Ο Ντόναλντ Τραμπ έστειλε νέο, αιχμηρό μήνυμα προς την Τεχεράνη, δηλώνοντας σε προηχογραφημένη συνέντευξη στο NBC News την Τετάρτη (4/2) ότι ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, «θα έπρεπε να ανησυχεί πολύ», την ώρα που Ουάσινγκτον και Τεχεράνη ετοιμάζονταν για συνομιλίες με στόχο να αποτραπεί – όπως παρουσιάζεται από αμερικανικής πλευράς – το ενδεχόμενο στρατιωτικής δράσης των ΗΠΑ κατά του Ιράν, όμως αυτές είναι, μέχρι νεωτέρας, «στον αέρα».
Ο δημοσιογράφος του NBC, Τομ Λάμας, έθεσε στον Τραμπ το ζήτημα των αντικαθεστωτικών διαδηλωτών στο Ιράν, οι οποίοι επανειλημμένα ζητούν αμερικανική παρέμβαση, ενώ το καθεστώς συνεχίζει – σύμφωνα με τη διατύπωση του ρεπορτάζ – μια βίαιη καταστολή με στόχο να καμφθούν οι κινητοποιήσεις.
Ο Τραμπ απάντησε ότι οι ΗΠΑ «στήριξαν» τους διαδηλωτές, προσθέτοντας πως οι αμυντικές δυνατότητες του ιρανικού καθεστώτος είναι «σε χάος» μετά την αμερικανική εμπλοκή στον 12ήμερο πόλεμο, στη διάρκεια του οποίου – όπως είπε – οι ΗΠΑ «εξάλειψαν» ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις.
Τα σχέδια για την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ιράν σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης βρίσκονται σε σοβαρό κίνδυνο, καθώς οι δύο πλευρές φαίνεται να οδηγούνται σε αδιέξοδο.
Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλείται το Axios, η Ουάσινγκτον ξεκαθάρισε την Τετάρτη ότι δεν αποδέχεται τις ιρανικές απαιτήσεις για αλλαγή τόσο του τόπου όσο και της μορφής των συνομιλιών που είχαν προγραμματιστεί για την Παρασκευή.
Αρχικά, οι δύο χώρες είχαν συμφωνήσει να συναντηθούν στην Κωνσταντινούπολη, με τη συμμετοχή χωρών της Μέσης Ανατολής ως παρατηρητών.
Ωστόσο, η Τεχεράνη ζήτησε την τελευταία στιγμή τη μεταφορά των συνομιλιών στο Ομάν και τη διεξαγωγή τους σε αυστηρά διμερές πλαίσιο, υποστηρίζοντας ότι οι συζητήσεις θα πρέπει να περιοριστούν αποκλειστικά στο πυρηνικό ζήτημα.
Η απαίτηση αυτή συνδέεται με την πάγια θέση του Ιράν να αποκλείσει από την ατζέντα θέματα όπως το πυραυλικό του πρόγραμμα και η περιφερειακή του επιρροή, τα οποία οι ΗΠΑ θεωρούν κρίσιμα.
Παρότι Αμερικανοί αξιωματούχοι εξέτασαν το αίτημα αλλαγής του τόπου, τελικά το απέρριψαν, στέλνοντας μήνυμα «ή αυτό ή τίποτα».
Σύμφωνα με ανώτερη πηγή, η ιρανική πλευρά απάντησε ότι, υπό αυτές τις συνθήκες, δεν θα υπάρξει καμία συνάντηση.
Η στάση αυτή αυξάνει την ανησυχία στην Ουάσινγκτον ότι ο διπλωματικός δρόμος κλείνει, ενισχύοντας το ενδεχόμενο στρατιωτικών επιλογών, τις οποίες έχει επανειλημμένα αφήσει να εννοηθούν ο Ντόναλντ Τραμπ.
Οι ΗΠΑ δηλώνουν πάντως ότι παραμένουν ανοιχτές σε συνομιλίες, εφόσον το Ιράν επιστρέψει στο αρχικό πλαίσιο.
Στο μεταξύ, Αμερικανοί αξιωματούχοι προγραμματίζουν επαφές στο Κατάρ με αντικείμενο το Ιράν, χωρίς όμως να προβλέπεται άμεση συνάντηση με Ιρανούς. Την ίδια ώρα, ιρανικά μέσα επιμένουν ότι οι συνομιλίες θα γίνουν στο Ομάν, χώρα με μακρά παράδοση διαμεσολάβησης, χωρίς ωστόσο επίσημη επιβεβαίωση.
Μέσα σε αυτό το κλίμα αβεβαιότητας, αργά το βράδυ της Τετάρτης Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι οι συνομιλίες ΗΠΑ–Ιράν τελικά δεν ακυρώνονται και θα διεξαχθούν κανονικά την Παρασκευή στο Ομάν.
Λίγο νωρίτερα, ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αρακγτσί, είχε δηλώσει ότι η συνάντηση «κλειδώνει» στη Μουσκάτ, την πρωτεύουσα του σουλτανάτου, με ώρα έναρξης περίπου στις 10 το πρωί της Παρασκευής.
Επιπλέον, αρκετοί ηγέτες της Μέσης Ανατολής άσκησαν πιέσεις στην κυβέρνηση Τραμπ το απόγευμα της Τετάρτης να μην προχωρήσει στις απειλές της να αποχωρήσει από τις προγραμματισμένες συνομιλίες της Παρασκευής, όπως δήλωσαν εκ νέου δύο Αμερικανοί αξιωματούχοι στο Axios.
Πρόκειται, συνολικά, για μία ιδιαίτερα τεταμένη συγκυρία, καθώς τις τελευταίες ημέρες οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν αναπτύξει αρμάδα αεροπλανοφόρου στη Μέση Ανατολή, με φόντο την αιματηρή καταστολή των αντικυβερνητικών διαδηλώσεων στο Ιράν.
Η ιρανική κυβέρνηση έχει αναγνωρίσει περισσότερους από 3.000 νεκρούς κατά τη διάρκεια των ταραχών, ενώ η αμερικανική οργάνωση ανθρωπίνων δικαιωμάτων HRANA υποστηρίζει ότι έχει επιβεβαιώσει 6.872 θανάτους – στην πλειονότητά τους διαδηλωτές που σκοτώθηκαν από τις δυνάμεις ασφαλείας. Άλλες οργανώσεις προειδοποιούν ότι ο πραγματικός απολογισμός ενδέχεται να είναι ακόμη μεγαλύτερος.