Άργησα πολύ να δω την Σπασμένη Φλέβα. Μια σειρά από ιώσεις και άλλες ταλαιπωρίες με κράτησαν μακριά και την είδα ενάμιση μήνα μετά την πρώτη της προβολή. Και την είδα στην Ταινιοθήκη, καθισμένη μαζί με τη φίλη μου στις δύο τελευταίες ελεύθερες θέσεις που υπήρχαν.
Στη φάση του απρόβλεπτου φινάλε, μια δυνατή φωνή έσπασε τη γεμάτη ένταση ησυχία: “Μας γάμησες ρε Γιάννη! Μας γάμησες!”
Η φωνή ήταν η δική μου. Ήταν μια κραυγή μάλλον, που μου ξέφυγε χωρίς να το καταλάβω. Και γενικά δε μιλάω έτσι, όπως λένε οι περισσότεροι που σοκάρονται από τα μπινελίκια στις ταινίες του Οικονομίδη. Αλλά άμα κάτσω και το καλοσκεφτώ, έτσι μιλάω, μπορεί όχι συνέχεια, αλλά έτσι μιλάω. Βρίζω στο δρόμο οδηγώντας, βρίζω στην οθόνη βλέποντας τηλεόραση, στα περίπτερα διαβάζοντας τα πρωτοσέλιδα, στο ίντερνετ διαβάζοντας τις ειδήσεις- ανεβοκατεβάζω καντήλια γιατί δεν μπορώ να κάνω κάτι άλλο. Τελοσπάντων δεν ξεκίνησα να γράφω για αυτούς που παριστάνουν ότι σοκάρονται από τα μπινελίκια του Οικονομίδη. Γιατί αν σοκάρονται πραγματικά είναι εκτός κοινωνίας και δε με αφορούν.
Η Σπασμένη φλέβα είναι όμως άλλο ανέκδοτο. Ο φακός δεν κοιτάει το περιθώριο, τους μαχαιροβγάλτες, τα σπιρτόκουτα και τα μικρά ψάρια. Δεν αναμεταδίδει την γλώσσα των εφήβων της λουμπεναρίας, τι γίνεται ρε μαλάκα- τι θες ρε μαλάκα- ποιος σου το ‘πε ρε μαλάκα- που ακόμα και τα καλύτερα παιδιά των καλύτερων οικογενειών χρησιμοποιούν.
Κοιτάει κατευθείαν πάνω σου μικρομεσαίε ανερχόμενε, “αυτοδημιούργητε” μαλάκα.
Κοιτάει κατευθείαν πάνω, γκρο πλαν χωρίς κανένα φίλτρο. Και δείχνει την κοιλούμπα σου, την μωροφιλοδοξία σου που στάζει από το μάτι, την ξεφτιλοματσίλα σου, την παραμύθα που πουλάς για έρωτα σε νέες και γριές. Και δείχνει αμείλικτος το οροφοδιαμέρισμα με θέα τη θάλασσα αλλά την καντίνα, την ξεπερασμένη Μερσεντές και τους χρεωκοπημένους σου μπιντέδες-“Είδη Υγιεινής”. Σε δείχνει πώς τα πουλάς και τα ξεπουλάς όλα και όλους, για μια θέση στα Nότια Προάστια που αντικατέστησαν τα Βόρεια στο Χρηματιστήριο του πουλ μουρ -εκεί που πνίγηκαν και πνίγηκε κυριολεκτικά μια γυναίκα πριν λίγες μέρες, από μια δυνατή βροχή.
Σε κυνηγάει ο φακός όπως σε κυνηγάει κι ο χρόνος, που πενηντάρισες πια κι έχεις βαρύνει κι από “αισθήματα” ξέπεσες στις πατσόγριες, που σου το χτυπάει κι η γυναικούλα σου όταν σε βρίζει- όλα τα ξέρει η γλυκούλα κι ας κάνει την κορόιδα όσο οι πιστωτικές έχουν περιθώριο. Και γυρνάς απελπισμένος ζητώντας δανεικά από εχθρούς και φίλους και φίλο δε βρίσκεις γιατί τους έχεις πουλήσει όλους κι ο τοκογλύφος καραδοκεί με το σαρδόνιο χαμόγελο του και την χυδαία του βεβαιότητα ότι θα στο φάει το σπιτάκι.
No mercy Θωμά, τί πήγες κι έκανες ρε άπιστε Θωμά…
Αλλά δεν είσαι εσύ ούτε καν ο κακός της υπόθεσης Θωμά, εσύ είσαι ο μαλάκας. Ο κακός είναι ο τοκογλύφος. Εσύ είσαι το εργαλείο, ο απαραίτητος κρίκος συνοχής αυτού του τριμπούρδελου που λέγεται Ελλάδα. Ο μικρομεσαίος που θέλει να γίνει μεγάλος. Η καλοσύνη του Οικονομίδη δεν σε βάζει να ‘χεις και πολιτικό μέσον, σε βάζει να φτιάχνεις και μεζεδάκια στην κόρη σου και το φίλο της, την ίδια κόρη που της έγραψες το σπίτι και μετά το υποθήκευσες στον τοκογλύφο. Ο γιος σου δε σε γουστάρει, είναι μετρίως μέτριος και πάντα μετρημένος, σε δανείζει και τα ζητάει πίσω, περιμένεις κι εγγόνι ρε Θωμά, συνετίσου.
