Έντονες αντιδράσεις προκάλεσε στα κόμματα της αντιπολίτευσης η συνάντηση του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στην Άγκυρα την Τετάρτη (11/2), καθώς κάνουν λόγο για επιφανειακή διαχείριση κρίσιμων ζητημάτων και για διαιώνιση του τουρκικού αναθεωρητισμού, παρά το θετικό κλίμα που επιχείρησε να αναδείξει η κυβέρνηση.
Κατά την αντιπολίτευση, οι τοποθετήσεις της ελληνικής πλευράς δεν άγγιξαν την ουσία των διαφορών, αφήνοντας – όπως υποστηρίζουν – ανοιχτό το πεδίο για νέες εντάσεις στο μέλλον.
ΠΑΣΟΚ: «Όσο συνεχίζεται ο τουρκικός αναθεωρητισμός, θα έχουμε απλώς διαχείριση κρίσεων»
Ο Τομεάρχης Εξωτερικών του ΠΑΣΟΚ, Δημήτρης Μάντζος, σχολίασε ότι «όσο η Τουρκία επιμένει στις αναθεωρητικές θέσεις και τις παράνομες διεκδικήσεις της, σε αντίθεση προς το διεθνές δίκαιο και το δίκαιο της θάλασσας, ακόμη και στην απειλή πολέμου εις βάρος της Ελλάδας, τα περιθώρια για την επίλυση της μοναδικής διαφοράς, της οριοθέτησης υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο, θα παραμένουν ισχνά».
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι «όσο οι προκλητικές ενέργειες της Άγκυρας, με πλέον χαρακτηριστική, την έκδοση NAVTEX “αορίστου διαρκείας” σε μεγάλη έκταση του Αιγαίου, ή την επανάληψη των αναφορών σε “τουρκική μειονότητα” παρά τη Συνθήκη της Λωζάννης, συνεχίζονται, η ελληνοτουρκική προσέγγιση θα περιορίζεται απλώς σε διαχείριση κρίσεων».
Όπως σημείωσε, «ο διάλογος Ελλάδας-Τουρκίας οφείλει να συνεχιστεί, χωρίς αυταπάτες, με ρεαλισμό και απόλυτη επίγνωση των θέσεων της άλλης πλευράς», προσθέτοντας ότι «η χώρα μας οφείλει πάντα να βλέπει τον χάρτη από ψηλά. Με έγκαιρη πληροφόρηση και ανάλυση δεδομένων σε όλη την Ανατολική Μεσόγειο, ιδίως τον ρόλο της Τουρκίας, σε όλη την περιοχή της Μέσης Ανατολής και Βόρειας Αφρικής, από την Αίγυπτο ως τη Συρία και τις περιοχές των Κούρδων».
Τόνισε επίσης ότι σε ένα ολοένα και πιο αβέβαιο διεθνές περιβάλλον απαιτείται σταθερή εθνική στρατηγική, με προσήλωση στο διεθνές δίκαιο, ενίσχυση των συμμαχιών και ισχυρή παρουσία της χώρας στους διεθνείς οργανισμούς.
Σε ανακοίνωσή του, το γραφείο Τύπου του ΣΥΡΙΖΑ ανέφερε: «Η σημερινή συνάντηση Μητσοτάκη – Ερντογάν, επιβεβαίωσε τις προσδοκίες ότι και οι δύο πλευρές επιδίωκαν κυρίως να στείλουν το μήνυμα ότι όλα βαίνουν καλώς στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, χωρίς να θιγούν θέματα ουσίας.
Αποτελεί πάγια θέση του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, ότι πρέπει πάντοτε να υπάρχουν ανοιχτοί δίαυλοι επικοινωνίας και διάλογος με την Τουρκία, με σαφείς κόκκινες γραμμές, στο πλαίσιο μιας συγκροτημένης στρατηγικής για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις, στη βάση του διεθνούς δικαίου.
Δυστυχώς ωστόσο, στη σημερινή συνάντηση, αναδείχθηκε για άλλη μια φορά το έλλειμμα συγκροτημένης στρατηγικής της ελληνικής κυβέρνησης, γεγονός το οποίο εκθέτει την χώρα σε προκλήσεις:
Ο κ. Μητσοτάκης, ενώ έθεσε δημόσια το ζήτημα της άρσης του casus belli από την Τουρκία, απέφυγε να θέσει το θέμα του καλωδίου στον Ερντογάν, ενώ μάλιστα στην Κοινή Διακήρυξη αναφέρεται ρητώς η πρόθεση να ενισχυθεί η διμερής συνεργασία σε ενεργειακά θέματα και θέματα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Δηλαδή από την μία πλευρά θέλουμε την ενίσχυση της ενεργειακής συνεργασίας με την Τουρκία “με στόχο την περιφερειακή σταθερότητα” και από την άλλη ο Πρωθυπουργός δεν θέτει την παρεμπόδιση του καλωδίου από την Τουρκία.
