Τον Ιούνιο του 2025 κυκλοφόρησε από τις Εκδόσεις πεδίο, το βιβλίο του Δρα Ιστορίας Νίκου Παπαδάτου, με τίτλο «ΝΙΚΟΣ ΖΑΧΑΡΙΑΔΗΣ: Η ζωή και η δράση του μέσα από τα αρχεία του ΚΚΣΕ και της KGB»
Στο βιβλίο αυτό υπάρχουν, σε μια σειρά από άγνωστα ως πρόσφατα έγγραφα του Κ.Κ.Ε. και του Κ.Κ Σοβιετικής Ένωσης, καθώς και της KGB, συγκλονιστικά στοιχεία γύρω από τον Νίκο Ζαχαριάδη, αλλά και το ΚΚΕ και το ΚΚΣΕ που αναμείχθηκε ενεργά, όχι μόνο στα θέματα που αφορούν το ΚΚΕ, αλλά και στα εσωτερικά της Ελλάδας. Δυσκολευτήκαμε πολύ να επιλέξουμε ένα θέμα για το σημερινό μας άρθρο. Τελικά καταλήξαμε να παρουσιάσουμε κάποια στοιχεία (ολόκληρο το έγγραφο στην πρωτότυπη, δακτυλογραφημένη μορφή, υπάρχει στο βιβλίο του Νίκου Παπαδάτου), από την έκθεση των στελεχών του ΚΚΕ Τσολάκη και Κηπουρού, προς το Πολιτικό Γραφείο της ΚΕ του ΚΚΕ μετά τη συνάντηση που είχαν με τον Νίκο Ζαχαριάδη στη Σιβηρία στις 6 Οκτωβρίου 1967. Η έκθεση είναι πολυσέλιδη (περίπου 15 σελίδες). Το πλέον ενδιαφέρον σημείο της βρίσκεται στη σελ. 83 του βιβλίου του Νίκου Παπαδάτου. Εκεί, μεταξύ άλλων ομολογεί ότι τον δεύτερο ένοπλο αγώνα, το πέρασμα δηλαδή από τη λαϊκή μαζική αυτοάμυνα σε πλήρη ένοπλη σύγκρουση, τον υπέδειξαν ο Στάλιν και άλλα κορυφαία στελέχη του ΚΚΣΕ στον Νίκο Ζαχαριάδη, όταν αυτός συναντήθηκε μαζί τους στη Μόσχα τον Μάιο του 1947.
Μερικά στοιχεία από την έκθεση Τσολάκη – Κηπουρού
Οι Κ. Τσολάκης και Κ. Κηπουρός, στελέχη του ΚΚΕ, μετά από συνεννόηση με το ΠΓ του ΚΚΕ και με μέλη της ΚΕ του κόμματος που ζούσαν στην Τασκένδη πήγαν στην πόλη Τιουμέν (πρόκειται για την παλαιότερη ρωσική πόλη στην Σιβηρία, καθώς εκεί το 1586 κατασκευάστηκε ένα οχυρό) και συνάντησαν τον Νίκο Ζαχαριάδη. Ο Ζαχαριάδης, με το ψευδώνυμο Νικολάι Νικολάγιεβιτς Νικολάγιεφ, ζούσε εξόριστος στην πόλη Σουργκούτ της Περιφέρειας (Ομοσπονδιακό Υποκείμενο, Όμπλαστ χαρακτηρίζεται σήμερα) Τιουμέν. Τιουμέν και Σουργκούτ απέχουν περισσότερα από 650 χιλιόμετρα. Πήγε ο Ζαχαριάδης στο Τιουμέν για να συναντήσει τα στελέχη του ΚΚΕ ή οι Τσολάκης και Κηπουρός μπέρδεψαν την πόλη με την Περιφέρεια. Αυτό δεν έχει ιδιαίτερη σημασία.
Αυτό που είναι σημαντικό είναι ότι πήγαν να συναντήσουν την Ζαχαριάδη για να του ανακοινώσουν την απόφαση της 11ης Ολομέλειας του ΚΚΕ που τον αφορά. Στις 30/6/1967, η 11η Ολομέλεια του ΚΚΕ αποφάνθηκε ότι «δεν προκύπτει τελικά ότι ο Ζαχαριάδης είναι πράκτορας του εχθρού». Ως τότε, ο Ζαχαριάδης που είχε καθαιρεθεί από την ηγεσία του ΚΚΕ το 1956, είχε χαρακτηριστεί «ύποπτος», «πράκτορας» και «ξεσκεπασμένος εχθρός»!
