Μια ανατρεπτική θεωρία έρχεται να κλονίσει τα θεμέλια της σύγχρονης κοσμολογίας, προτείνοντας μια ριζοσπαστική αναθεώρηση για την προέλευση του Σύμπαντος. Σύμφωνα με νέα επιστημονική μελέτη, αυτό που ονομάζουμε Big Bang ενδέχεται να μην ήταν η αρχή των πάντων, αλλά μια «κοσμική αναπήδηση» (Big Bounce). Και το κλειδί για αυτή τη διαδικασία; Οι μυστηριώδεις σκουληκότρυπες, οι οποίες φαίνεται πως λειτουργούν όχι ως σήραγγες στο Διάστημα, αλλά ως γέφυρες στον χρόνο.
Η μελέτη, με επικεφαλής τον φυσικό Enrique Gaztañaga και την ομάδα του, επαναπροσδιορίζει τη λειτουργία των γεφυρών Einstein-Rosen —γνωστών ευρέως ως σκουληκότρυπες. Επί δεκαετίες, η επιστημονική φαντασία μας είχε πείσει ότι αυτές οι δομές θα μπορούσαν να αποτελέσουν διαστημικά τούνελ για ταξίδια σε μακρινούς γαλαξίες. Ωστόσο, η νέα θεωρητική προσέγγιση υποδεικνύει κάτι πολύ πιο θεμελιώδες και λιγότερο «κινηματογραφικό»: οι σκουληκότρυπες συνδέουν δύο διαφορετικές κατευθύνσεις του χρόνου, λειτουργώντας ως το σημείο καμπής όπου ένα συρρικνούμενο Σύμπαν μετατρέπεται στο διαστελλόμενο Σύμπαν που βιώνουμε σήμερα.
Η επικρατούσα θεωρία του Big Bang υποστηρίζει ότι το Σύμπαν ξεκίνησε από μια μοναδικότητα (singularity) —ένα σημείο άπειρης πυκνότητας και θερμοκρασίας. Όμως, αυτή η ιδέα ανέκαθεν δημιουργούσε μαθηματικά αδιέξοδα στους φυσικούς, καθώς οι νόμοι της φυσικής καταρρέουν σε τέτοιες ακραίες συνθήκες. Η νέα έρευνα έρχεται να λύσει αυτόν τον γρίφο προτείνοντας ότι δεν υπήρξε ποτέ «σημείο μηδέν». Αντίθετα, το Σύμπαν υπήρχε και πριν, σε μια φάση συστολής, και το Big Bang ήταν απλώς η στιγμή της αναπήδησης προς την τωρινή φάση διαστολής.
Σε αυτό το πλαίσιο, η σκουληκότρυπα παίζει τον ρόλο του μηχανισμού μετάβασης. Δεν ενώνει δύο σημεία στον χώρο, αλλά δύο χρονικές περιόδους: το τέλος της προηγούμενης φάσης και την αρχή της επόμενης. Όπως εξηγούν οι ερευνητές, η γέφυρα Einstein-Rosen δρα ως ένας «καθρέφτης» στον χωροχρόνο, αντιστρέφοντας τη ροή του χρόνου σε μικροσκοπικό επίπεδο και επιτρέποντας τη μετάβαση από τη κατάρρευση στη διαστολή χωρίς την ανάγκη για εξωτική ύλη ή παραβίαση των φυσικών νόμων.
Το πιο εντυπωσιακό στοιχείο της νέας μελέτης είναι ότι δεν παραμένει μόνο στη σφαίρα της θεωρητικής φυσικής, αλλά προσφέρει και πιθανές αποδείξεις. Οι επιστήμονες ισχυρίζονται ότι έχουν εντοπίσει ίχνη αυτής της διαδικασίας στην Κοσμική Μικροκυματική Ακτινοβολία Υποβάθρου (CMB) —το αρχαιότερο φως στο Σύμπαν.
Συγκεκριμένα, παρατηρήθηκαν ασυμμετρίες και ανωμαλίες στην κατανομή της ακτινοβολίας, οι οποίες δεν μπορούν να εξηγηθούν επαρκώς από το καθιερωμένο μοντέλο του πληθωρισμού. Αυτές οι «παραφωνίες» στα δεδομένα, που είναι στατιστικά σημαντικές, ταιριάζουν με τις προβλέψεις του μοντέλου της κοσμικής αναπήδησης. Αν επιβεβαιωθούν από μελλοντικές παρατηρήσεις, θα μπορούσαν να αποτελέσουν την «καπνισμένη κάννη» που αποδεικνύει ότι το Σύμπαν μας είναι κυκλικό.
Η επαναστατική αυτή θεώρηση αλλάζει τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε τον χρόνο. Στο μικροσκοπικό, κβαντικό επίπεδο, ο χρόνος δεν είναι μια μονόδρομη ευθεία, αλλά μια συμμετρική διαδικασία. Η γέφυρα Einstein-Rosen, απαλλαγμένη από τις φαντασιώσεις των διαστρικών ταξιδιών, αναδεικνύεται σε δομικό στοιχείο της ύπαρξης, ενώνοντας το παρελθόν με το μέλλον σε έναν αέναο κύκλο.
Φυσικά, η επιστημονική κοινότητα θα χρειαστεί χρόνο για να αφομοιώσει και να ελέγξει εξονυχιστικά αυτά τα ευρήματα. Η ιδέα ότι ζούμε σε ένα «Symmetric Bounce Universe» (Σύμπαν Συμμετρικής Αναπήδησης) αντί για ένα Σύμπαν που γεννήθηκε από το τίποτα, λύνει πολλά προβλήματα της κβαντικής βαρύτητας, όπως το πρόβλημα της πληροφορίας στις μαύρες τρύπες.
Το σίγουρο είναι πως η κοσμολογία βρίσκεται μπροστά σε μια συναρπαστική καμπή. Οι μαύρες τρύπες και οι σκουληκότρυπες, από τρομακτικά τέρατα που καταβροχθίζουν τα πάντα, μεταμορφώνονται σε δημιουργικούς αγωγούς που ανακυκλώνουν το Σύμπαν. Ίσως τελικά, η απάντηση για την αρχή του κόσμου να βρίσκεται στο ότι πολύ απλά… δεν υπάρχει αρχή, παρά μόνο μεταμόρφωση.