Αν είχες μέσο πολιτικό και κτήματα θα ήσουνα ο Φραπές, αν συνέχιζες την επιχειρηματική “άνοδο” θα ήσουν ο Βιολάντος. Και θα χες πάρει στο λαιμό σου πέντε γυναίκες. Θα είχες πατήσει κυριολεκτικά επί πτωμάτων ρε Θωμά, έχεις όλα τα φόντα.
“Σειληνοί του κράτους που ξερνάει θανάτους κωλοέλληνες” -μας τα ‘λεγε ο Σαββόπουλος και θυμώναμε.
Μικρομεσαίο όμως είναι ότι κάνεις κακομοίρη και δεν υπολόγισες καλά το θυμό και την απόγνωση των πραγματικά απελπισμένων, όπως οι καντινιέρηδες. Μεγάλη ιδέα έχεις για τον εαυτό σου Θωμά και πας να τους χρησιμοποιήσεις αλλά δεν ξέρεις τι κακό σε περιμένει.
Εδώ πρέπει να κάνω ένα τάιμ-άουτ και να ρωτήσω τον εαυτό μου τι ακριβώς γράφω. Δεν είμαι κριτικός κινηματογράφου ούτε ήθελα να κάνω κριτική της ταινίας, που όμως αν ήτανε στο χέρι μου θα την έστελνα στα Όσκαρ. Αναρωτιέμαι τώρα γιατί ενώ ξεκίνησα να γράφω κάτι άλλο, γράφοντας με έπιασε τέτοιος θυμός;
“Έθνος ασυστόλων και πεσμένων κώλων, τσιφτετέλληνες”εγώ ήξερα πως έχει δίκιο.
Αυτή την λεωφόρο που διάλεξε να δείχνει ο Οικονομίδης την έχω κάνει πάνω κάτω πολλές φορές. Άγονη λεωφόρος, γεμάτη εταιρείες, αντιπροσωπείες, άσχημες οικοδομές και σκόνη – νομίζω είναι η Αλίμου. Μέχρι να φτάσεις στη θάλασσα νιώθεις δυσφορία. Είναι η λεωφόρος που οδηγεί στην παραλιακή, στην Αθηναϊκή Ριβιέρα, στο νεόχτιστο δάσος των μεζονετών. Αλλά μέχρι να φτάσεις σου βγαίνει η Παναγία και σου κόβεται η αναπνοή.
Μάλλον έχω αυτό το θυμό γιατί αναγνωρίζω μέσα από τη Σπασμένη Φλέβα τι φταίει που είμαστε τόσο σκατά σαν κοινωνία. Ευχαριστώ τον Οικονομίδη που μας πετάει στα μούτρα αυτά που κρύβουμε κι απ’ τον εαυτό μας.
Δεν θα ξεχάσω ποτέ τη σκηνή με την εργάτρια στο φούρνο στο Μικρό Ψάρι, την εργατική τάξη που τσαλαπατιέται στα υπόγεια. Ο Οικονομίδης δεν ξέχασε ότι υπάρχει εργατική τάξη, εδώ μπροστά στα μισόκλειστα από την αυταρέσκεια ματάκια μας, καλοί μου αριστεροί. Και μας λυτρώνει με τον τιμωρό που θυσιάζεται ενσυνείδητα.
Αλλά στη Σπασμένη Φλέβα δεν υπάρχει τιμωρός, δεν υπάρχει εκδικητής, δεν υπάρχει έλεος, ούτε από μηχανής Θεός… Ο Θωμάς θα τα βγάλει μόνος του τα ματάκια του, σαν άλλος Οιδίποδας.
Και δεν πειράζει αν σοκάρεστε από τα μπινελίκια πουλάκια μου, δείτε κι ας μην ακούτε. Δείτε πως ο Οικονομίδης έστειλε 150.000 ανθρώπους στο σινεμά, στην εποχή του Καποδίστρια που επικοινωνεί με την Παναγία και κόβει 700.000 εισιτήρια.
Δεν είναι και τόσο κακή η αναλογία άμα το καλοσκεφτείς για ένα πόλεμο. Ένας προς πέντε, τους έχουμε νομίζω. Ευχαριστούμε Γιάννη Οικονομίδη, καλοσύνη σου που μας σκέφτεσαι.
ΥΓ: Ίσως θα έφτανε να αναδημοσιεύσω αυτά τα τρία σχόλια που διάβασα κάτω από την κριτική της ταινίας στο Αθηνόραμα. Αλλά ήθελα κι εγώ να βγάλω τ΄απωθημένα μου γιατί έχω γνωρίσει αρκετούς Θωμάδες στη ζωή μου.
Ιδού τα σχόλια:
“Μάλλον εσείς που σοκαριστήκατε έχετε καλό μπαμπά. Έλα όμως που υπάρχουν και πολλοί Θωμάδες στην πιάτσα…”
“Πάντως αν πιστεύετε πως χαρακτήρες σαν τον Θωμά είναι υπερβολικοί, ίσως και να σφάλλετε! Προσωπικά (λόγω επαγγέλματος) έχω συναντήσει πολλούς… Δεν το περίμενα ούτε εγώ, αλλά υπάρχουν πλέον πολλοί Θωμάδες εκεί έξω!!!”
“Σ΄ευχαριστούμε Γιάννη Οικονομίδη που μας θυμίζεις με τις ταινίες σου τι θα πει καλός κινηματογράφος-γροθιά στο στομάχι που καταγράφει με πλήρη ρεαλισμό μια κοινωνία σε κάθετη πτώση.”