O Ντόναλντ Τραμπ και η ομάδα του φαίνεται πως προσήλθαν στο Νταβός με μοναδικό σκοπό να προσβάλουν και να μειώσουν τους οικοδεσπότες τους. Ήταν, θα μπορούσε να πει κανείς, μια ιδιόρρυθμη προσέγγιση στη διπλωματία: «Είστε αξιοθρήνητοι, οι κοινωνίες και οι οικονομίες σας καταρρέουν – και τώρα, δώστε μας τη Γροιλανδία».
Το αποτέλεσμα ήταν, όπως θα περίμενε κανείς, αποκαρδιωτικό. Ο Τραμπ ίσως φανταζόταν ότι οι Ευρωπαίοι θα υποκύψουν μπροστά στη μήνι του. Αντιθέτως, τον ταπείνωσαν. Υποχώρησε από τις τελευταίες του απειλές για δασμούς, λαμβάνοντας ως αντάλλαγμα ένα «πλαίσιο συμφωνίας» που δεν πρόσφερε τίποτα περισσότερο απ’ ό,τι είχε ήδη η Ουάσινγκτον – ενώ άφησε πίσω του μια Ευρώπη πιο ενωμένη από ποτέ απέναντι στον εκφοβισμό του.
Η αποστολή του Τραμπ στην Ευρώπη στηρίχθηκε σε μια επικίνδυνη άγνοια, χαρακτηριστικό παράδειγμα της οποίας ήταν η δήλωσή του ότι «χωρίς εμάς, όλοι θα μιλούσατε Γερμανικά». Αγνοώντας, προφανώς, ότι οι περισσότεροι Ελβετοί…ήδη μιλούν Γερμανικά.
Ο τραμπικός αντιευρωπαϊσμός βασίζεται σε δύο παγιωμένες ψευδαισθήσεις – και μία ακόμη, την οποία οι Ευρωπαίοι διέψευσαν αυτή την εβδομάδα.
Πρώτον, η πεποίθηση ότι οι μη λευκοί και μη χριστιανοί μετανάστες έχουν διαλύσει τις ευρωπαϊκές κοινωνίες, μετατρέποντας τις πόλεις σε σκηνές εγκλήματος και χάους.
Η πραγματικότητα, ωστόσο, είναι πως ναι μεν η Ευρώπη αντιμετωπίζει προκλήσεις ενσωμάτωσης, αλλά σε σχέση με τις ΗΠΑ παραμένει εξαιρετικά ασφαλής:
Δεύτερον, οι υποστηρικτές του MAGA είναι πεπεισμένοι ότι η Ευρώπη είναι οικονομικά κατεστραμμένη.
Έγραψα πρόσφατα ότι, αν και η Ευρώπη υστερεί στην τεχνολογία πληροφορικής, αυτό δεν σημαίνει ότι δεν προσφέρει υψηλό βιοτικό επίπεδο στους πολίτες της. Συγκρίνοντας τα στοιχεία για την εξέλιξη των πραγματικών μισθών σε Ευρώπη και ΗΠΑ, η προκαταρκτική εικόνα δείχνει άνοδο των εισοδημάτων στην Ευρώπη:
Οι Ευρωπαίοι εργαζόμενοι δέχθηκαν ισχυρότερο πλήγμα από τους Αμερικανούς εξαιτίας της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία και της συνακόλουθης ενεργειακής κρίσης. Όμως οι πραγματικοί μισθοί ανέκαμψαν, και σε βάθος χρόνου τα ευρωπαϊκά εισοδήματα κινούνται σε παρόμοια τροχιά με τα αμερικανικά.
Η Ευρώπη έχει προβλήματα – όπως όλοι. Όταν όμως οι θιασώτες του Τραμπ περιγράφουν μια ήπειρο που προσφέρει, συχνά, καλύτερη ποιότητα ζωής από τις ΗΠΑ ως κοινωνική και οικονομική κόλαση, αυτό λέει περισσότερα για εκείνους παρά για την Ευρώπη.
Η τρίτη – και αυτή που κατέρρευσε φέτος – είναι η πεποίθηση ότι η Ευρώπη είναι αδύναμη, ότι οι ηγέτες της ποτέ δεν θα αντιταχθούν στον αμερικανικό εκφοβισμό. Και πράγματι, η αρχική αντίδραση της Ευρώπης στον εμπορικό πόλεμο του Τραμπ – μια απόπειρα κατευνασμού και κολακείας – ενίσχυσε την αλαζονεία του.
Αλλά ακόμη και οι πιο ψύχραιμοι ευρωκράτες έχουν τα όριά τους. Η επιχείρηση «Αρκτική Αντοχή», με την ανάπτυξη ευρωπαϊκών δυνάμεων στη Γροιλανδία, μπορεί κάλλιστα να ονομαστεί και «Επιχείρηση Φτάνει Πια». Υπήρχε μεν λογικός σχεδιασμός πίσω από την κίνηση, αλλά αποτελούσε επίσης ξεκάθαρη πολιτική δήλωση: η εποχή της παθητικής ανοχής τελείωσε.
Και όταν ο Τραμπ απείλησε με δασμούς τις χώρες που συμμετείχαν, η Ευρώπη δεν υποχώρησε – προετοιμάστηκε να ανταποδώσει χτυπήματα σε αμερικανικές επιχειρήσεις.
Έτσι επιβεβαιώθηκε μια παλιά αλήθεια: οι νταήδες είναι, συχνά, δειλοί. Ο «γενναίος Σερ Ντόναλντ» το έβαλε στα πόδια.
Αυτό δεν σημαίνει ότι το επεισόδιο τελείωσε. Κανείς δεν πιστεύει ότι ο Τραμπ έμαθε το μάθημά του – δεν είναι τύπος που μαθαίνει. Παραμένει ο νταής που ήταν από παιδί. Ήδη απαντά με επιθέσεις: καταθέτει αγωγή εναντίον της JPMorgan επειδή έκλεισε τους τραπεζικούς του λογαριασμούς μετά την 6η Ιανουαρίου, και απειλεί να κινηθεί νομικά και κατά των New York Times εξαιτίας μιας δυσμενούς δημοσκόπησης.
Αντιθέτως, η Ευρώπη φαίνεται να έμαθε το δικό της μάθημα: ο κατευνασμός απέναντι σε έναν νταή δεν αποδίδει – ιδίως όταν ο εν λόγω νταής εμφανίζει σημάδια έντονης γνωστικής φθοράς, όπως έγινε φανερό στην παραληρηματική του εμφάνιση στο Νταβός. Η αντίσταση, αντίθετα, φέρνει αποτελέσματα.
Το ερώτημα είναι αν – και πότε – αρκετοί από τους ισχυρούς παράγοντες εντός των ΗΠΑ θα αντιληφθούν το ίδιο.