Η Ολλανδία προστίθεται στη ευρωπαϊκή τάση για αυστηρότερο έλεγχο της χρήσης των μέσων κοινωνικής δικτύωσης από ανηλίκους. Η νέα ολλανδική κυβέρνηση μειοψηφίας, ανακοίνωσε ότι θα προωθήσει σε ευρωπαϊκό επίπεδο την καθιέρωση ελάχιστου ορίου ηλικίας τα 15 έτη για τη χρήση social media, ζητώντας ουσιαστικά μια de facto απαγόρευση για μικρότερα παιδιά.
Το σχέδιο περιλαμβάνεται στο κυβερνητικό πρόγραμμα που παρουσίασαν την Παρασκευή τα τρία κόμματα του συνασπισμού: οι κεντρώοι Δημοκράτες (D66), το Χριστιανοδημοκρατικό Κόμμα (CDA) και το φιλελεύθερο (VVD). Αν και τα τρία κόμματα συγκεντρώνουν μόλις 66 από τις 150 έδρες του ολλανδικού κοινοβουλίου και θα χρειαστούν ευρύτερες συναινέσεις για να περάσουν τις προτάσεις τους, το πολιτικό μήνυμα είναι σαφές: η προστασία των παιδιών στο ψηφιακό περιβάλλον αποτελεί προτεραιότητα.
Σύμφωνα με το κυβερνητικό πρόγραμμα, η Ολλανδία θα επιδιώξει την καθιέρωση ενός «εφαρμόσιμου ευρωπαϊκού ελάχιστου ορίου ηλικίας 15 ετών για τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης», με μηχανισμούς επαλήθευσης ηλικίας που θα είναι φιλικοί προς την ιδιωτικότητα των ανηλίκων. Το μέτρο, όπως σημειώνεται, θα ισχύει «όσο τα social media δεν είναι επαρκώς ασφαλή» για τους νέους χρήστες. Σήμερα, το ευρωπαϊκό όριο ηλικίας για τη χρήση πλατφορμών κοινωνικής δικτύωσης παραμένει στα 13 έτη.
Πέρα από το ηλικιακό όριο, το ολλανδικό κυβερνητικό πρόγραμμα περιλαμβάνει και μια ευρύτερη «επίθεση» στην τάση να ξοδεύουν τα παιδιά υπερβολικό χρόνο μπροστά στις οθόνες. Προβλέπονται δράσεις πρόληψης και κατευθυντήριες οδηγίες για την υγεία των παιδιών και των εφήβων, ενώ εισάγονται αυστηρότεροι κανόνες για τη χρήση smartphones στα σχολεία. Σύμφωνα με τις προτάσεις, τα κινητά τηλέφωνα θα πρέπει να παραμένουν στο σπίτι ή κλειδωμένα σε ντουλάπια κατά τη διάρκεια της σχολικής ημέρας.
Αξίζει να σημειωθεί ότι ήδη από τον Ιούνιο του περασμένου έτους, η προηγούμενη ολλανδική κυβέρνηση είχε εκδώσει επίσημες συστάσεις προς τους γονείς, καλώντας τους να καθυστερήσουν τη χρήση social media από τα παιδιά τους μέχρι την ηλικία των 15 ετών. Η νέα κυβέρνηση επιχειρεί πλέον να μετατρέψει αυτή τη σύσταση σε δεσμευτική πολιτική, με ευρωπαϊκή μάλιστα διάσταση.
Παράλληλα, το κυβερνητικό πρόγραμμα συνδέει το ζήτημα των social media με μια ευρύτερη στρατηγική ψηφιακής κυριαρχίας. Η Ολλανδία δηλώνει ότι επιθυμεί να μειώσει τις «στρατηγικές εξαρτήσεις» της Ευρώπης από τρίτες χώρες, ιδιαίτερα σε κρίσιμους τομείς όπως οι υπηρεσίες cloud και η διαχείριση δεδομένων. Η συζήτηση για την προστασία των παιδιών στο διαδίκτυο συνδέεται έτσι με τη γεωπολιτική διάσταση της ψηφιακής εποχής και τον ρόλο των μεγάλων τεχνολογικών πλατφορμών.
Ωστόσο, οι προτάσεις αυτές αναμένεται να πυροδοτήσουν έντονη συζήτηση. Υποστηρικτές τονίζουν την ανάγκη προστασίας της ψυχικής υγείας των ανηλίκων και τον περιορισμό της εξάρτησης από τις οθόνες, ενώ επικριτές εκφράζουν ανησυχίες για την εφαρμοσιμότητα των μέτρων και για ζητήματα ιδιωτικότητας. Το βέβαιο είναι ότι η Ολλανδία συμβάλλει δυναμικά σε μια ευρωπαϊκή συζήτηση που μόλις ξεκινά και που αγγίζει τον πυρήνα της σχέσης των νέων γενεών με την ψηφιακή ζωή.