Κλείσιμο
Πάντως, ούτε η 11η Ολομέλεια του, παράνομου τότε ΚΚΕ, που συνήλθε λίγο μετά την επιβολή της δικτατορίας στην Ελλάδα αποκατέστησε σε πολλά ζητήματα τον Ζαχαριάδη, Ο επί χρόνια Γ.Γ. του κόμματος ήθελε να αποκατασταθεί πλήρως και να επιστρέψει στην Ελλάδα. Αυτό δεν έγινε ως τον θάνατο του, το 1973. Όπως αποδεικνύεται από την ιατροδικαστική έκθεση που φέρνει στο φως ο Ν. Παπαδάτος, ο Ζαχαριάδης αυτοκτόνησε και δεν πέθανε από οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου (1/8/1973), όπως ανακοίνωσαν αρχικά οι Σοβιετικοί. Πάντως, αιωρείται μέχρι σήμερα και η εκδοχή της δολοφονίας του και μάλιστα από πρωτοκλασάτα στελέχη του Κ.Κ.Ε…
Το Σουργκούτ της Σιβηρίας
Η συζήτηση κάποια στιγμή εκτραχύνθηκε, ιδιαίτερα όταν ο Ζαχαριάδης διαμαρτυρήθηκε γιατί το ΚΚΕ δεν του επιτρέπει να επιστρέψει στην Ελλάδα και όταν στη συνέχεια οι απεσταλμένοι του ΚΚΕ, του παρουσίασαν 12 άρθρα του που, εν μέσω δικτατορίας, είχαν δημοσιευθεί στον «Ελεύθερο Κόσμο» του Σάββα Κωνσταντόπουλου, την πλέον φιλοχουντική εφημερίδα. Μάλιστα, οι Κηπουρός και Τσολάκης του είπαν ότι αυτό έγινε με πρωτοβουλία του Παττακού και προβλήθηκαν ιδιαίτερα, μαζί με μεγάλη φωτογραφία του Ζαχαριάδη και τίτλο «Τα προβλήματα της κρίσης του Κ.Κ.Ε.». Τον ρώτησαν στη συνέχεια πώς αυτά βρέθηκαν στην Ελλάδα; «Ο εχθρός κάνει τη δουλιά του (σημ: τηρήσαμε την ορθογραφία του πρωτότυπου) απάντησε ψύχραιμα ο Ζαχαριάδης και στη συνέχεια είπε ότι τα είχε γράψει το 1962 στην Τασκένδη και τα είχε δώσει σε κάποιους οπαδούς του, απ’ όπου και προφανώς διέρρευσαν. Οι, ενημερωμένοι, Τσολάκης και Κηπουρός τόνιζαν στον Ζαχαριάδη, ότι τα κείμενα αυτά είχαν εκδοθεί σε μπροσούρα, το 1963, από την κινεζική πρεσβεία στην Αλβανία! Ο Ζαχαριάδης απάντησε ότι δεν γνωρίζει πώς έγινε αυτό και ότι δεν έχει καμία σχέση με Αλβανούς και Κινέζους. Για τα γεγονότα της Τασκένδης τόνισε ότι δεν ευθύνεται ο ίδιος, αλλά το ΚΚΕ και το ΚΚΣΕ και πως το 80% των κομμουνιστών της Τασκένδης είναι με το μέρος του. Ο Ζαχαριάδης δεν μπορούσε να πάει στην Τασκένδη, λόγω απαγόρευσης των Σοβιετικών. Υπήρχαν και άλλες πόλεις τις οποίες δεν επιτρεπόταν να επισκεφθεί, όπως η Μόσχα.
Συγκλονιστικές αποκαλύψεις από τη συνομιλία του Νίκου Ζαχαριάδη, με τα στελέχη του Κ.Κ.Ε. Τσολάκη και Κηπουρού που τον επισκέφθηκαν στη Σιβηρία, από τον Δρα Νίκο Παπαδάτο, στο βιβλίο του για τον Νίκο Ζαχαριάδη
Ο Ζαχαριάδης σε ομιλία του στον Βόλο
Οι μεγάλες αποκαλύψεις του Ζαχαριάδη για τον ρόλο του Στάλιν στον ελληνικό εμφύλιο
Όταν ο τέως Γ.Γ. του Κ.Κ.Ε. διαμαρτυρήθηκε για τη διαγραφή του και τόνισε ότι και ο Χρουστσόφ είχε κάνει κάτι ανάλογο με αυτόν, χωρίς να διαγραφεί, οι Κηπουρός και Τσολάκης ανέβασαν τους τόνους, χαρακτηρίζοντας κάποιες πράξεις του προδοτικές, ο Ζαχαριάδης έχασε την ψυχραιμία του και «απασφάλισε» κάνοντας συγκλονιστικές αποκαλύψεις για τον ελληνικό εμφύλιο. Συγκεκριμένα, «αράδιασε τα παρακάτω», όπως γράφουν οι Τσολάκης – Κηπουρός:
1) Αν το ΚΚΕ είχε λανθασμένη πολιτική γραμμή, δεν ευθύνεται ο Ζαχαριάδης, τη λανθασμένη αυτή γραμμή την είχε συμφωνήσει με το ΚΚΣΕ.