Παράλληλα, τόσο στις δηλώσεις Μητσοτάκη – Ερντογάν, όσο και στην Κοινή Διακήρυξη γίνεται αναφορά σε συνεργασία στο μεταναστευτικό – προσφυγικό σε διμερές και τριμερές πλαίσιο (με Βουλγαρία) χωρίς να γίνεται καμία αναφορά στην ευρωπαϊκή διάσταση του θέματος, δηλαδή στην Κοινή Δήλωση ΕΕ – Τουρκίας του 2016, την οποία η Τουρκία έχει θέσει υπό αναστολή ειδικά όσον αφορά τις επιστροφές.
Εξίσου αρνητικό είναι και το γεγονός ότι φάνηκε εκ νέου η παντελής έλλειψη σχεδιασμού από την κυβέρνηση για επίλυση των ελληνοτουρκικών με μία στρατηγική για προσφυγή στη Χάγη.
Η κυβέρνηση θα πρέπει να κατανοήσει ότι το να μένουν εκτός ατζέντας τέτοια ζητήματα δημιουργεί σοβαρούς μελλοντικούς κινδύνους, καθώς έτσι απλώς κερδίζει χρόνο η Τουρκία για να ασκήσει πίεση αργότερα και να επανέλθει στις γνωστές της προκλήσεις όταν θα την συμφέρει η γεωπολιτική συγκυρία».
ΚΚΕ: «Τα προβλήματα οξύνονται, η κυβέρνηση τα κρύβει πίσω από εκατέρωθεν μπίζνες»
Το γραφείο Τύπου του ΚΚΕ ανέφερε: «Η κυβερνητική προσπάθεια να συγκεντρωθεί η προσοχή της συνάντησης Μητσοτάκη – Ερντογάν στην “θετική ατζέντα” των οικονομικών και άλλων συμφωνιών, δηλαδή στις μπίζνες των επιχειρηματικών ομιλών των δύο χωρών, δεν μπορεί να κρύψει ότι στην πράξη διατηρούνται οι απαράδεκτες διεκδικήσεις του τουρκικού κράτους, διαψεύδοντας το δόγμα των “ήρεμων νερών”.
Τα κρίσιμα προβλήματα στις ελληνοτουρκικές σχέσεις (το casus belli, η “γαλάζια πατρίδα”, οι γκρίζες ζώνες, τα περί “τουρκικής μειονότητας” στη Δ. Θράκη) σε βάρος της κυριαρχίας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων της χώρας, όχι απλά παραμένουν, αλλά και οξύνονται.
Ο εφησυχασμός που επιχειρείται είναι επικίνδυνος, ενώ ο αποκαλούμενος “οδικός χάρτης” δεν αφορά την ανάπτυξη της φιλίας των δύο λαών, αλλά την ενίσχυση της ΝΑ Πτέρυγας του ΝΑΤΟ σε μια περίοδο που οξύνονται οι ιμπεριαλιστικοί ανταγωνισμοί και προωθούνται “διευθετήσεις” σε βάρος των λαών, τις οποίες στηρίζει η ελληνική κυβέρνηση με κάθε τρόπο. Είναι χαρακτηριστική, άλλωστε, η αναφορά Μητσοτάκη στη συνεργασία με την Τουρκία για την “ανοικοδόμηση” της Συρίας, όταν η Τουρκία έχει στη Συρία ρόλο κατοχικής δύναμης.
Στο πλαίσιο αυτών των “διευθετήσεων”, με τη σφραγίδα των ΗΠΑ και της ΕΕ, είναι υποκριτικός ο ισχυρισμός της κυβέρνησης ότι επιδιώκει “αδιαμεσολάβητες σχέσεις” με την τουρκική κυβέρνηση. Αντίθετα στρώνεται το έδαφος για την συνεκμετάλλευση στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, προς όφελος των ενεργειακών και άλλων ομίλων.
Τέλος, είναι προκλητικό ο κ. Μητσοτάκης να επιχαίρει για τη συνεργασία Ελλάδας – Τουρκίας στο μεταναστευτικό, λίγες μέρες μόνο μετά την εγκληματική ενέργεια σε βάρος των προσφύγων και μεταναστών στη Χίο, όταν αυτό το έγκλημα είναι ακριβώς το αποτέλεσμα αυτής της “συνεργασίας”, με βάση την πολιτική της ΕΕ».