθανε το 1616. Η Αν τον ακολούθησε το 1623. Οι δύο κόρες τους, Σουζάνα και Τζούντιθ, έζησαν μέχρι τα μέσα του 17ου αιώνα. Παρά τα βασικά στοιχεία -γεννήσεις, γάμους, θανάτους- η προσωπική ζωή της οικογένειας παραμένει σε μεγάλο βαθμό άγνωστη.
Αυτό το κενό τροφοδοτεί διαρκώς ερωτήματα: Αγαπούσε ο Σαίξπηρ τη σύζυγό του; Ήταν ο γάμος τους ευτυχισμένος; Μήπως η παραμονή του στο Λονδίνο μαρτυρούσε απομάκρυνση; Οι ιστορικοί επισημαίνουν ότι στα τέλη του 16ου αιώνα ήταν σύνηθες οι άνδρες που εργάζονταν στην πρωτεύουσα να ζουν για μεγάλα διαστήματα μακριά από τις οικογένειές τους. Δεν επρόκειτο απαραίτητα για ένδειξη ρήξης, αλλά για κοινωνική πρακτική της εποχής.
O Πολ Μεσκάλ ως Ουίλιαμ Σαίξπηρ με τον κινηματογραφικό του γιο, Άμνετ
Μάλιστα, μέχρι το 1597 ο Σαίξπηρ είχε αποκτήσει αρκετή περιουσία ώστε να αγοράσει στο Στράτφορντ ένα από τα μεγαλύτερα σπίτια της πόλης, το περίφημο New Place. Και όταν αποσύρθηκε από τη θεατρική σκηνή, γύρω στο 1611, επέστρεψε εκεί, κοντά στη σύζυγο και τις κόρες του — μια επιλογή που για πολλούς «μιλά» για το πού βρισκόταν η καρδιά του.
Ακόμη και η περίφημη αναφορά στη διαθήκη του, όπου αφήνει στην Αν το «δεύτερο καλύτερο» κρεβάτι του σπιτιού, έχει ερμηνευτεί ποικιλοτρόπως. Κάποτε θεωρήθηκε προσβολή, σήμερα ωστόσο, αρκετοί μελετητές εκτιμούν ότι πιθανότατα επρόκειτο για το συζυγικό τους κρεβάτι, καθώς το «καλύτερο» προοριζόταν για φιλοξενούμενους.
Η Αν βγαίνει από τη σκιά
Για αιώνες, η Αν Χάθαγουεϊ έμενε στη σκιά του διάσημου συζύγου της, σχεδόν ως υποσημείωση στη βιογραφία του. Ωστόσο, νεότερες μελέτες και έργα όπως το Hamnet επιχειρούν να επανατοποθετήσουν τη μορφή της στο κέντρο της αφήγησης.
Η επιτύμβια επιγραφή της, γραμμένη στα λατινικά και —σύμφωνα με ερευνητές— πιθανώς συντεθειμένη από τις κόρες της, τη χαρακτηρίζει «αγαπημένη μητέρα» και «τόσο μεγάλο δώρο». Τη μνημονεύει μάλιστα ως θηλάζουσα μητέρα, όρος που την εποχή εκείνη υποδήλωνε όχι μόνο τη σωματική φροντίδα αλλά και τη μετάδοση ήθους και χαρακτήρα στα παιδιά.
Καθηλωτική η ερμηνεία της Τζέσι Μπάκλεϊ ως Άγκνες στην ταινία «Hamnet»
Σήμερα, έργα όπως το Hamnet επιχειρούν να αποκαταστήσουν τη θέση της και να μεταφέρουν τη ματιά από τον μύθο στον άνθρωπο. Όπως σημειώνουν οι μελετητές, η δημόσια εικόνα της Αν Χάθαγουεϊ μόλις τώρα αρχίζει να διαμορφώνεται.
Και ίσως μέσα από αυτή, ο Σαίξπηρ να μην παρουσιάζεται μόνο ως ο πιο επιδραστικός συγγραφέας παγκοσμίως, αλλά και ως ένας άνθρωπος με αδυναμίες. Ίσως γι’ αυτό το έργο του εξακολουθεί να παραμένει επίκαιρο, γιατί αντλεί από βιώματα και συναισθήματα που παραμένουν αναγνωρίσιμα μέχρι σήμερα.
Συνεχίζοντας σε αυτό τον ιστότοπο αποδέχεστε την χρήση των cookies στη συσκευή σας όπως περιγράφεται στην πολιτική cookies
Μάθετε περισσότερα εδώ
Αποδοχή