2) Τον Β’ ένοπλο αγώνα τον είχε υποδείξει το ΚΚΣΕ όταν το Δεκέμβριο του 1947 με κάλεσε ο Στάλιν, είπε ο Ζαχαριάδης και άλλοι στη λίμνη της Ρίτσας (σημ: θα αναφερθούμε εκτενέστερα στη συνέχεια στο θέμα αυτό)
3) Το ότι δεν πέτυχε ο ένοπλος αγώνας δεν ευθύνεται ο Ζαχαριάδης, την ευθύνη την έχουν αυτοί που μας δίναν λειψή βοήθεια και ο φίλος σας ο Τίτος (εννοεί τον Γιουγκοσλάβο ηγέτη Γιόσιπ Μπροζ Τίτο), συγκρίνετε τη βοήθεια που δίνουν σήμερα στο Βιετνάμ με τη βοήθεια που πέρναμε (έτσι υπάρχει στο πρωτότυπο) τότε εμείς
Ο Ζαχαριάδης ήρθε σε ρήξη και με τον Τίτο
4) Η γραμμή που είχαμε μετά την υποχώρηση (εννοεί μετά την ήττα) δεν ήταν γραμμή του Ζαχαριάδη, ήταν γραμμή εγκεκριμένη από το ΚΚΣΕ
Από τα υπόλοιπα που «αράδιασε» ο Ζαχαριάδης, ενδιαφέρον είναι το γεγονός ότι δύο φορές ο ίδιος ζήτησε από το ΚΚ Σοβιετικής Ένωσης να τον απαλλάξει απ’ τα καθήκοντα του ΓΓ του ΚΚΕ, αλλά το ΚΚΣΕ δεν τον απάλλαξε. Ίσως για κάποιους θεωρείται φυσιολογικό το ΚΚΣΕ να αποφασίζει ποιος θα είναι ο ΓΓ του ΚΚΕ (δεν αναφέρει ο Ζαχαριάδης πότε ζήτησε να παραιτηθεί), εμείς πάντως το θεωρούμε τουλάχιστον ασυνήθιστο…
Έγινε τελικά η συνάντηση Στάλιν – Ζαχαριάδη το 1947; – Τι αποκάλυψε η έρευνα του Νίκου Παπαδάτου;
Το έγγραφο με την εκτενή συνομιλία των Τσολάκη – Κηπουρού-Ζαχαριάδη, οι οποίοι, όπως σημειώνει και ο Νίκος Παπαδάτος ήταν πολύ επιθετικοί απέναντι στον καθαιρεμένο Γ.Γ. του Κ.Κ.Ε. είναι το υπ’ αριθμ. RGANI: 75Α/01/03. φ. 184-198).
Ο Ν. Παπαδάτος εντοπίζει μόνο μία ανακρίβεια σε όσα αναφέραμε. Η αναφορά περί κλήσης του Ζαχαριάδη στη λίμνη Ρίτσα το 1947 είναι λάθος. Αυτό οφείλεται, κατά τον ιστορικό είτε στο ότι τα δύο στελέχη του ΚΚΕ ήθελαν να στηλιτεύσουν και να υπομονεύσουν στον μέγιστο βαθμό των αξιοπιστία του Ζαχαριάδη είτε γιατί ο Ζαχαριάδης δεν θυμόταν ή ήθελε να παραπλανήσει τους συνομιλητές του.
Μαχητής του ΔΣΕ
Όπως αναφέρει ο Νίκος Παπαδάτος: «Η απόφαση για την οριστική και σταδιακή στήριξη της Σοβιετικής Ένωσης προς τον ένοπλα αγώνα του ΔΣΕ φαίνεται ότι δόθηκε το 1947, συγκεκριμένα την 23η Μαΐου 1947 στις 23:40, λίγο πριν από τα μεσάνυχτα, κατά τη «Συνεδρίαση της Μόσχας». Η εν λόγω συνάντηση πραγματοποιήθηκε στο Κρεμλίνο, διήρκησε μία ώρα και δέκα λεπτά και σε αυτή συμμετείχαν οι Στάλιν, Ζαχαριάδης, Μόλοτοφ και Ζντάνοφ (RGASPI 558/11/417. Φ.19).
