Με αφορμή την έλευση των νέων αυτόματων κιβωτίων στα premium μοντέλα κάνουμε μια σύντομη αναδρομή στο πως εξελίχθηκαν οι τεχνολογίες τα τελευταία χρόνια.
Για πολλές δεκαετίες τα κιβώτια ταχυτήτων στις μοτοσικλέτες είχαν την ίδια, απλή φιλοσοφία. Τα πράγματα όμως την τελευταία δεκαετία έχει εξελιχθεί με αλματώδη ρυθμό φέρνοντας στην αγορά λύσεις που κανείς δεν φανταζόταν πριν από μερικές δεκαετίες.
string(169) “Κιβώτια ταχυτήτων: Πως φτάσαμε από τα δύστροπα αβάνς, στα πλήρως αυτοματοποιημένα συστήματα”
Η τεχνολογία των κιβωτίων ταχυτήτων και των συμπλεκτών έχει διανύσει μια μακρά, αλλά σταθερή διαδρομή, από τα πρώτα απλά συστήματα μέχρι τους πολύπλοκους ηλεκτρονικούς και αυτόματους μηχανισμούς του σήμερα. Με αφορμή την έλευση των νέων αυτόματων κιβωτίων στα premium μοντέλα και την… επιστροφή στους φυγοκεντρικούς συμπλέκτες με ηλεκτρονικό έλεγχο πάμε να δούμε πως φτάσαμε σε αυτή την έκρηξη τεχνολογίας.
Χειροκίνητα κιβώτια από Daimler και Triumph
Στις αρχές του 20ού αιώνα στα περισσότερα δίτροχα το κιβώτιο ταχυτήτων και ο συμπλέκτης ήταν αυστηρά χειροκίνητα, απαιτώντας από τον αναβάτη να συντονίζει τη μανέτα συμπλέκτη και τον μοχλό ταχυτήτων για όλες τις αλλαγές με τα χέρια.
Τα πρώτα μοντέλα της Indian και της Triumph είχαν κιβώτια δύο σχέσεων που αργότερα έγιναν τριών σχέσεων με μοχλό ενσωματωμένο στο ρεζερβουάρ. Στα μέσα της δεκαετίας του 1920 έκαναν την εμφάνισή τους τα πρώτα κιβώτια με λεβιέ στο πόδι τα οποία τελικά επικράτησαν.
Ένα πρώιμο βήμα προς την ευκολία ήταν τα «παπιά» με φυγοκεντρικό συμπλέκτη, όπου ο συμπλέκτης ενεργοποιούνταν αυτόματα ανάλογα με τις στροφές του κινητήρα, επιτρέποντας εκκίνηση και αλλαγές χωρίς χρήση μανέτας. Ουσιαστικά ένα πρωτόγονο ημιαυτόματο σύστημα που απλοποίησε σημαντικά την καθημερινή χρήση στις αστικές μετακινήσεις.
Όπως και να έχει όμως, τα επικρατέστερα κιβώτια για πολλές δεκαετίες ήταν (και είναι) τα κλασικά μηχανικά πολλαπλών σχέσεων με συμπλέκτη και πολλαπλούς δίσκους.
Πολύ αργότερα, στη δεκαετία του 2000 εμφανίστηκαν πιο εξελιγμένα ηλεκτρονικά συστήματα στις μεγάλες μοτοσικλέτες. Η Yamaha για παράδειγμα με το YCC‑S επέτρεπε αλλαγές σχέσεων χωρίς συμπλέκτη, χρησιμοποιώντας ηλεκτρονικά χειριστήρια για την ενεργοποίηση του συμπλέκτη και του κιβωτίου στο FJR1300.
Επιπλέον, αρκετές παλαιότερες λύσεις, όπως το Yamaha YCC‑S και πιο πρωτότυπες προσεγγίσεις όπως η αυτόματη μετάδοση της Aprilia Mana 850 με CVT, δείχνουν ότι η αναζήτηση για την ιδανική ισορροπία ανάμεσα στην άνεση, την απόδοση και την αίσθηση οδήγησης είναι μια διαρκής διαδικασία.
Η Honda και το DCT: Η δεκαετής καινοτομία
Μία από τις πιο επιδραστικές εξελίξεις ήταν το Dual Clutch Transmission (DCT) της Honda, που έκανε το ντεμπούτο του το 2010 στη VFR1200F. Σε ένα σύστημα DCT, δύο συμπλέκτες συνεργάζονται σε έναν ενιαίο μηχανισμό μετάδοσης, με τον έναν να χειρίζεται τις μονές σχέσεις και τον άλλον τις ζυγές. Αυτό επιτρέπει την προετοιμασία της επόμενης σχέσης πριν ολοκληρωθεί η τρέχουσα, καθιστώντας τις αλλαγές ταχυτήτων σχεδόν αδιάλειπτες και πολύ ομαλές.
Έκτοτε το DCT έχει επεκταθεί σε πολλά μοντέλα Honda, από adventure μοτοσικλέτες όπως η Africa Twin και η NC750X έως μεγάλες touring ναυαρχίδες όπως η Gold Wing, προσφέροντας τόσο πλήρως αυτόματο όσο και χειροκίνητο τρόπο λειτουργίας, χωρίς χειροκίνητη χρήση συμπλέκτη.
BMW ASA: Η νέα πρόταση για αυτόματο κιβώτιο στις adventure μοτοσικλέτες
Πρόσφατη εξέλιξη στον χώρο είναι το BMW Motorrad Automated Shift Assistant (ASA), που εισάγεται στην BMW R 1300 GS και την έκδοση Adventure. Το σύστημα αυτοματοποιεί τόσο τη λειτουργία του συμπλέκτη όσο και τις αλλαγές ταχυτήτων σε ένα συμβατικό κιβώτιο 6 σχέσεων, χάρη σε ηλεκτρομηχανικούς ενεργοποιητές για τον συμπλέκτη και τους άξονες του κιβωτίου.
Το ASA επιτρέπει δύο τρόπους λειτουργίας. M (manual), όπου ο αναβάτης αλλάζει σχέσεις μέσω του λεβιέ ταχυτήτων χωρίς χρήση μανέτας συμπλέκτη και D (drive/automatic) όπου το σύστημα επιλέγει αυτόματα τα σημεία αλλαγής με βάση παράγοντες όπως στροφές κινητήρα, θέση γκαζιού και γωνία λοξότητας.
Η μανέτα συμπλέκτη δεν υπάρχει πλέον, το σύστημα αναλαμβάνει πλήρως τον έλεγχο, μειώνοντας την κόπωση στις πολύωρες διαδρομές ή στην πυκνή κυκλοφορία.
Άλλες εταιρείες και συστήματα: Honda E‑Clutch, Yamaha Y‑AMT και BMW ERC
Εκτός από τα DCT και το BMW ASA, η Honda έχει αναπτύξει το σύστημα E‑Clutch, το οποίο αυτοματοποιεί την εμπλοκή και απεμπλοκή του συμπλέκτη σε συμβατικό κιβώτιο, επιτρέποντας αλλαγές ταχυτήτων χωρίς χρήση της μανέτας συμπλέκτη αλλά με παραδοσιακό λεβιέ μεταδόσεων. Το E‑Clutch διατηρεί παράλληλα τη δυνατότητα πλήρους χειροκίνητου ελέγχου όταν ο αναβάτης το επιθυμεί.
Επίσης, η Yamaha παρουσίασε το 2024 το Y‑AMT (Yamaha Automated Manual Transmission) σύστημα, μια πιο πρόσφατη προσέγγιση που αυτοματοποιεί τόσο τον συμπλέκτη όσο και τις αλλαγές με ηλεκτρονικά ενεργοποιούμενους μηχανισμούς, χωρίς να βασίζεται στο DCT αλλά παρέχοντας διαφορετικές λειτουργίες, όπως πλήρως αυτόματο «Drive» και χειροκίνητο clutchless shift. Δεν υπάρχει μανέτα ή λεβιές, αλλά είναι ίσως το πιο «φυσικό» στην οδήγηση αυτόματο κιβώτιο στην αγορά.
Όσο για την BMW Motorrad, το 2026 λανσάρει το σύστημα αυτόματου συμπλέκτη Easy Ride Clutch, το οποίο ουσιαστικά είναι ένας φυγοκεντρικός συμπλέκτης με ηλεκτρονικά ελεγχόμενη λειτουργία που ακολουθεί την φιλοσοφία του E-Clutch της Honda.
Τι σημαίνει για τον αναβάτη;
Η εξέλιξη των κιβωτίων και των συμπλεκτών βασίζεται κυρίως στην ανάγκη για μεγαλύτερη άνεση και προσβασιμότητα χωρίς θυσία της οδηγικής απόλαυσης. Από τα πρώτα ημιαυτόματα συστήματα που απαλύνουν τη δουλειά στις καθημερινές μετακινήσεις, μέχρι τα υπερσύγχρονα ηλεκτρονικά υποβοηθούμενα κιβώτια, οι επιλογές του αναβάτη πολλαπλασιάζονται και εμπλουτίζονται.
Στο μέλλον, είναι πιθανό να δούμε περαιτέρω σύγκλιση ανάμεσα στα αυτόματα και τα συμβατικά συστήματα, με ακόμη πιο έξυπνη, προσαρμοστική λειτουργία και αυξημένη ενσωμάτωση με τα συνολικά ηλεκτρονικά πακέτα των σύγχρονων μοτοσικλετών. Αυτό όμως που παραμένει το σημαντικότερο στοιχείο όλων είναι η αίσθηση οδήγησης που λαμβάνει ο αναβάτης και το πόσο κοντά το εκάστοτε σύστημα έρχεται στον φυσιολογικό τρόπο οδήγησης.
ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΣΗΜΕΡΑ:
Περισσότερη δύναμη και τεχνολογία για τη νέα Triumph Trident 660
Αυτό που δεν κάνει η KTM, το κάνει η Kramer
Επιστρέφει το Keeway X-Light 125 με αυθεντικό στυλ και δελεαστική τιμή