Ο Ζαχαριάδης με τον γιο του Σήφη
Ο Ν. Παπαδάτος, με την υπ’ αριθμ. 07/15/66/25, της 22/1/2025 επιστολή ζήτησε επίσημα από τα Ρωσικά Κρατικά Αρχεία Κοινωνικής και Πολιτικής Ιστορίας τη στενογραφημένη συνομιλία Ζαχαριάδη – Στάλιν. Με την υπ’ αριθμ. 752./14.02.2025 επιστολή, οι επικεφαλής των παραπάνω Αρχείων, ενημέρωσαν τον Παπαδάτο ότι δεν βρέθηκε κανένα πρακτικό συνομιλίας Στάλιν – Ζαχαριάδη. Όμως, ο Έλληνας Ιστορικός γράφει ότι βάσει του αρχειακού υλικού με αριθμό 558/11/417 (φύλλο 19), τεκμαίρεται ότι ο Στάλιν συναντήθηκε με τον Ζαχαριάδη, όπως αναφέρθηκε. Κάθε συνάντηση και συνομιλία του Στάλιν καταγραφόταν συστηματικά και φυλασσόταν στο προσωπικό του Αρχείο. Συνεπώς, το πρακτικό της συζήτησης μεταξύ των Στάλιν, Ζαχαριάδη, Μόλοτοφ και Ζντάνοφ παραμένει μέχρι σήμερα απόρρητο και δεν προσφέρεται για έρευνα. Ωστόσο, πλήθος αρχειακών εγγράφων που απόκεινται στα ρωσικά αρχεία συνηγορούν στη βαθμιαία μετατροπή της Λαϊκής Μαζικής Αυτοάμυνας του ΚΚΕ σε πλήρη ένοπλη σύγκρουση με την υποστήριξη των Τίτο, Ντιμίτροφ (Κ.Κ. Βουλγαρίας) Χότζα και λοιπών Λαϊκών Δημοκρατιών.
Ζντάνοφ
Επίλογος
Σύμφωνα με τον Ν. Παπαδάτο, ο ένοπλος αγώνας του ΚΚΕ δεν θα είχε ξεκινήσει, αν δεν είχε εξασφαλιστεί η συγκατάθεση του ΚΚΣΕ, που τροφοδοτούσε τον ΔΣΕ με γερμανικά όπλα, λάφυρα του Β’ ΠΠ. Η πλήρης επιβεβαίωση των παραπάνω, θα γίνει μόνο εάν και όταν δοθεί πρόσβαση στην άκρως απόρρητη συνομιλία των «4» στη Μόσχα.
Γυναίκες του ΔΣΕ
Στο διαδίκτυο υπάρχει και άλλη αναφορά για συνάντηση Στάλιν – Ζαχαριάδη στη λίμνη Ρίτσα (του Καυκάσου) το 1949. Αυτή έγινε μετά το τέλος του εμφυλίου και πιθανότατα αφορούσε το μέλλον των ηττημένων ανδρών και γυναικών του ΔΣΕ. Θα σκεφτούν πολλοί, για ποιο λόγο μετά τη «συμφωνία της χαρτοπετσέτας», ο Στάλιν επέμενε για την Ελλάδα;
Μαχήτριες του ΔΣΕ την ώρα του φαγητού
Απαντήσεις με βεβαιότητα, δεν μπορούν να δοθούν. Είτε ήθελε να κάνει μια κίνηση αντιπερισπασμού στους Δυτικούς, που προσπαθούσαν να υπομονεύσουν τη δράση της ΕΣΣΔ στις κομμουνιστικές χώρες είτε γιατί ποτέ δεν έπαψε να θέλει να εντάξει την Ελλάδα στο Ανατολικό Μπλοκ είτε για κάποιον άλλο, άγνωστο μέχρι σήμερα λόγο…
Αποθεωτικό πρωτοσέλιδο του ‘Ριζοσπάστη’ για την επιστροφή του Ζαχαριάδη από το Νταχάου
Πηγή: Δρ. Νίκος Παπαδάτος, «ΝΙΚΟΣ ΖΑΧΑΡΙΑΔΗΣ», Η ζωή και η δράση του μέσα από τα αρχεία του ΚΚΣΕ και της KGB», Εκδόσεις πεδίο, 2025.
Συνεχίζοντας σε αυτό τον ιστότοπο αποδέχεστε την χρήση των cookies στη συσκευή σας όπως περιγράφεται στην πολιτική cookies
Μάθετε περισσότερα εδώ
Αποδοχή